14/10/2025
🏛️ නීතිඥ වෘත්තියේ ගෞරවය, විෂමාචාරය සහ මහජන විශ්වාසය 🇱🇰
මෑතකදී ගල්කිස්ස අධිකරණ සංකීර්ණයේ වාර්තා වූ සිදුවීමත් සමග, මෙරට සමස්ත යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්රියාවලියේ අත්යවශ්ය පාර්ශ්වකරුවෙකු වන නීතිඥවරයාගේ වෘත්තීයභාවය සහ ආචාර ධර්ම පිළිබඳව පුළුල් මහජන කතිකාවතක් නිර්මාණය වී ඇත. 🧐
නීතිඥ වෘත්තිය යනු හුදෙක් රැකියාවක් නොව, ඕනෑම සමාජයක ඉහළ සම්ප්රදායන්ගෙන් සහ සදාචාරාත්මක පදනමකින් පෝෂණය වූ ගෞරවනීය මෙහෙවරකි. ශ්රී ලංකාවේ ප්රජාතන්ත්රවාදී සමාජවාදී ජනරජයේ අධිකරණ සංවිධාන පනතට අනුව, "හොඳ කීර්තියක් ඇති සහ දක්ෂ දැනුමක් සහ හැකියාවක් ඇති පුද්ගලයන්" ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් නීතිඥවරුන් ලෙස ඇතුළත් කර ගනු ලබන්නේ මෙම උත්තරීතර වගකීම දැරීමට ඔවුන් සතු යෝග්යතාවය සලකා බැලීමෙනි.
එහෙත්, එම විශ්වාසය කඩවූ අවස්ථා කිහිපයක් පිළිබඳව මෑතකාලීනව වාර්තා වීම, මෙම වෘත්තියේ අභිමානය සුරැකීමේ සහ විෂමාචාරයන්ට එරෙහිව ක්රියාත්මක වීමේ වැදගත්කම යළි යළිත් අපට සිහිපත් කරවයි. 😟
📜 නීතිඥවරයෙකුගේ භාරදූර කාර්යභාරය කුමක්ද? 🤔
ඔවුන්ගේ මූලිකම වගකීම වන්නේ තම සේවාදායකයාට උපදෙස් දීම සහ යුක්තිය පසිඳලීමේ ඕනෑම ආයතනයක් ඉදිරියේ ඔවුන් නියෝජනය කිරීමයි. නීතිඥවරයෙකුට, නිසි ගාස්තුවක් ගෙවන සේවාදායකයෙකු වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම ප්රතික්ෂේප කළ නොහැක. කෙසේ වෙතත්, එම නඩුවට පෙනී සිටීමෙන් තමාට වෘත්තීය නිදහස ආරක්ෂා කර ගැනීමට නොහැකි වන බවට හෝ යුක්තිය පසිඳලීමේ කාර්යයට එය පටහැනි වන බවට පෙනී යන්නේ නම්, එම නඩුව භාර ගැනීම ප්රතික්ෂේප කිරීමට නීතිඥවරයාට සදාචාරාත්මක අයිතියක් ඇත. ✋ තමන් සාක්ෂිකරුවෙකු වන නඩුවක් භාර නොගැනීම, එකම නඩුවේ පටහැනි අයිතිවාසිකම් ඇති පාර්ශ්ව කිහිපයක් නියෝජනය නොකිරීම, සහ කිසිදු අයුරකින් තැරැව්කාර සේවයේ හෝ වෘත්තීය ප්රචාරණයේ නොයෙදීම ඔවුන්ගේ ආචාර ධර්ම පද්ධතියේ මූලිකාංග වේ. ඔවුන් අධිකරණයට, විනිශ්චය සභාවට සහ සමස්ත නීති පද්ධතියටම සහාය වීමටත්, වෘත්තියේ ස්වාධීනත්වය සුරැකීමටත් බැඳී සිටී. විනිසුරුවරයෙකු සිය තීන්දුවක සඳහන් කළ පරිදි, "නීතිඥ වෘත්තිය හුදෙක් වෘත්තියක් නොව ගෞරවනීය මහජන විශ්වාසයකි." 🙏
නීතිඥවරයාගේ වගකීම් මෙන්ම, අධිකරණ සංවිධාන පනත මගින් නීතිඥවරයාට සහ පුරවැසියාට හිමිවන මූලික නියෝජන අයිතිය ද ඉතා පැහැදිලිව තහවුරු කර ඇත. 🏛️ පනතට අනුව, සෑම නීතිඥවරයෙකුටම සේවාදායකයින්ට සහාය වීමට, උපදෙස් දීමට සහ යුක්තිය පසිඳලන ඕනෑම අධිකරණයක් හෝ වෙනත් ආයතනයක් ඉදිරියේ පෙනී සිටීමට, කරුණු දැක්වීමට හෝ ක්රියා කිරීමට අයිතියක් ඇත.
ඊටත් වඩා වැදගත් වන්නේ, එවැනි ඕනෑම ආයතනයක් ඉදිරියේ කරුණු දැක්වීමට අයිතියක් ඇති සෑම පුරවැසියෙකුටම, තමන් කැමති නීතිඥවරයෙකු විසින් තමන්ව නියෝජනය කරවීමට නීතියෙන්ම අයිතියක් හිමි වීමයි. මෙම අයිතිය අර්ධ - අපරාධ බලතල ක්රියාත්මක කරන විනිශ්චය සභා වැනි ආයතන ඉදිරියේදී ද වලංගු වන බව පනත වැඩිදුරටත් තහවුරු කරයි. 🗣️ මෙය, නීතිඥ වෘත්තිය යනු පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරකින ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රියාවලියේ අත්යවශ්ය සහ සුරක්ෂිත අංගයක් බවට කදිම සාක්ෂියකි.
⚖️ විශ්වාසය බිඳ වැටුණු අවස්ථා... 💔
එම මහජන විශ්වාසය බිඳ වැටුණු අවස්ථා ඉතිහාසය පුරාම දක්නට ලැබේ. මෑතකාලීන සිදුවීම් කිහිපයක් මේ සඳහා කදිම උදාහරණ සපයයි.
1️⃣ 📄 එක් අවස්ථාවක, නීතිඥවරයෙකු අභියාචනාධිකරණ ලේඛනාගාරයට පිවිස, නඩු ගොනුවක් ලබාගෙන එහි පිටු දෙකක් නීති විරෝධී ලෙස ඉරා ඉවත් කිරීමේ බරපතල චෝදනාවට වරදකරු විය. මෙම ක්රියාවෙන් ඔහු සමස්ත නීති වෘත්තියේම කීර්තිනාමයට කළු පැල්ලමක් එක් කළ බව තීන්දු කළ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය, ඔහුගේ නීතිඥභාවය අහෝසි කිරීමට නියෝග කළේය.
2️⃣ 💰 තවත් සිදුවීමකදී, මහනුවර ප්රදේශයේ නීතිඥවරයෙකු, විශ්රාමික මේජර්වරයෙකුගෙන් නඩු කටයුත්තක් සඳහා රුපියල් 50,000ක අත්තිකාරම් මුදලක් ලබාගෙන, පොරොන්දු වූ සේවාව ඉටු නොකොට, මුදල් හෝ ලේඛන ආපසු ලබා දීම පැහැර හැර තිබිණි. මෙය සේවාදායකයාගේ විශ්වාසය සෘජුවම පළුදු කිරීමක් ලෙස දුටු ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය, එම නීතිඥවරයාගේ නම නීතිඥ නාමලේඛනයෙන් කපා හැරීමට නියෝග කළේය.
3️⃣ ⛓️ මීටත් වඩා බරපතල සිදුවීමක් වූයේ, තම නීතිඥභාවය තාවකාලිකව අත්හිටුවා තිබියදී, මියගිය නීතිඥවරයෙකුගේ නොතාරිස් බලපත්රයක් යොදා ගනිමින් වංචනික ලෙස ඔප්පු සකස් කළ නීතිඥවරයෙකුට වසර 08ක බරපතල වැඩ සහිත සිර දඬුවමක් නියම කිරීමයි.
මෙවැනි ක්රියා මගින් සාමාන්ය ජනතාව නීතිඥවරුන් පිළිබඳව පමණක් නොව, අධිකරණ පද්ධතිය කෙරෙහි ද තබා ඇති විශ්වාසය බිඳ වැටීම නම් භයානක ප්රවණතාවයට මග පාදයි. 📉
සමස්ත වෘත්තිය දෙසම වපර ඇසින් නොබලමු 👀
මෙවැනි කණගාටුදායක සිදුවීම් හමුවේ වැරදිකරුවන් නීතියේ රැහැනට හසු කර දඬුවම් පැමිණවීම අත්යවශ්ය වන අතරම, එක් අයෙකුගේ හෝ කිහිප දෙනෙකුගේ වරදක් මුල් කරගෙන, යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්රියාවලියට සහ තම සේවාදායකයන්ට අවංකව සේවය කරන දහස් සංඛ්යාත නීතිඥ ප්රජාව සමස්තයක් ලෙස හෙළා දැකීමෙන් වැළකී සිටීමටද අප වගබලා ගත යුතුය. ඕනෑම වෘත්තියක මෙන්ම නීති වෘත්තියේ ද 'කළු බැටළුවන්' සිටිය හැකි නමුත්, ඒ සුළුතරය නිසා සමස්ත වෘත්තියේම ගෞරවය සහ කැපවීම අමතක කිරීම, යුක්තියේ මාවතට එළිය දල්වන බහුතරයකට කරනු ලබන බලවත් අසාධාරණයකි. ✨
📖 නීතියේ රැකවරණය සහ ප්රතිපාදන 🛡️
වෘත්තීය විෂමාචාරයන්ට දඬුවම් පැමිණවීමට අමතරව, නීතිඥ වෘත්තියේ ගුණාත්මකභාවය සහ ගෞරවය ආරම්භයේ සිටම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, නුසුදුසු පුද්ගලයන් වෘත්තියට ඇතුළත් කර ගැනීම වැළැක්වීමේ බලය ද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට හිමි වේ. 🚪 අධිකරණ සංවිධාන පනතේ 42(1) වගන්තියට අනුව, යම් පුද්ගලයෙකු නීතිඥවරයෙකු ලෙස ඇතුළත් කර ගැනීම ප්රතික්ෂේප කිරීමට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට පූර්ණ බලය ඇත. එම ක්රියාවලියේ විනිවිදභාවය තහවුරු කරමින්, අයදුම්කරු විසින් ඉල්ලා සිටියහොත්, එම ප්රතික්ෂේප කිරීමට පාදක වූ හේතු විවෘත අධිකරණයේ ප්රකාශයට පත් කිරීමට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය බැඳී සිටින බවද පනතේ සඳහන් වේ. ⚖️ මෙය, වෘත්තියේ ප්රමිතීන් ආරක්ෂා කිරීමට අධිකරණය ඉටුකරන ප්රමුඛ සහ ක්රියාකාරී කාර්යභාරය මනාව පැහැදිලි කරයි.
එමෙන්ම, මෙවැනි වෘත්තීය විෂමාචාරයන්ට එරෙහිව ක්රියාත්මක වීමට ශ්රී ලංකාවේ නීති පද්ධතිය තුළ ශක්තිමත් ප්රතිපාදන ස්ථාපිත කර ඇත. නීතිඥවරුන් බඳවා ගැනීමේ සහ ලියාපදිංචි කිරීමේ බලය ඇති ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයටම, ඔවුන්ගේ විනය පාලනය කිරීමේ සහ දඬුවම් පැමිණවීමේ බලය ද හිමි වේ. 1978 අංක 2 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනතේ 42(2) වගන්තියට අනුව, "කිසියම් වංචාවක්, දූෂණයක්, අපරාධයක් හෝ වරදක්" සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවෙකු වන ඕනෑම නීතිඥවරයෙකුගේ සේවය අත්හිටුවීමට හෝ තනතුරෙන් ඉවත් කිරීමට ශ්රී ලංකාවේ ගරු ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට බලය ඇත. 🧑⚖️ මෙම ක්රියාවලිය ආරම්භ කිරීමට ප්රථම, චෝදනාවල පිටපතක් ඇතුළත් දැන්වීමක් අදාළ නීතිඥවරයා වෙත පෞද්ගලිකව භාරදී, ඊට එරෙහිව කරුණු දැක්වීමට සාධාරණ කාලයක් ලබා දිය යුතු බව එම පනතේ 42(3) වගන්තිය මගින් තහවුරු කර ඇත. ඉහත සඳහන් කළ නීතිඥභාවය අහෝසි කිරීමේ සහ සිර දඬුවම් නියම කිරීමේ තීන්දු, මෙම ව්යවස්ථාපිත බලය ක්රියාත්මක වීමේ ප්රායෝගික උදාහරණ වේ.
නීතිඥ විනය පාලනය හුදෙක් මහජන පැමිණිලි මත පමණක් රඳා පවතින ක්රියාවලියක් නොවන බවට අධිකරණ සංවිධාන පනත සහතික කරයි. 👨⚖️ පනතේ 42(4) වගන්තියට අනුව, නීතිඥවරයෙකු යම් අධිකරණයක් හෝ වෙනත් විනිශ්චය සභාවක් ඉදිරියේ නියම කරන ලද අපරාධයකට හෝ වරදකට වරදකරු වුවහොත්, ඒ පිළිබඳව වහාම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට වාර්තා කිරීම එම අධිකරණයේ හෝ විනිශ්චය සභාවේ මුලසුන හොබවන නිලධාරියාගේ යුතුකම වේ. 📨 එවැනි වාර්තාවක් ලැබුණු පසු, එම නඩු තීන්දුවට එරෙහිව අභියාචනයක් අවසන් වන තෙක් හෝ විනය ක්රියාමාර්ගයක් අවසන් වන තෙක්, එම නීතිඥවරයාගේ සේවය තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට බලය හිමිවේ. මෙය, අධිකරණ පද්ධතිය තුළම පවතින ස්වයං-නියාමන සහ සක්රීය සුපරීක්ෂණ යාන්ත්රණයක් මගින් මහජන විශ්වාසය තවදුරටත් තහවුරු කරයි.
🤝 නීතිඥ සංගමයේ කාර්යභාරය 🧑🤝🧑
මෙම විනය ක්රියාමාර්ග ගැනීමේදී ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමයට ද සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් පැවරී ඇත. එය හුදෙක් වෘත්තිකයන්ගේ සංගමයක් පමණක් නොව, නීතියේ ආධිපත්යය සුරැකීමේ ක්රියාවලියේ වැදගත් පාර්ශ්වකරුවෙකි. අධිකරණ සංවිධාන පනතේ 43 වන වගන්තියට අනුව, නීතිඥවරයෙකුගේ විෂමාචාරයක් සම්බන්ධයෙන් විනය ක්රියාමාර්ග ගත යුතුද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා, මූලික විමර්ශනයක් පැවැත්වීම ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ විනය කමිටුවකට භාර දීමට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට බලය පවතී. මෙම විනය කමිටුව, නීතිඥ සංගමයේ සාමාජිකයන් අතරින් අගවිනිසුරුවරයා විසින් පත් කරනු ලබන මණ්ඩලයකින් සමන්විත වේ. ඒ අනුව, නීතිඥ සංගමය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට සහාය වෙමින්, වෘත්තියේ ප්රමිතීන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මූලික පෙළේ විමර්ශන ආයතනයක් ලෙස ක්රියා කරයි. 🔎
📝 පැමිණිලි කරන්නේ කෙසේද? 👉
නීතිඥවරයෙකුගේ වෘත්තීය විෂමාචාරයක් හේතුවෙන් අගතියට පත් ඕනෑම පුරවැසියෙකුට ඒ සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි කිරීමට නීතිමය මාර්ග පවතී. එවැනි පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළ යුතු ප්රධානම අධිකාරිය වන්නේ ශ්රී ලංකා ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයයි. සාමාන්යයෙන්, දිවුරුම් ප්රකාශයක් මගින් සනාථ කරන ලද පෙත්සමක් හෝ මෝසමක් මගින්, අදාළ විෂමාචාරය පිළිබඳ සියලු විස්තර ඇතුළත් කර, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ රෙජිස්ට්රාර්වරයා වෙත පැමිණිල්ල යොමු කළ හැකිය. 📨 එමගින් අධිකරණ සංවිධාන පනතේ දක්වා ඇති විනය ක්රියාමාර්ග ගැනීම සඳහා වන ක්රියාවලිය ආරම්භ වනු ඇත. මීට අමතරව, ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය වෙත ද පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළ හැකි අතර, එමගින් ඔවුන්ගේ අභ්යන්තර විමර්ශන ක්රියාවලිය ආරම්භ කර, අවශ්ය නම් එම කාරණය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය වෙත යොමු කිරීමට පියවර ගනු ඇත.
✨ යුක්තියේ පූජාසනය සුරකිමු! 🌟
අවසාන විග්රහයේදී, නීතියේ සළුව පැළඳ සිටින සෑම පුද්ගලයෙකුම, තමන් දරන්නේ හුදු වෘත්තියක් නොව, යුක්තියේ පූජාසනය මත තැබූ පූජනීය භාරයක් බව වටහා ගත යුතුය. 🕊️ කිහිප දෙනෙකුගේ විෂමාචාරී ක්රියා නිසා, තම වෘත්තියට සහ මහජනතාවට අවංකව සේවය කරන දහස් සංඛ්යාත නීතිඥවරුන්ගේ ගෞරවයට කැළලක් ඇති වීමට ඉඩ නොතැබිය යුතුය. අධිකරණය, නීතිඥ සංගමය සහ මහජනතාව යන සියලු පාර්ශ්වයන් එක්ව, නීති වෘත්තියේ අභිමානය සහ සදාචාරාත්මක ප්රමිතීන් සුරැකීමට කැපවීම, යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්රියාවලිය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය තහවුරු කිරීමට අත්යවශ්ය සාධකයකි. 🤝💖
මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, Like 👍 කර, Share 🔄 කර, ඔබේ අදහස් Comment 💬 කරන්න.
📢 Published by admins of Law Guide ©️
#නීතිය #සමාජදැනුවත්කම #නීතිඥආචාරධර්ම #නීතියදැනගමු #නීතිඥසංගමය #මහජනවිශ්වාසය #ඔබේඅයිතිවාසිකම්දැනගන්න
