09/04/2022
(Immateriële) privacy schade
In 2016 heeft het Europees Parlement en de Raad een verordening aangenomen teneinde de privacy regels in Europa te harmoniseren. Deze zogeheten algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is vervolgens in 2018 in werking getreden. De AVG bevat veel strenge regels die menig mens en organisatie raakt. Voornamelijk organisaties zijn geraakt door deze verordening en tot vandaag de dag (4 jaar na inwerkingtreding) kampen organisaties met problemen. Zo komen datalekken, waar overigens een meldplicht voor bestaat, regelmatig voor en moeten organisaties te allen tijde het principe “privacy by design” gebruiken. De AVG heeft zowel publiekrechtelijke instrumenten als privaatrechtelijke instrumenten. De publieke instrumenten zijn louter toegekend aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De AP houdt toezicht op alle organisaties in Nederland en is een zogeheten “zelfstandige bestuursorgaan”, dat wil zeggen dat de AP niet ondergeschikt is aan een bepaalde ministerie en zelfstandig kan functioneren. Het is een zelfstandige overheidsorganisatie met een eigen (overheids)budget. Het privaatrechtelijk aspect en de daarmee gepaarde instrumenten ziet op de relatie tussen burgers en organisaties onderling. In alle gevallen heb je de facto te maken met een verwerkingsverantwoordelijke en een verwerker. Zoals het woord zegt, is een verwerkingsverantwoordelijk verantwoordelijk voor de verwerking. Hij/zij is/wordt de uiteindelijke “eigenaar” van de verworven persoonsgegevens. De verwerker heeft enkel als taak om de persoonsgegevens te “verwerken” voor de verwerkingsverantwoordelijke. Zo kan een bedrijf (verwerkingsverantwoordelijke) een werving- en selectiebureau (verwerker) inschakelen om kandidaten te selecteren en voor te stellen aan haar HR afdeling.
Sommige artikelen uit de AVG bevatten bijzondere regels die zowel in het publiekrecht als in het privaatrecht kunnen worden gebruikt, met name art. 82 AVG. In art. 82 lid 1 AVG wordt uitgelegd dat wanneer een verwerkingsverantwoordelijke of een verwerker zich niet houdt aan de AVG, zij dan wel één van hen (afhankelijk van de gedraging) aansprakelijk zij/is jegens de betrokkene. De verwerkingsverantwoordelijke en/of verwerker zijn dan als gevolg voor zowel materiële als immateriële schade aansprakelijk. Beide soorten schade worden verder niet uitgelegd in de AVG. Materiële schade kan echter logischerwijs worden uitgelegd als daadwerkelijke benadeling. Immateriële schade is echter minder logisch en complexer. Nu de AVG immateriële schade niet verder uitlegt, heeft de rechter in 2020 gezocht naar aansluiting bij het (Nederlandse) civiele schadevergoedingsrecht. Deze bepaalde dat immateriële schade, een “aantasting in de persoon op andere wijze” betreft conform art. 6:106 onderdeel b BW. Op basis van vaste jurisprudentie kan er sprake zijn van “ aantasting van de persoon”, indien er “geestelijk letsel” of “anders dan geestelijk letsel” is geconstateerd. In beide gevallen dient er worden gekeken naar de aard en omstandigheden van het geval. Een loutere schending van het fundamenteel recht is onvoldoende. Het Oberste Gerichtshof’ (Oostenrijk) heeft reeds op 15 mei 2021 aan het Europees Hof van Justitie onder andere de vraag gesteld of er naast een inbreuk op de AVG, schade moet zijn geleden of dat een loutere inbreuk op de AVG voldoende is. Tot op heden heeft het Hof nog geantwoord.
Het gebeurt overigens niet vaak dat zulke vergoedingen worden toegekend en als het wordt toegekend betreft het geen hoog bedrag. De maximale uitgekeerde vergoeding tot op heden is € 500,-. Dat de vergoeding niet vaak wordt toegekend en het een laag bedrag betreft, wil niet zeggen dat het risico laag of niet aanwezig is. Verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers dienen zich ervan bewust te zijn van het indirecte effect van zo’n beslissing. Zo kan er minder vertrouwen ontstaan bij afnemers, hetgeen kan resulteren in reputatieschade, verlies van cliënten, meer vorderingen, massaclaims, etc. Het privacyrecht is een complex rechtsgebied. Laat u dan ook te allen tijde goed adviseren door een professional.
Bij Legal Point hebben wij onder meer kennis van het privacyrecht. Bel of mail ons voor een gratis intakegesprek van 30 minuten om te kijken wat wij voor u kunnen betekenen.