Rights Legal Services

Rights Legal Services Legal

အိမ်နှင့် တိုက်ခန်းများကို ဘဏ်နှင့်ချိတ်ဆက်ပြီး ဝယ်ယူချင်တယ်ဆိုရင် ဘာတွေလုပ်ဆောင်ရမလဲဆိုပြီး မေးလာတဲ့ မိတ်ဆွေများအတွက် B...
11/08/2023

အိမ်နှင့် တိုက်ခန်းများကို ဘဏ်နှင့်ချိတ်ဆက်ပြီး ဝယ်ယူချင်တယ်ဆိုရင် ဘာတွေလုပ်ဆောင်ရမလဲဆိုပြီး မေးလာတဲ့ မိတ်ဆွေများအတွက် Bankချိတ်(Home loan )

1. Bankချိတ်(Home loan)ဆိုတာ ဘာလဲ?

Bank ချိတ်ဆိုတာက မိမိမွာ အိမ်၊ တိုက်ခန်း ဝယ်ယူဖို့ ငွေအပြည့်အဝမရှိသေးဘူး ဒါပေမယ့် တစ်ချို့တစ်ဝက်တော့ရှိနေတယ်၊ လစဉ်ပုံမှန်ဝင်ငွေလည်းရှိနေတယ်။ဒါဆိုရင်တော့ ဝယ်ချင်တဲ့အိမ်၊ တိုက်ခန်းကို ဘဏ်ကနေတဆင့် အရစ်ကျဝယ်တာကိုခေါ်ပါတယ်။မိမိဘက်မှ ၃၀% ထုတ်ပြီး ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ bank ဘက်မှ ၇၀% ချေးငွေ ထုတ်ပေးလိုက်ခြင်းမျိုးပါ။

Bank နဲ့ချိတ်ဆက်ပြီး ဝယ်ယူမည့်သူက လစာအနည်းဆုံး(၁၀)သိန်းအထက် ရှိဖို့လိုပါတယ်။ဝန်ထမ်းဆိုရင်တော့ သွင်းရမဲ့ငွေရဲ့(၃)ဆ ရှိရင်ရပါတယ်။ဥပမာ ၄သိန်း ဆပ်ရတယ်ဆိုရင် (၃)ဆ ၁၂သိန်း ရှိရင်ရပါပြီ။တစ်ယောက်ထဲလစာ မလောက်ဘူးဆိုရင်တော့ သန်းခေါင်စာရင်းဝင်၊ ဝင်ငွေရှိတဲ့ သူနဲ့ပေါင်းပြလို့ရပါတယ်။

လူကြီးမင်းတို့အနေနဲ့ လိုချင်တဲ့ အိမ္ကို ဘဏ်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ဝယ်မည်ဆိုလျှင် လူကြီးမင်းတို့အလိုရှိတဲ့ အိမ်အမျိုးအစားက RC မဟုတ်ရင်BN အိမ်အမျိုးအစားဖြစ်ရပါမယ်။ဂရံအမည်ပေါက်ဖြစ်ရပါမယ်။မီးအာမခံရတဲ့နေရာမျိုးဖြစ်ရပါမယ်။ပျဉ်ထောင်အိမ်နဲ့ မြေကွက်တွေဆိုရင်တော့ ဘဏ်ကချေးငွေထုတ်ပေးမှာမဟုတ်ပါဘူးနော်။
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

2. အဲ့တော့ Bank နဲ့ချိတ်ဆက်ပြီး ဝယ်ယူမယ်ဆိုရင် ဘာတွေလိုအပ်လဲ?

(က)။ လူ၊ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးချင်း(သို့) ဝန်ထမ်းတစ်ဦးချင်းအတွက် လိုအပ်သော စာရွက်စာတတမ်းများ
(၁) မှတ်ပုံတင် မိတ္တူ(မူရင်းပြရန်)
(၂) Passport မိတ္တူ(ရှိလျှင်)
(၃) ပတ်စ်ပို့အရွယ်အစား ဓာတ္ပုံ
(၄) သန်းခေါင်စားရင်းမိတ္တူ (မူရင်းပြရန်)
(၅) ရပ်ကွက်ထောက်ခံစာ
(၆) စရံပေး စာချုပ်မိတ္တူ(မူရင်းပြရန်)
(၇) သက်ဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီ၊ဌာန၊လုပ်ငန်းရှင်၏ထောက်ခံစာ(လုပ်သက်၊ရာထူး၊ လစာ) (သို့မဟုတ်) စာချုပ်ဖြင့် ခန့်ထားခြင်းဖြစ်ပါက စာချုပ်မိတ္တူ ၎င်းထောက်ခံစာ စာချုပ်အား တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ပြန်လည်တောင်းခံရပါမည်။
(၈) ဝန်ထမ်းကတ် မိတ္တူ(မူရင်းပြရန်)
(၉) လစဉ်ဝင်ငွေ ဖော်ပြသည့် Pay slip (or) Salary slip(ရှိလျှင်)
(၁၀) အခွန်ပြေစာ(Tax slip) (ရှိလျှင်)
(၁၁) Bank Statement(၆လစာ တင်ပြရပါမည်)

(ခ)။ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများအတွက် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ
(၁) မှတ်ပုံတင်မိတ္တူ (မူရင်းပြရမည်)
(၂) Passport မိတ္တူ (ရှိလျှင်)
(၃) ပတ်စ်ပို့အရွယ်အစား ဓာတ္ပုံ
(၄) သန်းခေါင်စာရင်းမိတ္တူ (မူရင်းပြရမည်)
(၅) ရပ်ကွက်ထောက်ခံစာ
(၆) စရံပေးစာချုပ် မိတ္တူ(မူရင်းပြရမည်)
(၇) လုပ်ငန်းလိုင်စင်/ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလိုင်စင်(ရှိလျှင်)(သက်တမ်းရှိရမည်)
(၈) ဘဏ္ဍာရေး ရှင်းတမ်း(၃)နှစ်စာ (တင်ပြနိုင်လျှင်)
(၉) Bank statement (၆)လစာ (ရှိလျှင်)
(၁၀) အခွန်ပြေစာ (ရှိလျှင်)

(ဂ)။ ကုပ္မဏီအမည်ဖြင့် လုပ်ကိုင်လိုသူများအတွက် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ
(၁) မှတ်ပုံတင်မိတ္တူ (မူရင်းပြရမည်)
(၂) Passport မိတ္တူ (ရှိလျှင်)
(၃) ပတ်စ်ပို့အရွယ်အစား ဓာတ္ပုံ
(၄) သန်းခေါင်စာရင်း မိတ္တူ (မူရင်းပြရမည်)
(၅) ရပ်ကွက်နေထိုင်ကြောင်း ထောက်ခံစာ
(၆) စရံပေးစာချုပ် မိတ္တူ(မူရင်းပြရမည်)
(၇) ကုပ္မဏီမှတ်ပုံတင်လက်မှတ်(သက်တမ်းရှိရမည်)
(၈) Form VI, Form XXVI, Form E
(၉) ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ အစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်ချက်မှတ်တမ်း(ဘဏ်တွင် Mortgage Loan(ပေါင်နှံချေးငွေ)နှင့်ပက်သက်သော လက်မှတ်ရေးထိုးဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိသူအား သတ်မှတ်ဖော်ပြရန်နှင့် ဒါရိုက္တာအားလုံး လက်မှတ်ရေးထိုးရန် လိုအပ်ပါသည်။)
(၁၀)ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်း(၃နှစ်စာ)(တင်ပြနိုင်လျှင်)
(၁၁) သင်းဖွဲ့စည်းမျဉ်းနှင့် သင်းဖွဲ့မှတ်တမ်း
(၁၂) အခွန်ပြေစာ (၃နှစ်စာ) (ရှိလျှင်)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

3. Bank ချိတ်နဲ့ရောင်းပေးမယ့် အိမ်ရှင်တွေအတွက်ကရော ဘာတွေလိုအပ်လဲ?

(၁) မြေရှင် ဂရမ်အမည်ပေါက်ဖြစ်ရပါမည်
(၂) ကန်ထရိုက် ၊ မြေရှင် ချုပ်ထားတဲ့စာချုပ်
(၃) မြေရှင်ရဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းမိတ္တူ
(၄) မြေရှင်ရဲ့မိတ္တူ
(၅) BCC စာရွက်
(၆) ဆောက်လုပ်ခွင့်စာရွက်
(၇) တိုက်ခန်းနဲ့ပက်သက်တဲ့ ဆက်စပ်စာချုပ်များ
(၈) အခန်းပိုင်ရှင် သန်းခေါင်စာရင်း
(၉) အခန်းပိုင်ရှင်ရဲ့ မှတ်ပုံတင်မိတ္တူ
စာရွက်စာတမ်းအားလုံး မူရင်းတော့ပြပေးရပါမယ်။

ထိုအချက်အလက်တွေအားလုံး ရရှိပြီးတာနဲ့ လူကြီးမင်းတို့ဝယ်လိုတဲ့ အိမ္ကို ရာဖြတ်ဌာနမှဆင်းကြည့်မှာဖြစ်ပါတယ်။အဲ့ဒါပြီးရင်တော့ မီးအာမခံဆင်းကြည့်မှာဖြစ်ပါတယ်။အချက်အလက်တွေပြည့်စုံပြီဆိုရင်တော့ ဝယ်သူဘက်မှ ၃၀% ထုတ်ပေးရမှာဖြစ်ပြီး bankဘက်မှ ၇၀% ထုတ်ပေးလိုက်မှာပါ။ထုတ်ပေးလိုက်တဲ့ ၇၀% ကိုတော့ အတိုးနဲ့နှစ်ရှည်ပြန်ဆပ်ရမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။

***လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ ကိုယ့်မှာအပြည့်အစုံရှိရင်တော့ Bank နဲ့ချိတ်ဆက်ပြီးဝယ်ယူတာဟာ ပိုလွယ်ကူပြီး မြန်ဆန်ပါတယ်

Credit to original uploader

📓📓📚ဥပဒေနှင့်ပတ်သက်သည့် ဝန်ဆောင်မှုအမျိုးမျိုးကိုတတ်ကျွမ်းနားလည်သည့်ဥပဒေပညာရှင်များက အကျိုးဆောင်ပေးနေပါသည်။ဆွေးနွေးတိုင်ပ...
21/07/2023

📓📓📚ဥပဒေနှင့်ပတ်သက်သည့် ဝန်ဆောင်မှုအမျိုးမျိုးကို
တတ်ကျွမ်းနားလည်သည့်ဥပဒေပညာရှင်များက အကျိုးဆောင်ပေးနေပါသည်။

ဆွေးနွေးတိုင်ပင်လိုသည့်အကြောင်းအရာများအား Page​၏ cb သို့မဟုတ် ​ဖုန်းဖြင့်ဖြစ်စေ ဆက်သွယ်၍ ဥပဒေအကြံပေးဝန်ဆောင်မှုအား ရယူနိုင်ပါသည်။

21/07/2023

(အများပြည်သူတို့သိမှတ်ဖွယ်ရာ
ဥပဒေ ပုဒ်မ၂၉၄/၅၀၆)

အရပ်ထဲတွင် ဆဲဆိုရန်ဖြစ်ကြသူတို့အတွက် ဥပဒေမှ ဒီတိုင်းမထားပါ။ပြဿနာဖြစ်ခဲ့လျှင် ရပ်ကွက်ရုံးသို့တိုင်ကြားခံရ၍ ဖြေရှင်းကြသူတို့အတွက် ကိစ္စမရှိသော်လည်း ရိုးရိုးရုံးတွင် ကျေအေးမပေးနိုင်သူတို့မှာ တရားရုံးသို့ရောက်တတ်ကြသည်။

ထိုအခါ တရားရုံးတွင် စွဲဆိုခံရသောပုဒ်မတို့မှာ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ-၂၉၄ / ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ-၅၀၆ တို့နှင့် စွဲဆိုဖြေရှင်းထုချေကြရသည်။
ထို့ပြင် ပြဿနာဖြစ်ပွားရာတွင် လက်ပါသူတို့အတွက် ပုဒ်မ-၃၂၃/ပုဒ်မ-၃၂၄ စသဖြင့် တုတ်ဓားပါလျှင် ပုဒ်မ-၃၂၅/ပုဒ်မ-၃၂၆ စသည်တို့ဖြင့် ကြီးလေးစွာ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံရတတ်သည်။
ယခုတင်ပြလိုသည်မှာ ပုဒ်မ-၂၉၄(ညစ်ညမ်းစွာဆဲဆိုမှု) နှင့် ပုဒ်မ-၅၀၆(ခြိမ်းခြောက်မှု) တို့ဖြစ်သည်။
ပုဒ်မ-၂၉၄ မှာ ပြစ်မှုမထင်ရှားလျှင် ထောင်ဒဏ် (၃ လ) နှင့် ငွေဒဏ်တို့ချမှတ်နိုင်ပြီး ပုဒ်မ-၅၀၆ မှာ ပြစ်မှုထင်ရှားလျှင် (၂ နှစ်) ထိ ထောင်ဒဏ် နှင့် ငွေဒဏ်တစ်မျိုးမျိုးလဲ ချမှတ်နိုင်သည်။
ပုဒ်မနှစ်ခုလုံးမှာ ရဲအရေးပိုင်သော ပုဒ်မများဖြစ်၍ ပြဿနာဖြစ်ပွားရာနေရာရှိ အပိုင်ရဲစခန်းသို့ သွားရောက်တိုင်ကြားအမှု့ဖွင့်နိုင်ပါသည်(ရဲမှအမှုမဖွင့်ပေးလျှင် မြိုနယ်တရားရုံးသို့ ဦးတိုက်လျှောက်ထား တရားစွဲဆိုနိုင်ပါသည်)။
ထို့ပြင် စွပ်စွဲခံရသူမှ လာရောက်မဖြေရှင်းလျှင် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်၍ ဖမ်းဆီးနိုင်ပါသည်။ အာမခံရသော ပုဒ်မများဖြစ်သောကြောင့် စခန်းတွင်ရဲအာမခံ တရားရုံးသို့ရောက်ရှိလျှင် ရုံးအာမခံလုပ်ရန်လိုအပ်ပါသည်(အာမခံအကြောင်းနှင့် အာမခံမည်သို့လုပ်ရပုံများကို နောက်postများတွင်ရေးသားပေးပါမည်)။

ပြစ်မှု့ဆိုင်ရာဥပဒေပါ ပုဒ်မ-၂၉၄ နှင့် ပုဒ်မ-၅၀၆ ဖွင့်ဆိုချက်

ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ-၂၉၄ ။ ။
မည်သူမဆို………… အခြားသူများ စိတ်ငြိုငြင်အောင် --
(က) အများပြည်သူဆိုင်ရာ နေရာတစ်ခုခုတွင် ညစ်ညမ်းသောပြုလုပ်မှု တစ်ခုခုကိုပြုလုပ်လျှင် သို့မဟုတ်
(ခ) အများပြည်သူဆိုင်ရာ နေရာတစ်ခုခုတွင်ဖြစ်စေ အနီးအနားတွင်ဖြစ်စေ ညစ်ညမ်းသော ကဗျာ လင်္ကာ သီချင်း စကား တစ်မျိုးမျိုးကိုရွတ်ဆိုခြင်း သီဆိုခြင်း ပြောဆိုခြင်း တစ်ခုခုပြုလျှင် ထိုသူကို သုံးလထိထောင်ဒဏ် တစ်မျိုးမျိုးဖြစ်စေ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။

ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ-၅၀၆ ။ ။ (ရာဇဝတ်မကင်းသောခြောက်လှန့်မှု)
မည်သူမဆို………… ရာဇဝတ်မကင်းသော ခြောက်လှန့်မှုကို ကျူးလွန်လျှင် ထိုသူကို နှစ်နှစ်ထိ ထောင်ဒဏ်တစ်မျိုးမျိုးဖြစ်စေ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်နိုင်သည််။
Crd
Crd to copy

07/07/2023

ပုံစံ၁၀၅_ရှိရင်မြေပိုင်တယ်_ဂရံ_ရတယ်လို့ထင်နေကြသူများအတွက်

ပုံစံ ၁၀၅ ရှိရင် မြေပိုင်တယ်၊ ဂရန်ရနေတယ်လို့ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ၁၀၅ ကိုပြဂရန်ဆိုပြီး ရောင်းဝယ်နေကြတာရှိနေပါတယ်။လူတစ်ယောက်ကမေးတယ် “ဥပဒေဆရာတို့ဖြေကြားပေးပါ၊လွန်ခဲ့တဲ့ (၁၅) နှစ်ကမြေဂရမ်ရှိရက်နဲ့ ခုမြေဂရမ်အသစ်ဖောက်ပြီးရောင်းအဝယ်လုပ်နေကြတယ်ဆိုပြီးသူတင်ပြတာကပုံစံ ၁၀၅ စာရွက်ဖြစ်နေပါတယ်။ဂရန်မဟုတ်ပါဘူး၊နောက်ပြီးစာရွက်မှာရေးထားတာ ကြည့်လိုက်တော့ရွာမြေအတွင်းမှာရှိတဲ့ မည်သူက်ိုမျှဂရန်အဖြစ်ထုတ်ပေးမထားတဲ့ မြေကွက်တစ်ကွက်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပုံစံ ၁၀၅ ကိုကာယကံရှင်များက မိမိတို့နည်းမိမိတို့ဟန်ဖြင့် ပုံစံ ၁၀၅ ထုတ်ယူထားခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရဲ့ဂရန်မှတ်တမ်းမှာစာရင်းမဝင်နိုင်သလိုမြေစာရင်းဌာနရဲ့ မြေပိုင်ဆိုင်မှုမှတ်ပုံတင်စာရင်း 1.A (၁-က)မှာလည်းမှတ်တမ်းမ၀င်နိုင်ပါဘူး။ရွာမြေကိုအခုမှတစ်မြို့နယ်တစ်ရွာနှုန်း မြေတိုင်းတာဂရန်ပေးနေတဲ့စီမံချက်နဲ့ လုပ်ပေးနေတာပါ။ကျေးရွာတိုင်းမြေဂရန်ရဖို့မလွယ်သေးပါဘူး၊အသေးစိတ် မြေတိုင်းတာခြင်းလုပ်ငန်းတွေအချိန်ယူလုပ်ဆောင်ရပါတယ်။

ရွာမှာအိမ်တစ်ကွက်ချင်းမည်သူပိုင်တယ်လို့တိုင်းတာပုံထုတ်မှတ်တမ်းတင်တဲ့စနစ်မရှိသေးပါဘူး။ကာယကံရှင်ကမိမိအကွက်ကိုမိမိအစီအစဉ်နဲ့တိုင်းတာပုံထုတ်ထားတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။မြေပိုင်ဆိုင်မှုအတွက်ပုံစံ ၁၀၅ ဆိုတာကအထောက်အကူမပြုပါဘူး။ ပုံစံ ၁၀၅ ဆိုတာ ရေးကူးလိုသောအကြောင်းတစ်ရပ်အတွက်ရေးကူးပေးသောမြေပုံသာဖြစ်ပါတယ်။မြေပိုင်ဂရန် (Grant) သို့မဟုတ် အငှါးချထားဂရန်(Lease)သို့မဟုတ် လိုင်စင် (License) မဟုတ်ပါဘူး။

လယ် ယာမြေ ဖြစ်ရင်လယ်ယာမြေလုပ်ကိုင်ရန် ပုံစံ (၇) ကိုရပ်ကျေးမှမြို့နယ်၊မြို့နယ်မှခရိုင်အဆင့်ဆင့်လယ်စီအဖွဲ့ရဲ့သ ဘောထားအတည်ပြုချက်နဲ့ခရိုင်လယ်စီက အတည်ပြုပြီးအဖွဲ့၀င်(၇)ဦးပါတဲ့မြို့နယ်လယ်စီအဖွဲ့ကခွင့်ပြုပေးပါတယ်။မြို့မြေဂရန်ကိုကော်လိပ်တော်(ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ခရိုင်ထွေအုပ်)ကခွင့်ပြုပါတယ်။ မြေလွတ်မြေရိုင်းလုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုဧက ၃၀၀/၅၀ အောက်ဆိုရင်ပြည်နယ်တိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်ဦးဆောင်သောမြေလွတ်မြေရိုင်းအဖွဲ့ကခွင့်ပြုပေးပြီးထိုထက်ပိုရင်ဗဟိုမြေလွတ်မြေရိုင်းအဖွဲ့ကခွင့်ပြုပေးပါတယ်။

လယ်ယာမြေအခြားနည်းအသုံးပြုမှုကိုလယ်မြေအတွက်ဗဟိုလယ်စီအဖွဲ့နဲ့ ဥယျဉ်မြေအတွက်ပြည်နယ်တိုင်းအစိုးရ + ပြည်နယ်တိုင်းလယ်စီအဖွဲ့ကခွင့်ပြုပါတယ်။မြေအမျိုးအစားအလိုက်သက်ဆိုင်ရာ ဌာန၊အဖွဲ့များကသာလုပ်ပိုင်ခွင့်ပြုခြင်းဖြစ်ပါတယ်။အခုသူပြတဲ့ ပုံစံ ၁၀၅/၁၀၆ ဆိုတာမှာ ပုံစံ ၁၀၅ ဆိုတာက မြေပုံ၊ ပုံစံ ၁၀၆ က မြေရာဇ၀င်ပါ။မြေစာရင်းဌာနက ထုတ် ပေးတဲ့မြေစာရင်းပုံစံ ၁၀၅ ကို “လက်ရှိမြေပုံမှာယခုနှစ်အသုံးပြု နေသော ဦးပိုင်မြေပုံ”လို့ခေါ်ပါတယ်။စာတိုခေါ်ရရင် “မြေပုံ”ပေါ့။

နောက်မြို့ကြီးတွေမှာအိုးအိမ်ဦးစီးဌာနကထုတ်ပေးတဲ့ မြေပုံကိုတော့ “S-22” လို့ခေါ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခုကရန်ကုန် မြို့တော်စည်ပင်ကထုတ်ပေးတဲ့မြေပုံမှာကတော့ပုံစံနံပါတ်မပါရှိပါဘူး။ပုံစံ ၁၀၅ မြေပုံစာရွက်မှာကြည့်လို့ရ တာတွေအများကြီးရှိပါတယ်။

သိသင့်၊ ကြည့်သင့်၊ မှတ်သင့်ပါတယ်။တိုင်း၊ပြည်နယ်၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ ကျေးရွာ အုပ်စု၊ကွင်းအမှတ်၊ကွင်းအ မည်၊ဦးပိုင်အမှတ်၊မြေကွက်အမှတ်၊ ပိုင်ရှင်အမည်၊ပိုင်ဆိုင်မှု၊မြေအမျိုးအစား၊အကျယ်အ၀န်းနဲ့ရေးကူးပေးရတဲ့ အကြောင်းအရာစသည်ဖြင့်တိကျမှန် ကန်စွာရေးသားထားကြပါတယ်။

သိထားသင့်တာက ပုံစံ ၁၀၅ ဆိုတာ “မြေစာရင်းဌာန” ကထုတ်ပေးတဲ့”ပုံစံ တစ်ခုသာ”ဖြစ်ပါတယ်။အဲဒီ ပုံစံက လယ်ယာမြေပဲဖြစ်ဖြစ်၊ရွာမြေ၊ ဥယျာဉ်ခြံမြေပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ဂရန်မြေပဲ ဖြစ်ဖြစ် သက်ဆိုင်ရာမြေစာရင်း ဦးစီးဌာနအပိုင် နယ်နိမိတ်အတွင်းမှာရှိတဲ့မြေတို့ရဲ့အကျယ်အဝန်းနဲ့အမျိုးအစားကို ဖော်ပြပေးတဲ့ပုံစံစာရွက်သာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပုံစံ ၁၀၅ လက်ထဲရောက်တာနဲ့ ကိုယ်လုပ်ချင်တာ လုပ်လို့ရမယ်၊ မြေပိုင်မယ်လို့ မထင်လိုက်ပါနဲ့။ မြေပိုင်ဆိုင်မှု တရားဝင်အထောက်အထားနဲ့ ပုံစံ ၁၀၅ အရဝယ်ထားတဲ့ မြေက “လယ်ယာမြေ” ဆိုရင်လယ်လုပ်လို့ရမယ်ဆိုတာမျိုးပါ။ ပုံစံ ၁၀၅ မှာပါတဲ့မြေမျိုးနှင့်အတန်းမှာ ရေးတဲ့ သင်္ကေတများရဲ့ဆိုလိုချက်က-

(က) R = မိုးကောင်းလယ်မြေ။

(ခ) R1 = ပထမ အတန်းစား မိုးကောင်း လယ်မြေ။

(ဂ) R2 = ဒုတိယ အတန်းစား မိုးကောင်း လယ်မြေ။

(ဃ) R3 = တတိယ အတန်းစား မိုးကောင်း လယ်မြေ။
(အထွက်နှုန်းစပါး ၃၀ အောက်)

(င) R4 = စတုတ္ထ အတန်းစား မိုးကောင်း လယ်မြေ။
(အထွက်နှုန်းစပါး ၂၀ အောက်)

(စ) RG = အစိုးရ ဆည်ရေသောက် လယ်မြေ။

(ဆ) RP = ပုဂ္ဂလိက ဆည်ရေသောက် လယ်မြေ။

(ဇ) M = မူရင်း သို့မဟုတ် နွေရာသီစိုက် လယ်မြေ။

(ဈ) Y = ယာမြေ။

(ည) D = ဓနိမြေ။

(ဋ) G = ဥယျာဉ်ခြံမြေ။

(ဋ္ဌ) L = ဂရန်မြေ။

(ဍ) B = ဘိုးဘပိုင်မြေ စသည်ဖြင့် ခွဲခြားပြထားတာပါ။

ပုံစံ ၁၀၅ သည်ပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ထုတ် ပေးချင်းမဟုတ်ပါဘူး။၁၀၅ ကို ထုတ် ပေးခြင်းသည်-

၁။ ဂရံလျှောက်ထားရန်အတွက် တင်ပြရန်။

၂။ ဘဏ်ချေးငွေ တင်ရန်အတွက် ဂရံရှိနေသော်လည်း ဘဏ်ချေးငွေ တင်ပြရန်။

၃။ အိမ်ဆောက်လုပ်ခွင့် အမိန့်အတွက် စည်ပင်သာယာတင်ပြရန်။

၄။ Sp/Gp ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာတွင် တွဲရန်။

၅။ မြေတည်နေရာ ပြရန်။

၆။ လက်ဝယ်ထားရန်။

၇။ ပါမစ်မြေပေးမိန့်အရ ရေးကူးရန် စသည်ဖြင့် ရေးဆွဲပေးခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဂရန်ချထားခြင်းလုပ်ငန်းအတွက်အောက် မြန်မာပြည်မြေနှင့်အခွန်တော်လက်စွဲဥပဒေ၊အထက်မြန်မာပြည်မြေနှင့်အခွန်တော်စည်းမျဉ်းဥပဒေ၊အောက်မြန်မာပြည်မြို့နှင့်ကျေးရွာမြေများဥပဒေတို့မှာပြဌာန်းထားရှိတဲ့လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ထွေအုပ်၊ မြေစာရင်းဌာန (၂) ခုပေါင်းစပ်ပြီးဥပဒေနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။ရန်ကုန်၊မန္တလေးလိုမြို့တော်တွေမှာ မြို့ တော်စည်ပင်ကဂရန်ထုတ်ပေးပါကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါတယ်။

Credit to Myanmar Daily News Credit>>

28/06/2023

(၁) ကတိစာချုပ် သဘောတူကတိစာချုပ် ၃၀၀ ကျပ်
(၂) ကွာရှင်းစာချုပ် ၂၅၀ ကျပ်
(၃) ကိတ္တိမမွေးစား စာချုပ် ၁၅၀ ကျပ်
(၄) ကိုယ်စားလှယ်လွဲစာ
(က)အထွေထွေကိုယ်စားလှယ်လွဲစာ (ငါးဦး) ၁၀၀၀ ကျပ်
(ခ)အထွေထွေကိုယ်စားလှဝ်လွဲစာ (ငါးဦးထက်ပိုလျှင်) ၂၅၀၀ ကျပ်
(ဂ) အထူးကိုယ်စားလှယ်လွဲစာ ၃၀၀ ကျပ်
(ဃ) အထူးကိုယ်စားလှယ်လွဲစာ ငါးဦးအထိဆိုလျှင်
၁၀၀၀ ကျပ်
(င)အထူးကိုယ်စားလှယ်လွဲစာ ငါးဦးထက်ပိုလျှင်
၂၅၀၀ ကျပ်
(စ) တရားရုံးအမှု လိုက်ပါဆောင်ရွက်ရန် ကိုယ်စားလှယ်လွဲစာ ၁၀၀ ကျပ်
(၅) ကျမ်းကျိန်လွှာ ၁၅၀ ကျပ်
(၆) ကုန်အမှတ်တံဆိပ် ၁၅၀ ကျပ်
(၇) ကြေညာစာတမ်း ၁၅၀ ကျပ်
(၈) ခ ံဝန်ချုပ်
(အာမခံသည့်ငွေ သို့မဟုတ် တန်ဖိုးပေါ်တွင် ၁ % )
(၉) စာချုပ်စာတမ်းမူရင်းခွဲ (မူရင်းစာချုပ်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း / မူရင်းစာချုပ်အား မိတ္ထူ ကူးလျှင် ၁၀၀ ကျပ်)
(၁၀) စွန့်လွှတ်စာချုပ် (စွန်လွှတ်သည့်တန်ဖိုး ခံဝန်ချုပ်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း 1.5%)
(အခြား အနေအထားတွင် ၂၅၀၀ ကျပ်)
(၁၁) စာချုပ်စာတမ်းမိတ္ထူကူးခြင်း
(မူရင်းမရှိလျှင် ၂၅၀ ကျပ်)
(၁၂) ပေးကမ်းစာချုပ်
(၁) ရွေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်း ၃၀၀ ကျပ်
(၂)မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်း တန်ဖိုးအပေါ် 1.5%
(၁၃) ပစ္စည်းခွဲဝေစာချုပ် ဝေစုတန်ဖိုး အပေါ် 1.5%
(၁၄) မိသားစုစီမံမှုစာချုပ် တန်ဖိုးအပေါ် 1% (အများဆုံးတန်ဖိုး တစ်သိန်းခွဲကျပ်)
(၁၅) ယုံမှတ်အပ်နှံသည့်စာချုပ် တန်ဖိုးအပေါ် 1% (အများဆုံးတန်ဖိုး ၆၀၀ ကျပ်)
(၁၆) လှုဒါန်းစာချုပ် တန်ဖိုးအပေါ် 1%
(အများဆုံးတန်ဖိုး ၆၀၀ ကျပ်)
(၁၇) လက်ထပ်စာချုပ် ၂၅၀ ကျပ်
(၁၈) အဌားစာချုပ် ဌားရမ်းသည့်တန်ဖိုးအပေါ်
0.5% မှ 1.5%
(၁၉) အပေါင်စာချုပ် သုံးလကျော်သည်ဆိုလျှင် တံဆိပ်ခေါင်းခွန်ဥပဒေ ဇယား(၁) စဉ် ၁၃(က) အရ ပေးဆောင်ရပါမည် ။
သုံးလ အထိဆိုလျှင် ၄င်းဇယား၏ တစ်ဝက် ။
(၂၀) အာမခံစာချုပ် ငွေတစ်ထောင်ကျပ်ထပ်မပိုလျှင် 1.5% ၊အခြားကိစ္စများနှင့် ဆိုလျှင် ၂၅၀၀ ကျပ်
(၂၁) အမှားပြင်စာချုပ် ၁၅၀ ကျပ်
(၂၂) အစုစပ်စာချုပ် မတည်ရင်းနှီးငွေ ငါးသိန်းကျပ်ထက်မပိုလျှင် ၃၀၀ကျပ် ၊ တန်ဖိုးငါးသိန်းထက်ပိုလျှင် ၃၀၀ကျပ် နှင့်အတူ ပိုနေသည့်ငွေပမာဏအပေါ် 1% ပေါင်းပြီး ပေးရပါမည် )
(၂၃) အစုစပ်ဖျက်သိမ်းခြင်း ၂၀၀၀ ကျပ်
(၂၄) အရောင်းအဝယ်ကတိစာချုပ်
(၁) မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်း မူလ တန်ဖိုးအပေါ် အသီးသီး
( နယ်မြို့များတွင် 3%)
(၂) ရွှေပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်း ၆၀၀ ကျပ်
(၂၅) အလုပ်သင် ၁၅၀ ကျပ်
(၂၆) ရှေ့နေအလုပ်သင် ၁၅၀၀ ကျပ်
(၂၇) တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ စာရင်းတင်သွင်းခြင်း ၃၀၀၀၀ကျပ်
(၂၈)သင်းဖွဲ့စည်းမျဉ်း မတည်ရင်းနှီးငွေ သိန်းတစ်ထောင်ထက်မပိုလျှင် ငါးသောင်းကျပ် သိန်းတစ်ထောင်ထက်ပိုလျှင် တစ်သိန်းခွဲကျပ် ပေးဆောင်ရပါမည် ။
(၂၉) ကုမ္ပဏီ သင်းဖွဲ့စည်းမျဉ်း (company Act Law ပုဒ်မ (၁၇) အရ သင်းဖွဲ့စည်းမျဉ်းပူးတွဲထားလျှင် တစ်သောင်းခွဲကျပ် ပူးတွဲမထားလျှင် တစ်သိန်းခွဲကျပ် ပေးဆောင်ရပါမည် ။ (Non –Profit အဖွဲ့အစည်းများအတွက်ဆိုလျှင် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရပါမည် )
(၃၀) နိုင်ငံခြားမှ ကိုယ်စားလှယ်လွဲစာ မြန်မာနိုင်ငံရောက်သည့်အချိန်မှ လေးလအတွင်း မှတ်ပုံတင်ရမှာဖြစ်ပြီး မတင်လျှင် ဒဏ်ငွေ ဆယ်ဆ ပေးဆောင်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ် ။
(၃၁) Bill of Landing (BL) စာချုပ် ၁၅၀ ကျပ်

Credit

#တံဆိပ်ခေါင်း Credit>>

ကိတ္တိမသားသမီး မွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေ။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေတွ...
28/06/2023

ကိတ္တိမသားသမီး မွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေ
။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။။

မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေတွင် ကိတ္တိမသမီးအဖြစ် မွေးစားခြင်း အခိုင် အမာဖြစ်ရန် မည်သည့် အခန်းအနားမျှ ပြုလုပ်ရန် မလိုပေ။ စာချုပ်စာ တမ်းမပြုမနေရဆိုသည့် ဥပဒေလည်းမရှိခဲ့သော ကြောင့် ကိတ္တိမ မွေး စားသား သမီး ဟုတ်မဟုတ်ဆိုသည့် ပြဿနာကို ဆုံးဖြတ်ရန် များစွာခဲယဉ်းလှပေသည်။ ထိုအကြောင်း တို့ကြောင့် ကိတ္တိမ သားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက် ဥပဒေ ကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်မေလတွင် အစိုးရက ပြဋ္ဌာန်းအတည်ပြုသည်။

ထိုအက်ဥပဒေအရ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဧပြီလ တစ်ရက်နေ့ နောက်မွေးစားသည့် ကိတ္တိမသားသမီးများကို မှတ်ပုံတင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီး မွေးစားရသည်။ အကယ်၍ မွေးစားသားသမီးသည် အရွယ် ရောက်သူဖြစ်လျှင် မွေးစားမိဘနှင့် အတူ ထိုစာချုပ်တွင် ကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ရေးထိုးရသည်။
မွေးစားသားသမီးသည် အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့် သေးလျှင် မိဘရှိပါက မိဘကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ရေးထိုးရမည်။ မိဘမရှိပါက မြန်မာဓလေ့ ထုံးတမ်းဥပဒေအရ မွေးစားရန်ပေးနိုင်သူက လက်မှန်ရေးထိုးရသည်။ ထိုစာချုပ်ချုပ်ရာတွင် အနည်းဆုံးအသိသက်သေနှစ်ယောက် လက်မှတ်ရေးထိုးရန် လိုပေသည်။ ထို့အပြင် မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်ရုံးတွင် မှတ် ပုံတင်ရမည်။

မကြိုင်နှင့် မအုန်းကြည် ( ၁၉၆၃ မတစ ၁၈၃) စီရင်ထုံးသည် ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်တင်အက် ဥပဒေ နှင့် ပက်သက်၍ အထူးဂရုပြုလေ့လာသင့်သည့် စီရင်ထုံးတစ်ထုံးဖြစ် သည်။ ယင်းစီရင်ထုံးဆုံးဖြတ် ချက် တွင် ကိတ္တိမ မသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေ တွင် ဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ လိုအပ်ချက်များကို ထည့် သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အက်ဥပဒေ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် ကိတ္တိမ မွေစာခြင်းကို အပြု အမူဖြင့် ထင်ရှားအောင်ပြရန် လိုအပ်သည့်အချက်များနှင့် မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ ကိတ္တိမသား သမီးကို အမွေဆက် ခံရန် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် မွေးစားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်း တို့မှာ မွေးစားသည့် ကိစ္စကို လူသိရှင်ကြားအထင်ရှားပြုလုပ်ရန်လိုသည် ဆိုသည့်အချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဖြစ်သည် စသည်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့ပြင် အက်ဥပဒေအရ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းနှင့် မှတ်ပုံ တင်ခြင်းပြုလျှင် မွေးစားသည့်ကိစ္စကို အလုံအလောက် သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။

ထိုသို့ မှတ်ပုံတင်စာချုပ်မပြုလုပ်ဘဲ ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားလျင်တရား မဝင်ပေ။ မွေးစားသား သမီးတွင်လည်း ကိတ္တိမ၏ အခွင့်အရေးများ မရရှိနိုင်ပေ။ သို့ရာတွင် စာချုုပ်ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်သော လည်း မှတ်ပုံတင်မတင်ရ သေး လျင် အမှုမစစ်ဆေးမီ မှတ်ပုံတင်ပါက ထိုစာချုပ်သည် တရားဥပဒေနှင့် ညီညွှတ်ပေသည်။ ဦးဘသန်းနှင့် မအမာ ( ၁၉၅၀ မတစ လွှတ်တော်ချုပ် ၁၁၃)။

မြန်မာဓလေ့ ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ မွေးစားခြင်းသည် ပဋိညာဉ်ဖွဲခြင်းဖြစ်၍ အက်ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ် ရပ်နှင့် ငြိစွန်းလျင် မွေးစားစားချုပ် ချုပ်ဆိုသူက ပယ်ဖျက်ပေးရန် တရား စွဲဆိုနိုင်သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ နှင့် ထို့နေ့နောက်ပိုင်း ကိတ္တိမမွေးစားခြင်း တရားဝင် မဝင် စီစစ်ရာတွင် ကိတ္တိမသားသမီး မှတ်ပုံတင်ရး အက်ဥပဒေနှင့် အညီ မှတ်ပုံတင်စာချုပ် ချုပ်ဆိုမွေးစားခြင်း ဟုတ်မဟုတ် မွေးစားစာချုပ် ချုပ်ရာတွင် ပဋိညာဉ် အက်ဥပဒေနှင့် ညီညွှန်မှု ရှိမရှိကိုသာ အဓိကထား၍ ဆုံးဖြစ်ရသည်။ ဦးသင်းအောင်နှင့် ဦးဇော်ဝင်းဇော် (ခ) ဦးဇော်ဝင်းပါ ၄ ( ၂၀၀၃ မတစ ၂၂၆)။

မပုနှင့် ဒေါ်အေးမြ ၉ ၁၉၄၈ မတစ ၁၉) တွင် ကိတ္တိမသမီးအဖြစ်မွေးစားရန် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် စာချုပ်ချုပ်ခဲ့ သော်လည်း မှတ်ပုံမတင်ခဲ့ပေ။ စာချုပ်တွင် မိရင်းဖရင်းတို့က လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြသော်လည်း မွေးစားမိဘများက လက်မှတ်ထိုးသည်ဆိုသည့်အချက် မှာ မထင်ရှားပေ။ စာချုပ် သည် မွေးစားမိဘ များနှင့်ကလေး၏ ဆက်ဆံ ရေးတွင် အပြုအမှု ကျော်စောမှုတို့နှင့်ပက်သက်၍ သက်သေစစ်ရန်အတွက် သက်သေခံဝန်သည်ဟု ဆုံးဖြတ် သည်။ ထို့ပြင် စာချုပ်ကိုလူအများရှေ့တွင် ချုုပ်ဆိုကြောင်း ထင်ရှား၍ ကိတ္တိမသမီးအဖြစ် မွေးစားခြင်းမှာ လည်း ခိုင်လုံပေပြီဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည်။

ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေကို မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုပြီး သည့်မွေးစားမှုနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းချင်းရာများကို ဖြည့်စွက်ရန်အတွက် သော်လည်းကောင်း လျော့ ပေါ့ပစ်ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း ပြဋ္ဌာန်ခြင်းမဟုတ်ပေ။လူတစ်ယောက်ကို မွေးစားရာတွင် မွေးစား မိဘ၏ ရည်ရွယ်ချက်အစစ် အမှန်ကို သိရှိနိုင်ရန် ကိစ္စမှာ ရှုတ်ထွေးသည့် ပြဿနာပင်ဖြစ်ရာ အဆိုပါ ပြဿနာကို ပြေ လည်စေရန် အတွက် ယင်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်းဖြစ် သည်။ အက်ဥပဒေတွင် မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ အရ မွေးစား သည်ကိစ္စတွင် သဘောတူညီချက်ပေးရန် လိုအပ်သူ ဆိုရာတွင် မွေးစားကလေး၏ မိဘသာမက အဘွား လည်းပါဝင်သည်။ မွေးစားသည့် စာချုပ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူက လက်မှတ်မထိုးစေကာမူ ကွယ်လွန်သူ မိခင်ဘက်မှ အဘွားဖြစ်သူက လက်မှတ်ထိုးလျင် ယင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ ချုပ်ဆိုခြင်ဖြစ်၍ တည်မြဲခိုင် မာသည်။ ဒေါ်ယဉ်နု နှင့် မသိန်းမြင့် (၁၉၇၆ မတစ ၂၉၇)။

ဒေါ်မြမေနှင့် ဒေါ်လှရန် ( ၁၉၆၅ မတစ ၂၃၇) သေသူသည် ကောင်းစွာ နေမကောင်း သည့်အချိန်မှတ်ပုံတင် အရာရှိကို အိမ်ခေါ်ပြီးမွေးစားစာချုပ် ချုပ်ဆို၍ အတူနေ တူမကို မွေးစား သည်။ မှတ်ပုံတင်ရုံးစာရေး နှင့် ကုသ နေ သည့် ဆရာတို့က သက်သေအဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။ စာချုပ်ပြီးနောက် တစ်လနှင့် တစ်ဆယ့်ငါး ရက်အကြာ မွေးစားသူကွယ်လွန်သည်။ မွေးစားသူ၏ မိတူဖကွဲ မောင်နှမများက မွေးစားသည့် စာချုပ်မှာ သေခါ နီး မွေးစားခြင်းဖြစ်ပြီး မလျော်သြဇာသုံး၍ ချုပ်ဆိုခြင်းဖြစ်သောကြောင့် စာချုပ်ပျက်ပြယ်သည်ဟုဆိုသည် ။ အဆိုပါ အမှုကို တရားရုံးချုပ်မှ ဆုံးဖြတ်ရာ-

မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ မွေးစားခြင်းသည် ပဋိညာဉ်ပြုလုပ်ခြင်ဖြစ်သည်။ ကိတ္တိမသားသမီး မွေစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေအရ ပြုလုပ်မှုမှာ ပို၍ပင် ပဋိညာဉ်စစ်ပေသည်။ ထို့ ကြောင့်မွေးစားစာချုပ်ကိစ္စတစ်ခုသည် မလျော်သြဇာသုံးဖြင်း လိမ်လည်ခြင်းစသည့်အချက်များ ထင်ရှားအောင် မပြနိုင်လျှင် မွေးစားချုပ်သည် တရား ဥပဒေ နှင့် ညီညွတ်သည်။ မွေးစားသည့်စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုပြီးယင်းဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ပြီးပါက စာချုပ်သည် မွေးစားကြောင်းထင်ရှားခိုင်လုံပေသည်။ မွေစားသည့် ကိစ္စ ကျော်စော ထင်ရှားမှု ရှိမရှိ ဆိုသည့် အချက်မှာ “အဆိုပါ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခြင်းမပြုမီ ပြုလုပ်သည့် မွေးစားမှုများနှင့်သာ သက်ဆိုပေသည်” ဟု ညွှန်ပြ သည်။

ကိတ္တိမ သားသမီး မွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင် အက်ဥပဒေအရမွေးစားခြင်း ဆိုသည်မှာ ကိတ္တိမမွေးစားခြင်းကိုသာ ဆိုပေသည်။ အခြားနည်း မွေးစားခြင်းမျိုးဟု၍ ကောက်ယူ၍ မဖြစ်ပေ။ အဆိုပါ အက်ဥပဒေတွင် ကိတ္တိမ သား အဖြစ် ကို စွန့် လွှတ်ပြီး အပတိဋ္ဌ သားအဖြစ် အမွေတောင်းဆိုရန် တားဖြစ်ပိတ်ပင်ခြင်း မရှိပေ။ လင်ချင်နီယို နှင့် လင်ဂုတ်စူး ( ၁၉၅၆ မတစ လွှတ်တော် ၂၄၈)။

ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေအတည်ဖြစ်သည်။ နန်းအေးအေးမြင့် နှင့် ဦးထွန်းအေး ( ၁၉၈၅ ခုနှစ်တရားမ ပထမအယူခံမှုအမှတ် ၂၅ (မန္တလေး)။
ကွယ်လွန်သူ ဒေါ်သန်းကြည်နှင့်တရားလို ဦးအောင်ခင် တရားပြိုင်ဦးတင်မြင့်တို့သည် ကွယ် လွန်သူ ဒေါ်မြညွှန်မှ တရားဝင် မွေးစားခဲ့သည့် ကိတ္တိ မသားသမီဖြစ်ကြသည့်အားလျော်စွာ ညီအစ်ကို မောင်နှမအရင်များကဲ့သို့ အမွေ ဆက်ခံမှု ပြုနိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ဒေါ်သန်းကြည်မှ ကျန်ရစ်သော အမွေဆိုင်ပစ္စည်းများကို ကိတ္တိမညီအစ်ကို မောင်နှမများဖြစ်ကြသည့် ဦးအောင်ခင်နှင့် ဦးတင်မြင့် တို့ကသာ အမွေဆက်ခံပိုင်ဆိုင်ကြ မည်ဖြစ်ပြီး တူ တူမ များဖြစ်ကြသော ( ၁ မှ ၆ ထိ တရားပြိုုင်များသည် ဒေါ်သန်းကြည်၏ ကိတ္တိမမွေးစားမောင် နှမများကို ကျော်လွန်၍ ဒေါ်သန်းကြည်၏ အမွေကို ဆက်ခံနိုင်ခွင့် ရှိကြမည် မဟုတ်ချေ။ ဦးအောင်ခင်နှင့် ဒေါ်သိန်းလွင်ပါ ၇ ( ၁၉၉၃ မတစ ၉၆)။

ဦးကျော် (ခ) ဦးဖိုးကျော်နှင့်ဒေါ်လှတင်တို့ ပေါင်းသင်နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဦးအောင်စိန်နှင့်ဒေါ်လှတင်တို့နှစ်ဦး ပူးတွဲ၍ မဖွားစိန် (ခ) မတင်ရီးအား ကိတ္တိမသမီးအဖြစ် မွေးစားခြင်းမှာ ဒေါ်လှတင်သည် တရားဝင် ခင်ပွန်းရှိနေ ပါလျက် ဦးအောင်စိန်အား ခင်ပွန်းနေရာထားပြီး မွေးစားမိဘပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သောကြောင့် အများ ပြည်သူ အမြင်တွင် ကိုယ်ကျင့် တရားပျက်ပြားသည့် အပြုအမှုဖြစ်ပေသည်။

မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ မွေးစားခြင်းသည် ပဋိညာဉ် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အက် ဥပဒေပုဒ်မ ၂၃ တွင် ကတိညီညွှတ်ချက် သို့မဟုတ် သဘောတူညီချက်၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် အောက်ပါ အချက်အလက်တစ်ရပ် မရှိမှသာလျှင် တရားဥပဒေနှင့် ညီကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

၁။ ဥပဒေဖြင့် တားမြစ်ချက်

၂။ အကယ်၍ ခွင့်ပြုလျှင် တရားဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ပျက်ပြားစေမည့်အချက်

၃။ လိမ်လည်လှည့်ဖြားရာရောက်သည့်အချက်

၄။ သူတစ်ပါး၏ ကိုယ်သို့မဟုတ် ပစ္စည်းကို ထိခိုက်နစ်နာစေခြင်း သို့မဟုတ် နစ်နာစေခြင်း သို့မဟုတ် နစ်နာစေ ရာရောက်စေသည့်အချက်

၅။ ကျင့်ဝတ်တရားပျက်ပြားသည့် သို့မဟုတ် အများပြည်သူဆိုင်ရာဝါဒ public policy နှင့် ဆန့်ကျင်သည်ဟု တရားရုံးက ထင်မြင်သည့် အချက် တရားဥပဒေနှင့် မညီသော ကတိညီညွှတ်ချက် သို့မဟုတ် ရည်ရွယ်ချက် ပါရှိသည့် သဘောတူညီချက်ဟူ သရွှေ့သည် ပျက်ပြယ်၍ ပဋိညာဉ်မမြောက်ပေ။

သို့ဖြစ်၍ ဦးအောင်စိန်နှင့် ဒေါ်လှတင်တို့လင်မယား ကွာရှင်းပြီးနောက် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် မဖွားစိန် (ခ) မတင်ရီ အား ကိတ္တိမ သမီးအဖြစ်မွေးစားသည့် စာချုပ်ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ဥပဒေနှင့် မညီသဖြင့် ပျက်ပြယ်ကြောင်း ယခု ကြားနာ လျက်ရှိသည့် ပြဿနာကို ဖြေကြားလိုက်သည်။ ဒေါ်လှတင်ပါ ၂ နှင့် ဦးအောင်မြင့် ပါ ၃ (၁၉၉၇ မတစ ၁၀၈)။

ကိတ္တိမ မွေးစားမှတ်ပုံတင်စာချုပ်ပယ်ဖျက်ရန်အမှုမှာ ပဋိညာဉ်အက်ဥပဒေနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ကာလစည်း ကမ်း သတ်ဥပဒေ အမှတ်စဉ် ၁၁၈နှင့် မသက်ဆိုင်။ ဦးတင်အောင်နှင့် ဦးဇော်ဝင်းဇော် တရားရေးဂျာနယ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၀၃ ခု ၊ စာ ၂၇)

ဒေါ်စောခင်သည် ပထမ အိမ်ထောင်နှင့် ထွန်းကားသည့် အမွေမမီမြေးများဖြစ်ကြသော မသန်းတင်လှနှင့် ကိုတင်အုန်းတို့ကို ကိတ္တိမသားသမီးများအဖြစ် စာချုပ်ချုပ်ဆို မွေးစားခဲ့ရာ ယင်းစာချုပ်မှာ ပျက်ပြယ်ကြောင်း မြွက်ဟ ကြေညာပေးစေရန် အတွက် ဒေါ်စောခင်၏ ဒုတိယအိမ်ထောင်မှရသော သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်လှပိုနှင့် ခင်ပွန်းဦးတင်ထွန်းတို့က တရားစွဲဆိုသည်။
ဒေါ်စောခင်က မသန်းတင်လှနှင့် ကိုတင်အုန်းတို့အား မွေးစားလိုက်ခြင်းသည် ဒေါ်လှပိုအနေ ဖြင့် ဒေါ်စောခင်၏ သားသမီးဖြစ်ဖြင်းကို လက်လွတ်ဆုံးရှုံးခြင်မရှိကြောင်း ယုံမှားဖွယ်မရှိချေ။ ဒေါ်စောခင် ကွယ်လွန်သောအခါ ရရှိနိုင်မည့် အမွေပမာဏကို ထိခိုက်စေနိုင်ရန် အကြောင်းမရှိချေ။ ဒေါ်စောခင်က မသန်းတင်လှတို့အား မွေစားခြင်းမှာ ပျက်ပြယ်ကြောင်း သီးခြားသက် သာခွင့် အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂ အရ စွဲဆိုခွင့်မရှိ။ ဦးတင်ထွန်းနှင့် ဒေါ်သန်းတင်လှ၊ ၁၉၈၆ မတစ ၁၄၉ ( ၁၅၀)။

မှတ်ပုံတင် မွေးစားစာချုပ်ဖြင့် ၃ နှစ်အရွယ်ရှိ မသိန်းမြင့် (မောင်ရိုးနှင့် ကွယ်လွန်သူ မချမ်းတင်တို့၏ သမီး) ကို ၆၄ နှစ်အရွယ်ရှိ ဒေါ်လေးကြီးက မှတ်ပုံတင်စာချုပ်ဖြင့် ကိတ္တိမ သမီးအဖြစ် မွေးစားသည်။ ဒေါ်လေးကြီးကွယ် လွန်ရာ ဒေါ်လေးကြီး၏ အမွေပစ္စည်းနှင့် ပက်သက်၍ အမှုဖြစ်ပွားသည်။ စာချုပ်ကို မသိန်းမြင့် ၏ အုပ်ထိန်း သူနှင့် အဘွားဖြစ်သူ ဒေါ်အေးခင်က သဘော တူစာချုပ်သည်။ စာချုပ်တွင် သက်သေ နှစ်ယောက်ပါသည။် မသိန်းမြင့်၏ ဖခင် မောင်ရိုးမှာ အသက်နှင့် ရှိသော်လည်း စာချုပ်တွင် လက်မှတ်ထိုးခြင်းမရှိ။ မွေးစား စာချုပ် တွင် ဖခင်မောင်ရိုး လက်မှတ်မထိုးသောကြောင့် အယူခံတရားလိုတို့က စာချုပ် ပျက်ပြယ်ကြောင်း တရားစွဲဆို ခြင်းဖြစ်သည်။ တရားရုံးချုပ်က မွေးစားခြင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ အရ ကလေးအား အုပ်ထိန်းသူအဖြစ် အဘွား က မွေးစားရန် သဘောတူညီချက် ပေးခြင်းသည်လည်း တရားဝင်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ဒေါ်ရင်နု နှင့် မသိန်းမြင့် (၁၉၆၇ မတစ ရုံးချုပ် ၂၉၇)။

(အညွှန်း- ဦးမြစိန် ၊ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအခြေခံမူများ၊ စာ ၈၈ )


(Zawgyi)

ကိတ္တိမသားသမီး မွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေ
===========================
မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေတွင် ကိတ္တိမသမီးအဖြစ် မွေးစားခြင်း အခိုင်အမာဖြစ်ရန် မည်သည့် အခန်းအနားမျှ ပြုလုပ်ရန် မလိုပေ။ စာချုပ်စာတမ်းမပြုမနေရဆိုသည့် ဥပဒေလည်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ကိတ္တိမ မွေးစားသား သမီး ဟုတ်မဟုတ်ဆိုသည့် ပြဿနာကို ဆုံးဖြတ်ရန် များစွားခဲယဉ်းလှပေသည်။ ထိုအကြောင်း တို့ကြောင့် ကိတ္တိမ သားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေ ကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်မေလတွင် အစိုးရက ပြဋ္ဌာန်းအတည်ပြု သည်။
ထိုအက်ဥပဒေအရ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဧပြီလ တစ်ရက်နေ့ နောက်မွေးစားသည့် ကိတ္တိမသားသမီးများကို မှတ်ပုံတင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီး မွေးစားရသည်။ အကယ်၍ မွေးစားသားသမီးသည် အရွယ်ရောက်သူဖြစ်လျှင် မွေးစားမိဘနှင့် အတူ ထိုစာချုပ်တွင် ကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ရေးထိုးရသည်။ မွေးစားသားသမီးသည် အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့် သေးလျှင် မိဘရှိပါက မိဘကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ရေးထိုးရမည်။ မိဘမရှိပါက မြန်မာဓလေ့ ထုံးတမ်းဥပဒေအရ မွေးစားရန်ပေးနိုင်သူက လက်မှန်ရေးထိုးရသည်။ ထိုစာချုပ်ချုပ်ရာတွင် အနည်းဆုံးအသိသက်သေနှစ်ယောက် လက်မှတ်ရေးထိုးရန် လိုပေသည်။ ထို့အပြင် မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်ရုံးတွင် မှတ်ပုံတင်ရမည်။
မကြိုင်နှင့် မအုန်းကြည် ( ၁၉၆၃ မတစ ၁၈၃) စီရင်ထုံးသည် ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်တင်အက် ဥပဒေ နှင့် ပက်သက်၍ အထူးဂရုပြုလေ့လာသင့်သည့် စီရင်ထုံးတစ်ထုံးဖြစ်သည်။ ယင်းစီရင်ထုံးဆုံးဖြတ်ချက် တွင် ကိတ္တိမ မသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေ တွင် ဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ လိုအပ်ချက်များကို ထည့် သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အက်ဥပဒေ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် ကိတ္တိမ မွေစာခြင်းကို အပြု အမူဖြင့် ထင်ရှားအောင်ပြရန် လိုအပ်သည့်အချက်များနှင့် မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ ကိတ္တိမသား သမီးကို အမွေဆက်ခံရန် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် မွေးစားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်း တို့မှာ မွေးစားသည့် ကိစ္စကို လူသိရှင်ကြားအထင်ရှားပြုလုပ်ရန်လိုသည် ဆိုသည့်အချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဖြစ်သည် စသည်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့ပြင် အက်ဥပဒေအရ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းနှင့် မှတ်ပုံ တင်ခြင်းပြုလျှင် မွေးစားသည့်ကိစ္စကို အလုံအလောက် သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။
ထိုသို့ မှတ်ပုံတင်စာချုပ်မပြုလုပ်ဘဲ ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားလျင်တရားမဝင်ပေ။ မွေးစားသား သမီးတွင်လည်း ကိတ္တိမ၏ အခွင့်အရေးများ မရရှိနိုင်ပေ။ သို့ရာတွင် စာချုပ်ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်သော လည်း မှတ်ပုံတင်မတင်ရ သေး လျင် အမှုမစစ်ဆေးမီ မှတ်ပုံတင်ပါက ထိုစာချုပ်သည် တရားဥပဒေနှင့် ညီညွှတ်ပေသည်။ ဦးဘသန်းနှင့် မအမာ ( ၁၉၅၀ မတစ လွှတ်တော်ချုပ် ၁၁၃)။
မြန်မာဓလေ့ ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ မွေးစားခြင်းသည် ပဋိညာဉ်ဖွဲခြင်းဖြစ်၍ အက်ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ် ရပ်နှင့် ငြိစွန်းလျင် မွေးစားစားချုပ်ချုပ်ဆိုသူက ပယ်ဖျက်ပေးရန် တရားစွဲဆိုနိုင်သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ နှင့် ထို့နေ့နောက်ပိုင်း ကိတ္တိမမွေးစားခြင်း တရားဝင် မဝင် စီစစ်ရာတွင် ကိတ္တိမသားသမီး မှတ်ပုံတင်ရး အက်ဥပဒေနှင့် အညီ မှတ်ပုံတင်စာချုပ် ချုပ်ဆိုမွေးစားခြင်း ဟုတ်မဟုတ် မွေးစားစာချုပ် ချုပ်ရာတွင် ပဋိညာဉ် အက်ဥပဒေနှင့် ညီညွှန်မှု ရှိမရှိကိုသာ အဓိကထား၍ ဆုံးဖြစ်ရသည်။ ဦးသင်းအောင်နှင့် ဦးဇော်ဝင်းဇော် (ခ) ဦးဇော်ဝင်းပါ ၄ ( ၂၀၀၃ မတစ ၂၂၆)။
မပုနှင့် ဒေါ်အေးမြ ၉ ၁၉၄၈ မတစ ၁၉) တွင် ကိတ္တိမသမီးအဖြစ်မွေးစားရန် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် စာချုပ်ချုပ်ခဲ့ သော်လည်း မှတ်ပုံမတင်ခဲ့ပေ။ စာချုပ်တွင် မိရင်းဖရင်းတို့က လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြသော်လည်း မွေးစားမိဘများက လက်မှတ်ထိုးသည်ဆိုသည့်အချက် မှာ မထင်ရှားပေ။ စာချုပ်သည် မွေးစားမိဘ များနှင့်ကလေး၏ ဆက်ဆံ ရေးတွင် အပြုအမှု ကျော်စောမှုတို့နှင့်ပက်သက်၍ သက်သေစစ်ရန်အတွက် သက်သေခံဝန်သည်ဟု ဆုံးဖြတ် သည်။ ထို့ပြင် စာချုပ်ကိုလူအများရှေ့တွင် ချုပ်ဆိုကြောင်း ထင်ရှား၍ ကိတ္တိမသမီးအဖြစ် မွေးစားခြင်းမှာ လည်း ခိုင်လုံပေပြီဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည်။
ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေကို မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုပြီး သည့်မွေးစားမှုနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းချင်းရာများကို ဖြည့်စွက်ရန်အတွက် သော်လည်းကောင်း လျော့ ပေါ့ပစ်ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း ပြဋ္ဌာန်ခြင်းမဟုတ်ပေ။လူတစ်ယောက်က်ို မွေးစားရာတွင် မွေးစား မိဘ၏ ရည်ရွယ်ချက်အစစ်အမှန်ကို သိရှိနိုင်ရန် ကိစ္စမှာ ရှုတ်ထွေးသည့် ပြဿနာပင်ဖြစ်ရာ အဆိုပါ ပြဿနာကို ပြေ လည်စေရန် အတွက် ယင်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်းဖြစ်သည်။ အက်ဥပဒေတွင် မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ အရ မွေးစားသည်ကိစ္စတွင် သဘောတူညီချက်ပေးရန် လိုအပ်သူ ဆိုရာတွင် မွေးစားကလေး၏ မိဘသာမက အဘွား လည်းပါဝင်သည်။ မွေးစားသည့် စာချုပ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူက လက်မှတ်မထိုးစေကာမူ ကွယ်လွန်သူ မိခင်ဘက်မှ အဘွားဖြစ်သူက လက်မှတ်ထိုးလျင် ယင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ ချုပ်ဆိုခြင်ဖြစ်၍ တည်မြဲခိုင် မာသည်။ ဒေါ်ယဉ်နု နှင့် မသိန်းမြင့် (၁၉၇၆ မတစ ၂၉၇)။
ဒေါ်မြမေနှင့် ဒေါ်လှရန် ( ၁၉၆၅ မတစ ၂၃၇) သေသူသည် ကောင်းစွာ နေမကောင်း သည့်အချိန်မှတ်ပုံတင် အရာရှိကို အိမ်ခေါ်ပြီးမွေးစားစာချုပ် ချုပ်ဆို၍ အတူနေ တူမကို မွေးစားသည်။ မှတ်ပုံတင်ရုံးစာရေး နှင့် ကုသ နေ သည့် ဆရာတို့က သက်သေအဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။ စာချုပ်ပြီးနောက် တစ်လနှင့် တစ်ဆယ့်ငါး ရက်အကြာ မွေးစားသူကွယ်လွန်သည်။ မွေးစားသူ၏ မိတူဖကွဲ မောင်နှမများက မွေးစားသည့် စာချုပ်မှာ သေခါ နီး မွေးစားခြင်းဖြစ်ပြီး မလျော်သြဇာသုံး၍ ချုပ်ဆိုခြင်းဖြစ်သောကြောင့် စာချုပ်ပျက်ပြယ်သည်ဟုဆိုသည် ။ အဆိုပါ အမှုကို တရားရုံးချုပ်မှ ဆုံးဖြတ်ရာ-
မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေအရ မွေးစားခြင်းသည် ပဋိညာဉ်ပြုလုပ်ခြင်ဖြစ်သည်။ ကိတ္တိမသားသမီး မွေစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေအရ ပြုလုပ်မှုမှာ ပို၍ပင် ပဋိညာဉ်စစ်ပေသည်။ ထို့ကြောင့်မွေးစားစာချုပ်ကိစ္စတစ်ခုသည် မလျော်သြဇာသုံးဖြင်း လိမ်လည်ခြင်းစသည့်အချက်များ ထင်ရှားအောင် မပြနိုင်လျှင် မွေးစားချုပ်သည် တရား ဥပဒေ နှင့် ညီညွတ်သည်။ မွေးစားသည့်စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုပြီးယင်းဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ပြီးပါက စာချုပ်သည် မွေးစားကြောင်းထင်ရှားခိုင်လုံပေသည်။ မွေစားသည့် ကိစ္စ ကျော်စော ထင်ရှားမှု ရှိမရှိ ဆိုသည့် အချက်မှာ “အဆိုပါ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခြင်းမပြုမီ ပြုလုပ်သည့် မွေးစားမှုများနှင့်သာ သက်ဆိုပေသည်” ဟု ညွှန်ပြ သည်။
ကိတ္တိမ သားသမီး မွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင် အက်ဥပဒေအရမွေးစားခြင်း ဆိုသည်မှာ ကိတ္တိမမွေးစားခြင်းကိုသာ ဆိုပေသည်။ အခြားနည်း မွေးစားခြင်းမျိုးဟု၍ ကောက်ယူ၍ မဖြစ်ပေ။ အဆိုပါ အက်ဥပဒေတွင် ကိတ္တိမသား အဖြစ် ကို စွန့် လွှတ်ပြီး အပတိဋ္ဌ သားအဖြစ် အမွေတောင်းဆိုရန် တားဖြစ်ပိတ်ပင်ခြင်း မရှိပေ။ လင်ချင်နီယို နှင့် လင်ဂုတ်စူး ( ၁၉၅၆ မတစ လွှတ်တော် ၂၄၈)။
ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ကိတ္တိမသားသမီးမွေးစားခြင်း မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေအတည်ဖြစ်သည်။ နန်းအေးအေးမြင့် နှင့် ဦးထွန်းအေး ( ၁၉၈၅ ခုနှစ်တရားမ ပထမအယူခံမှုအမှတ် ၂၅ (မန္တလေး)။
ကွယ်လွန်သူ ဒေါ်သန်းကြည်နှင့်တရားလို ဦးအောင်ခင် တရားပြိုင်ဦးတင်မြင့်တို့သည် ကွယ်လွန်သူ ဒေါ်မြညွှန်မှ တရားဝင် မွေးစားခဲ့သည့် ကိတ္တိမသားသမီဖြစ်ကြသည့်အားလျော်စွာ ညီအစ်ကို မောင်နှမအရင်များကဲ့သို့ အမွေ ဆက်ခံမှု ပြုနိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ဒေါ်သန်းကြည်မှ ကျန်ရစ်သော အမွေဆိုင်ပစ္စည်းများကို ကိတ္တိမညီအစ်ကို မောင်နှမများဖြစ်ကြသည့် ဦးအောင်ခင်နှင့် ဦးတင်မြင့် တို့ကသာ အမွေဆက်ခံပိုင်ဆိုင်ကြ မည်ဖြစ်ပြီး တူ တူမ များဖြစ်ကြသော ( ၁ မှ ၆ ထိ တရားပြိုင်များသည် ဒေါ်သန်းကြည်၏ ကိတ္တိမမွေးစားမောင် နှမများကို ကျော်လွန်၍ ဒေါ်သန်းကြည်၏ အမွေကို ဆက်ခံနိုင်ခွင့် ရှိကြမည် မဟုတ်ချေ။ ဦးအောင်ခင်နှင့် ဒေါ်သိန်းလွင်ပါ ၇ ( ၁၉၉၃ မတစ ၉၆)။
ဦးကျော် (ခ) ဦးဖိုးကျော်နှင့်ဒေါ်လှတင်တို့ ပေါင်းသင်နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဦးအောင်စိန်နှင့်ဒေါ်လှတင်တို့နှစ်ဦး ပူးတွဲ၍ မဖွားစိန် (ခ) မတင်ရီးအား ကိတ္တိမသမီးအဖြစ် မွေးစားခြင်းမှာ ဒေါ်လှတင်သည် တရားဝင် ခင်ပွန်းရှိနေ ပါလျက် ဦးအောင်စိန်အား ခင်ပွန်းနေရာထားပြီး မွေးစားမိဘပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သောကြောင့် အများ ပြည်သူ အမြင်တွင် ကိုယ်ကျင့် တရားပျက်ပြားသည့် အပြုအမှုဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ မွေးစားခြင်းသည် ပဋိညာဉ် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၃ တွင် ကတိညီညွှတ်ချက် သို့မဟုတ် သဘောတူညီချက်၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် အောက်ပါ အချက်အလက်တစ်ရပ် မရှိမှသာလျှင် တရားဥပဒေနှင့် ညီကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
၁။ ဥပဒေဖြင့် တားမြစ်ချက်
၂။ အကယ်၍ ခွင့်ပြုလျှင် တရားဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ပျက်ပြားစေမည့်အချက်
၃။ လိမ်လည်လှည့်ဖြားရာရောက်သည့်အချက်
၄။ သူတစ်ပါး၏ ကိုယ်သို့မဟုတ် ပစ္စည်းကို ထိခိုက်နစ်နာစေခြင်း သို့မဟုတ် နစ်နာစေခြင်း သို့မဟုတ် နစ်နာစေ ရာရောက်စေသည့်အချက်
၅။ ကျင့်ဝတ်တရားပျက်ပြားသည့် သို့မဟုတ် အများပြည်သူဆိုင်ရာဝါဒ public policy နှင့် ဆန့်ကျင်သည်ဟု တရားရုံးက ထင်မြင်သည့် အချက် တရားဥပဒေနှင့် မညီသော ကတိညီညွှတ်ချက် သို့မဟုတ် ရည်ရွယ်ချက် ပါရှိသည့် သဘောတူညီချက်ဟူ သရွှေ့သည် ပျက်ပြယ်၍ ပဋိညာဉျမမြောက်ပေ။
သို့ဖြစ်၍ ဦးအောင်စိန်နှင့် ဒေါ်လှတင်တို့လင်မယား ကွာရှင်းပြီးနောက် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် မဖွားစိန် (ခ) မတင်ရီ အား ကိတ္တိမ သမီးအဖြစ်မွေးစားသည့် စာချုပ်ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ဥပဒေနှင့် မညီသဖြင့် ပျက်ပြယ်ကြောင်း ယခု ကြားနာ လျက်ရှိသည့် ပြဿနာကို ဖြေကြားလိုက်သည်။ ဒေါ်လှတင်ပါ ၂ နှင့် ဦးအောင်မြင့် ပါ ၃ (၁၉၉၇ မတစ ၁၀၈)။
ကိတ္တိမ မွေးစားမှတ်ပုံတင်စာချုပ်ပယ်ဖျက်ရန်အမှုမှာ ပဋိညာဉ်အက်ဥပဒေနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ကာလစည်း ကမ်း သတ်ဥပဒေ အမှတ်စဉ် ၁၁၈နှင့် မသက်ဆိုင်။ ဦးတင်အောင်နှင့် ဦးဇော်ဝင်းဇော် တရားရေးဂျာနယ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၀၃ ခု ၊ စာ ၂၇)
ဒေါ်စောခင်သည် ပထမ အိမ်ထောင်နှင့် ထွန်းကားသည့် အမွေမမီမြေးများဖြစ်ကြသော မသန်းတင်လှနှင့် ကိုတင်အုန်းတို့ကို ကိတ္တိမသားသမီးများအဖြစ် စာချုပ်ချုပ်ဆို မွေးစားခဲ့ရာ ယင်းစာချုပ်မှာ ပျက်ပြယ်ကြောင်း မြွက်ဟ ကြေညာပေးစေရန် အတွက် ဒေါ်စောခင်၏ ဒုတိယအိမ်ထောင်မှရသော သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်လှပိုနှင့် ခင်ပွန်းဦးတင်ထွန်းတို့က တရားစွဲဆိုသည်။
ဒေါ်စောခင်က မသန်းတင်လှနှင့် ကိုတင်အုန်းတို့အား မွေးစားလိုက်ခြင်းသည် ဒေါ်လှပိုအနေဖြင့် ဒေါ်စောခင်၏ သားသမီးဖြစ်ဖြင်းကို လက်လွတ်ဆုံးရှုံးခြင်မရှိကြောင်း ယုံမှားဖွယ်မရှိချေ။ ဒေါ်စောခင် ကွယ်လွန်သောအခါ ရရှိနိုင်မည့် အမွေပမာဏကို ထိခိုက်စေနိုင်ရန် အကြောင်းမရှိချေ။ ဒေါ်စောခင်က မသန်းတင်လှတို့အား မွေစားခြင်းမှာ ပျက်ပြယ်ကြောင်း သီးခြားသက်သာခွင့် အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂ အရ စွဲဆိုခွင့်မရှိ။ ဦးတင်ထွန်းနှင့် ဒေါ်သန်းတင်လှ၊ ၁၉၈၆ မတစ ၁၄၉ ( ၁၅၀)။
မှတ်ပုံတင် မွေးစားစာချုပ်ဖြင့် ၃ နှစ်အရွယ်ရှိ မသိန်းမြင့် (မောင်ရိုးနှင့် ကွယ်လွန်သူ မချမ်းတင်တို့၏ သမီး) ကို ၆၄ နှစ်အရွယ်ရှိ ဒေါ်လေးကြီးက မှတ်ပုံတင်စာချုပ်ဖြင့် ကိတ္တိမ သမီးအဖြစ် မွေးစားသည်။ ဒေါ်လေးကြီးကွယ် လွန်ရာ ဒေါ်လေးကြီး၏ အမွေပစ္စည်းနှင့် ပက်သက်၍ အမှုဖြစ်ပွားသည်။ စာချုပ်ကို မသိန်းမြင့် ၏ အုပ်ထိန်း သူနှင့် အဘွားဖြစ်သူ ဒေါ်အေးခင်က သဘောတူစာချုပ်သည်။ စာချုပ်တွင် သက်သေ နှစ်ယောက်ပါသည။် မသိန်းမြင့်၏ ဖခင် မောင်ရိုးမှာ အသက်နှင့် ရှိသော်လည်း စာချုပ်တွင် လက်မှတ်ထိုးခြင်းမရှိ။ မွေးစား စာချုပ် တွင် ဖခင်မောင်ရိုး လက်မှတ်မထိုးသောကြောင့် အယူခံတရားလိုတို့က စာချုပ် ပျက်ပြယ်
ကြောင်း တရားစွဲဆို ခြင်းဖြစ်သည်။ တရားရုံးချုပ်က မွေးစားခြင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ အရ ကလေးအား အုပ်ထိန်းသူအဖြစ် အဘွား က မွေးစားရန် သဘောတူညီချက် ပေးခြင်းသည်လည်း တရားဝင်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ဒေါ်ရင်နု နှင့် မသိန်းမြင့် (၁၉၆၇ မတစ ရုံးချုပ် ၂၉၇)။

(အညွှန်း- ဦးမြစိန် ၊ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအခြေခံမူများ ၊ စာ ၈၈ )

Credit>>

Address

Yangon

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Rights Legal Services posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share