Өмгөөллийн Сүлд Эм Жи Легал ХХН

28/08/2026

19/08/2026

⚖️ ГЭРЛЭЛТ ЦУЦЛУУЛАХ НЭХЭМЖЛЭЛ ГАРГАХДАА

Эхлээд шүүх дэх эвлэрүүлэн зуучлалд хандаж өргөдөл гаргана. Зуучлагчийн тэмдэглэл гарсны дараа нэхэмжлэлээ харьяалах шүүхэд гаргана.

📌 Бүрдүүлэх материал, улсын тэмдэгтийн хураамжийн мэдээллийг постероос харна уу.

☎️ 7011 1818, 5126 1915
🌐 bschcivil.e-court.mn

15/08/2026

Гэмт хэрэг үйлдсэн хүн, эсвэл гэмт хэргийг харсан атлаа нуун дарагдуулах сонирхолтой хүн баригдахгүй байхыг хүсэх үед сэтгэлзүйн тодорхой хамгаалах хандлагууд илэрч болно. Гэхдээ нэг ч зан үйлээр “энэ хүн худал ярьж байна” гэж тогтоох боломжгүй. Айдас, гэмшил, стресс, гэмтлийн дараах хариу урвал ч ижил шинж үзүүлдэг.

Ихэвчлэн дараах байдлууд ажиглагдаж болно:

* Зайлсхийх: тухайн үйл явдлын талаар ярихаас татгалзах, сэдэв өөрчлөх, “мэдэхгүй”, “санахгүй байна” гэх хариултыг олон давтах.
* Хариултаа хэт хянах: маш удаан бодож хариулах, эсвэл эсрэгээрээ урьдчилан бэлтгэсэн мэт нэг ижил өгүүлбэрийг давтах.
* Өөрийгөө хэт зөвтгөх: асуугаагүй зүйлээ тайлбарлаж эхлэх, “би тийм хүн биш”, “надад ямар ч хамаагүй” гэх мэтээр өөрийгөө хамгаалах.
* Хариуцлагыг бусдад шилжүүлэх: “тэр өөрөө тэгсэн”, “би аргагүй байсан”, “бүгд л тэгдэг” гэх байдлаар үйлдлийг багасгах.
* Үйл явдлын ач холбогдлыг үгүйсгэх: “юу ч болоогүй”, “жижиг асуудал”, “сүртэй юм биш” гэж бодит нөхцөл байдлыг жижигрүүлэх.
* Хэт сэрэмжлэх: хэн юу мэдэж байгаа, камер байсан эсэх, цагдаа хэнийг асуусан зэрэг мэдээллийг байнга сонирхох.
* Зөрүүтэй тайлбар: цаг хугацаа, байршил, хүмүүсийн дараалал зэрэг объектив шалгаж болох хэсгүүд өөрчлөгдөх. Гэхдээ хүний ой санамж хэвийн үед ч алдаа гардаг тул дангаар нь нотолгоо гэж үзэхгүй.
* Харилцан тохиролцох оролдлого: бусад оролцогчтой “юу гэж хэлэх”-ээ ярилцах, гэрчид нөлөөлөх, холбоо харилцаа эсвэл баримтыг устгахыг оролдох. Энэ нь энгийн түгшүүрээс илүү ач холбогдолтой объектив үйлдэл байж болно.
* Биеийн стрессийн шинж: хөлрөх, дууны өнгө өөрчлөгдөх, гар салганах, нүдний харц тогтворгүй болох зэрэг илэрч болох ч эдгээр нь худал хэлсний шинж биш, зөвхөн тухайн хүн стресст байгааг харуулна.

15/08/2026

Эцэг эхчүүд бид л буруутай

Буруу эрхлүүлсэн хүүхэд эцэг эхээ ихэвчлэн сэтгэл санаа, нэр хүнд, санхүү, хууль эрх зүйн маш хүнд байдалд оруулдаг.

Хүүхдийн хүссэн бүхнийг авч өгөх, буруу үйлдэл бүрийг нь “манай хүүхэд шүү дээ” гэж хаацайлах, хариуцлага хүлээлгэхгүй өсгөх нь эхэндээ хайр мэт харагддаг. Гэвч хүүхэд аажмаар “би хүссэнээ авч болно, миний өмнөөс аав ээж шийднэ, миний хийсэн алдааны хариуцлагыг өөр хүн үүрнэ” гэсэн буруу ойлголттой болж болзошгүй.

Ингэж өссөн хүүхэд томрох тусам шаардлага нь нэмэгдэж, эцэг эхийн үгийг үл тоох, мөнгө нэхэх, худал хэлэх, буруу найз нөхдийн нөлөөнд орох, архи мансууруулах бодис, мөрийтэй тоглоом, танхайрал, замын хөдөлгөөний зөрчил, цаашлаад гэмт хэрэгт холбогдох эрсдэл нэмэгдэнэ. Тэр үед хамгийн түрүүнд цагдаа, шүүх, эмнэлэг, хохирлын төлбөр, өмгөөлөгчийн зардлын хаалга татаж явдаг хүн нь ихэнхдээ эцэг эх өөрсдөө байдаг.

Хүүхдээ хайрлана гэдэг хүссэн бүхнийг нь өгөхийг хэлдэггүй. Харин “үгүй” гэсэн хариуг хүлээж авах чадвар, хөдөлмөрийн үнэ цэнэ, бусдын эрхийг хүндэтгэх, хийсэн үйлдэлдээ хариуцлага хүлээх, алдаагаа өөрөө засах чадвар суулгахыг хэлнэ.

Миний хувьд гэмт хэрэгт холбогдсон хүүхэд, залуустай ажиллахдаа нэг зүйлийг байнга хардаг: хүүхдийн буруу үйлдэл нэг өдөр гэнэт бий болчихдоггүй. Олон тохиолдолд түүний суурь нь олон жилийн өмнө гэр бүлийн харилцаа, хэт эрхлүүлэлт, хэт дарамт, үл хайхралын аль нэг хэлбэрээр тавигдсан байдаг.

Хүүхдийнхээ өмнөх бүх саадыг арилгаж өгөхөөс илүү, саадыг өөрөө давж сурахад нь туслаарай. Хүүхдийнхээ бүх алдааг хаацайлахаас илүү, алдааныхаа хариуцлагыг үүрч сурахад нь туслаарай.

Ингэж чадвал бид хүүхдээ зөвхөн хэрэг төвөгт орохоос хамгаалаад зогсохгүй, өөрийн амьдралаа өөрөө авч явдаг, хүнийг хайрладаг, хууль хүндэтгэдэг, бие даасан хүн болгож өсгөнө.

08/08/2026

“БЭЛЭГ” ҮҮ, ХАХУУЛЬ УУ?

Төрийн албан хаагчийн анхаарах ёстой нэг зааг

Өмгөөлөгчөөр ажиллах хугацаанд төрийн албан хаагчид “Би мөнгө нэхээгүй, ажлаа л хийсэн. Нөгөө хүн өөрөө талархаад бэлэг өгсөн” гэж тайлбарлахтай цөөнгүй таарч байсан.

Гэвч хуульд “бэлэг” гэж зөвхөн хайрцагтай эд зүйл ойлгодоггүй. Үнэ төлбөргүй эд хөрөнгө өгөхөөс гадна үйлчилгээ үзүүлэх, эрх шилжүүлэх, үүргээс чөлөөлөх зэрэг санхүүгийн үр ашиг ч бэлэгт хамаарч болно.

Хамгийн чухал нь: нийтийн албан тушаалтан албан үүргээ гүйцэтгэхтэй холбогдуулан бусдаас бэлэг шууд болон шууд бусаар авахыг хуулиар хориглодог.

Харин тухайн мөнгө, эд зүйл, үйлчилгээ нь албан тушаалтны эрх мэдэл, албан үүргээ хэрэгжүүлсний төлөө эсхүл хэрэгжүүлэхийн төлөө өгөгдөж, Эрүүгийн хуулийн 22.4-т заасан шинжийг хангавал асуудал сахилга, ёс зүйн хүрээнээс гарч хахууль авах гэмт хэрэг болж эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл үүснэ.

Тиймээс:

“Би нэхээгүй” гэдэг нь дангаараа хамгаалалт биш.
“Талархаад өгсөн” гэдэг нэр нь мөн чанарыг өөрчлөхгүй.
“Ажлаа л хийсэн” гэдэг нь албан үүрэгтэй холбоотой бэлэг авах зөвшөөрөл биш.

Төрийн албан хаагчийн хувьд хамгийн аюулгүй зарчим маш энгийн:

Албан үүрэгтэй чинь холбоотой бол — БЭЛЭГ БҮҮ АВ.

Нэг удаагийн “талархал” таны олон жилийн хөдөлмөр, нэр хүнд, албан тушаалд эрсдэл учруулах ёсгүй.

Өмгөөллийн “СҮЛД ЭМ ЖИ ЛЕГАЛ” ХХН
Өмгөөлөгч Б. Дашдорж
📞 9900-2044

05/05/2026

Амьдрал, ажил, нийгмийн дарамтаас үүдэлтэй стресс, уур уцаараа олон хүн өөрийн мэдэлгүй гэр бүлийнхэндээ гаргадаг. Хамгийн ойр дотны хүмүүсээ буруутгаж, сэтгэл зүйн дарамт үзүүлж, тайван байдлыг нь алдагдуулсныхаа дараа “намайг ойлгохгүй байна” гэж өөрийгөө өмөөрөх нь түгээмэл үзэгдэл болжээ.

Олон нийтэд гэр бүлийн хүчирхийлэл гэхээр ихэвчлэн бие махбодын хүчирхийллийг (зодох, хэрэлдэх) л ойлгодог. Гэтэл байнгын буруутгал, доромжлол, сэтгэл зүйн дарамт, тайван орчныг алдагдуулах нь мөн адил ноцтой сэтгэлзүйн хүчирхийлэл юм. Энэ төрлийн хүчирхийлэл нь удаан хугацаанд үргэлжилбэл гэр бүлийн гишүүдийн сэтгэл санааны эрүүл мэндэд ноцтой хохирол учруулдаг.

Бусдаас авсан бухимдлаа гэртээ авчирч тараах биш, гадаа нь үлдээж сурах нь чухал. Гэр бүл бол бухимдлаа гаргах газар биш, харин амар тайван, итгэлцэл, хайр халамж, дэмжлэг үзүүлэх орон зай байх ёстой.
Таны үг, таны хандлага, таны зан байдал гэр бүлийнхээ сэтгэл санааны уур амьсгалыг тодорхойлдог. Та аз жаргалыг эвдэгч биш, харин түүнийг цэцэглүүлэгч байж чадна.
Сүүлийн үед залуу гэр бүлүүд энэ төрлийн асуудлаас болж шүүхийн хаалга татах нь нэлээд нэмэгдэж байна. Сэтгэлзүйн хүчирхийлэл нь хуулийн хүрээнд улам бүр хүлээн зөвшөөрөгдөж, хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл болж байгааг анхаарах нь зүйтэй.
Өөрийнхөө болон гэр бүлийнхээ сэтгэл зүйн эрүүл мэндийг болон гарч болох эрсдэлээс хамгаалъя .

Өмгөөллийн “Сүлд Эм Жи Лягал” ХХН
Эрүүгийн хэргийн өмгөөлөгч Б.Дашдорж
📞 9900 2044