29/11/2022
စာခ်ဳပ္စာတမ္းပယ္ဖ်က္ေပးေစလိုမႈ
(သီးျခားသက္သာခြင့္ဥပေဒပုဒ္မ-၃၉)
စာခ်ဳပ္စာတမ္းဆိုသည္မွာ အဘိုးတန္
စာတမ္းအမွတ္အသားျဖစ္ေပသည္။
စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုရာတြင္ ဥပေဒႏွင့္ညီေသာစာခ်ဳပ္
စာတမ္းရွိသလို ဥပေဒႏွင့္မညီေသာစာခ်ဳပ္
စာတမ်းလည်းရ်ှတတ်ပေသည်။ တခါတရံ
ဥပေဒႏွင့္မညီေသာစာခ်ဳပ္စာတမ္းတစ္ခုကို
မပယ္ဖ်က္ဘဲ ထားပါက စာခ်ဳပ္စာတမ္းတြင္
ပါဝင္သူ(သို႔မဟုတိ) အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူမ်ားသည္
ထိခိုက္နစ္နာေစနိုင္ပါသည္။ မပယ္ဖ်က္သည့္
အတြက္လည္း ထိုစာခ်ဳပ္သည္ အတည္သေဘာ
သက္ေရာက္ကာ တရားတစ္ေဘာင္ျဖစ္လာပါက
ရာဇဝင္ တုတ္ထမ္း၍ ျငင္းရခုန္ရေတာ့ ေပမည္။
သို႔ျဖစ္၍လည္း အစေကာင္းအႏွောင္းေသခ်ာ
ဆိုသကဲ့သို႔ ထိုစာခ်ဳပ္ကို ပယ္ဖ်က္ရန္
(သို႔မဟုတ္) ဖ်က္သိမ္းရန္ သီးျခားသက္သာခြင့္
ဥပေဒပုဒ္မ-၃၉ အရ သက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံး
မ်ားတြင္ တရားစြဲဆိုနိုင္ပါသည္။
အမႈအဂၤါရပ္
=======
(၁) တရားလိုသည္ အခ်င္းျဖစ္ပစၥည္းတြင္
အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိျခင္း
(၂) စာခ်ဳပ္စာတမ္းကို ပယ္ဖ်က္ျခင္းမျပဳ
ပါက တရားလို၏ အက်ိဳးခံစားခြင့္ကို
ထိခိုက္နစ္နာေစျခင္း
တရားစြဲဆိုခြင့္ရွိသူ
==========
စာခ်ဳပ္စာတမ္းကို ပယ္ဖ်က္ရန္ ယင္းဥပေဒ
ပုဒ္မအရ တရားစြဲဆိုရာ၌ အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူ
သာတရားစြဲဆိုနိုင္ၿပီး ၾကားလူက ခ်ဳပ္ဆို
ထားေသာမွတ္ပုံတင္စာခ်ဳပ္စာတမ္းကို
ပယ္ဖ်က္ေပးရန္ တရားစြဲဆိုခြင့္မရွိေခ်။
[ AIR 1972 All 376 ]
ကိတၱိမေမြးစားစာခ်ဳပ္ကို ပယ္ဖ်က္ရန္
စြဲဆိုျခင္းသည္ သီးျခား ၃၉အရ စြဲဆိုျခင္း
ျဖစ္သည္။ သီးျခား ၃၉ အရ စြဲဆိုရာ၌
ပုဂၢိုလ္တိုင္းစြဲဆိုခြင့္မရွိ။ နစ္နာသူကသာ
စြဲဆိုခြင့္ ရွိသည္။ နစ္နာသူ ဆိုသည္မွာ
ေသသူ၏ ပစၥည္းတြင္ အက်ိဳးခံစားခြင့္
ရွိသူ ျဖစ္ရေပမည္။
[ ေမာင္သိန္းဝင္း ႏွင့္ ကိုမင္းေအာင္ ၁၉၇၈ မတစ ၁၁၃]
ေမတၱာျဖင့္ေပးကမ္းျခင္း
=============
အေမြရွင္မကြယ္လြန္မီ ပစၥည္းအားလုံးကို
ေပးကမ္းျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အေမြဆက္ခံခြင့္
ရွိသူ တစ္ဦးက ေပးကမ္းျခင္းကို ပယ္ဖ်က္
ေပးရန္ တရားစြဲဆိုခြင့္မရွိေပ။
[ ေဒၚလွပိုပါ ၂ ႏွင့္ ဦးတင္အုန္းပါ ၂ ၁၉၉၀ မတစ ၁၀၄]
ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္တစ္ဦးသည္ မိမိပိုင္ပစၥည္းကို
ေပးကမ္းခြင့္မရွိဟု တားျမစ္ခ်က္မရွိေခ်။
သို႔ရာတြင္ အထက္ပါျပဌာန္းခ်က္အရ ျမန္မာဗုဒၶ
ဘာသာတစ္ဦးသည္ ပစၥည္းအားလုံးအား
အျခားသူတစ္ဦးအေပၚ ေပးကမ္းထားပါက
ထိုသူကြယ္လြန္ေသာအခါ သူ၏ အေမြစား
အေမြခံမ်ားအတြက္ ေဝျခမ္းစရာပစၥည္းမရွိသည့္အခါ
ထို႔သို႔ ေပးကမ္းျခင္းသည္ ျမန္မာ့ဓေလ့ထုံးတမ္းဥပေဒ
ႏွင့္ ဆန့္က်င္သည္ဟု မွတ္ယူရမည္ျဖစ္ၿပီး
ေပးကမ္းျခင္းေၾကာင့္ ရရွိထားသည့္ပစၥည္းအားလုံးကို
အေမြပုံတြင္ထည့္သြင္း၍ ခြဲေဝယူၾကရမည္ျဖစ္သည္။
[ ဦးတင္ဝင္းပါ၂ ႏွင့္ ဦးတင္ၫြန့္ပါ ၃ ၁၉၈၃ မတစ ၁၉၁]
အေမြဆိုင္ေျမကိုလႉဒါန္းျခင္း
===============
အေမြဆိုင္ေျမကို လႉဒါန္းျခင္းေၾကာင့္ က်န္အေမြဆိုင္
အေနျဖင့္ ထိခိုက္နစ္နာမည္ျဖစ္သည္။ လႉဒါန္းသည့္
စာခ်ဳပိေၾကာင့္ နစ္နာသူက်န္အေမြဆိုင္တို႔အေနျဖငိ့
စာခ်ဳပ္ပ်က္ျပယ္ေၾကာင္း ႏွင့္ စာခ်ဳပ္ပယ္ဖ်က္ေပးရန္
သီးျခား ၃၉ အရ တရားစြဲဆိုခြင့္ရွိသည္။
[ ဦးဟန္ထြန္းပါ ၄ ႏွင့္ ဦးစံျမပါ ၁၀ ၁၉၉၈ မတစ ၂၈၆]
သို႔ရာတြင္ အခ်င္းျဖစ္ပစၥည္းတြင္ အက်ိဳးခံစားခြင့္
မရွိသူတစ္ဦးသည္ သီးျခား ၃၉ အရ အခ်င္းျဖစ္
ပစၥည္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ စာခ်ဳပ္စာတမ္းကို ပယ္ဖ်က္
ေပးရန္ တရားစြဲခြင့္မရွိေခ်။
[ ဦးျမင့္စိုး ႏွင့္ဦးတင္ေ႐ႊပါ ၂ ၂၀၀၂ မတစ ၃၆၂ ]
ေမြးစားျခင္း
======
ျမန္မာ့ဓေလ့ထုံးတမ္းဥပေဒအရ ေမြးစားျခင္းသည္
ပဋိညာဥ္ဖြဲ႕ျခင္းျဖစ္၍ ပဋိညာဥ္အက္ဥပေဒတစ္ရပ္ရပ္
ႏွင့္ ၿငိစြန္းလွ်င္ ေမြးစားစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုသူက စာခ်ဳပ္
ကိုပယ္ဖ်က္ေပးရန္ စြဲဆိုနိုင္သည္။
[ ဦးတင္ေအာင္ ႏွင့္ ဦးေဇာ္ဝင္းေအာင္ပါ၄ ၂၀၀၃မတစ၂၂၆]
မွတ္ပုံမတင္ရေသးေသာစာခ်ဳပ္
================
မေ႐ႊ႕မေျပာင္းနိုင္ေသာပစၥည္းကို မွတ္ပုံမတင္ရေသးေသာ
စာခ်ဳပ္ျဖင့္ ဝယ္ယူၿပီး လက္ေရာက္ရရွိသူသည္
အဆိုပါေျမကို ပိုင္ရွင္က အျခားသူအား ေရာင္းခ်သည့္
မွတ္ပုံတင္စာခ်ဳပ္အား ပယ္ဖ်က္ေပးရန္ တရားစြဲဆိုျခင္း
မျပဳနိုင္ေပ။
[ ဦးေမာင္ေမာင္လတ္ပါ ၃ ႏွင့္ ဦးႀကီးႀကိန္ ၂၀၀၁ ]
မတစ (စုံညီ) ၂၀၁
ပ်က္ျပယ္ေသာစာခ်ဳပ္
===========
ပဋိညာဥ္အက္ဥပေဒ ၂(ဆ) အရ ပ်က္ျပယ္ေနေသာ
စာခ်ဳပ္ စာခ်ဳပ္မ်ိဳးကို ပယ္ဖ်က္ေပးရန္ မလိုေခ်။
[ ေဒၚၫြန့္သီ ႏွင့္ ဦးေအာင္ခင္ပါ၁၀ ၁၉၈၃ မတစ ၂၆ ]
အမႈတန္ဘိုးႏွင့္႐ုံးခြန္
===========
စာခ်ဳပ္စာတမ္း ဖ်က္သိမ္းေပးရန္ စြဲဆိုသည့္အမႈတြင္
ေတာင္းဆိုေသာသက္သာခြင့္သည္ ဖ်က္သိမ္း
ေပးေစလိုသည့္ စာခ်ဳပ္တန္ဘိုးအေပၚ သတ္မွတ္ရမည္။
[ ဦးစိုးေအာင္ ႏွင့္ ေဒၚျမသန္းပါ၃ ၁၉၇၀ မတစ ၈၃ ]
အေရာင္းအဝယ္အရ ေရစစၥတီ ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ
စာခ်ဳပ္ကို ပ်က္ျပယ္ေၾကာင္း ေလွ်ာက္ထား ေတာင္းဆို
သည့္အခါတြင္ ထိုေတာင္းဆိုခ်က္မွာ သာမန္ႁမြက္ဟ
ဒီကရီ ေတာင္းခြင့္ရွိသည့္ အမႈမ်ိဳးမဟုတ္ စာခ်ဳပ္ကိုပါ
ဖ်က္သိမ္းေပးရမည့္ အမႈမ်ိဳးျဖစ္သျဖင့္ စာခ်ဳပ္၏
တန္ဘိုးေပၚတြင္ တံဆိပ္ေခါင္း ထမ္းေဆာင္ရမည္။
[ ဦးသန္းေမာင္ ႏွင့္ မခင္ၾကည္ ၁၉၆၇ မတစ ၂၈၃ ]
႐ုံးခြန္ဥပေဒ
======
႐ုံးခြန္အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၇(၄)(ဂ)အရ ပယ္ဖ်က္လိုေသာ
စာခ်ဳပ္တန္ဘိုးအေပၚ ႐ုံးခြန္ဥပေဒဇယား(၁) အမွတ္စဥ္
(၁) ႏႈန္းထားအတိုင္း ထမ္းေဆာင္ရမည္။
ကာလစည္းကမ္းသတ္ဥပေဒ
================
ကာလစည္းကမ္းသတ္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၉၁ အရ
စာခ်ဳပ္မွတ္ပုံတင္သည့္ေန႕ (သို႔မဟုတ္) စသိသည့္
ေန႕မွစ၍ (၃)ႏွစ္အတြင္း တရားစြဲဆိုနိုင္သည္။
cradit...ဆန္းသစ္ေနမင္း
