ក្រុមមេធាវី ជេ ស៊ី ភី JCPLawGroup

08/10/2025

17/05/2024

បទល្មើសបរិហាកេរ្តិជាសាធារណៈ (ត)

ចម្លើយទី៧៖ ពាក្យបណ្តឹងរបស់សាមីខ្លួន ឬ ប្រធានស្ថាប័នសាមី ដែលមានចែងខាងលើ គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ នៃការចោទប្រកាន់អំពីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដោយអយ្យការ។ ចំពោះការដកពាក្យបណ្តឹងរបស់ជនរងគ្រោះ ឬដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី អាចនាំឲ្យបណ្តឹងអាជ្ញារលត់ទៅបាន។

ចម្លើយទី៨៖ ការចោទប្រកាន់ នឹងអាចត្រូវធ្វើឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដោយព្រះរាជអាជ្ញា កាលបើ ការបរិហារកេរ្តិ៍នោះ ត្រូវបានធ្វើឡើងប្រឆាំងនឹងបុគ្គលម្នាក់ ឬបុគ្គលមួយក្រុម ដោយមូលហេតុ ដើមកំណើត ពូជសាសន៍ សញ្ជាតិ ឬសាសនា របស់បុគ្គលនោះ។

ចម្លើយទី៩៖ ដោយហេតុតែ «បទបរិហារកេរិ៍ដជាសាធារណៈ» ពុំមែនជាអំពើមួយដែលឃោរឃៅ ពុំទទួលរងនូវ ផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សន្តិសុខរបស់សង្គមជាតិទាំងមូលនោះទេ ដូចនេះ ទង្វើលនេះមានការ ប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់បុគ្គលតែប៉ុណ្ណោះ ។

ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប គួរលើកកំពស់ ការប្រើប្រាស់នូវសិទិ្ធសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ឬ សិទ្ធិសេរីភាពផ្សេងទៀត ត្រឹមដែនកំណត់នៃច្បាប់ ប្រសិនបើ ប្រជាពលរដ្ឋខ្វះការអប់រំ ឬ ខ្វះចំណេះដឹង ខ្វះសុជីវធម៌ ខ្វះសីលធម៌ ប្រាកដជាមាន អំពីប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ហួសដែនកំណត់នៃច្បាប់ ដែលអាចឲ្យទទួល នូវការចោទប្រកាន់ពី បទព្រហ្មទណ្ឌនោះបាន។
ដើម្បីជៀសវាងការអនុវត្តខុស គួរតែបុគ្គលម្នាក់ៗគ្រប់គ្រង ការប្រើប្រាស់ពាក្យសំដីរបស់ខ្លួន ដែលមានការបំភ្លឺសខុសពីការពិត ដែលបានផ្សព្វផ្សាយចេញទៅជាសាធារណៈ ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ ដល់កិត្តិយសនិងកេរឈ្មោះរបស់អ្នកដទៃ។
ដើម្បីរក្សាបាននូវរបៀបរៀបរយនៃ ការអនុវត្តសកម្មភាពរបស់មនុស្ស ដើម្បីឲ្យមានសេ្ថរភាពក្នុងសង្គម តែមិនប៉ះពាល់សេរីភាពធ្ងន់ធ្ងរឡើយ។ សង្គមមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ តាមរយៈការគោរព និងជួយការពារសិទ្ធិមនុស្ស នៅក្នុងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ដើម្បីឲ្យសង្គមមានភាពរីកចម្រើន។

06/05/2024

បទល្មើសបរិហាកេរ្តិជាសាធារណៈ (ត)

ចម្លើយទី៥៖ ចំពោះក្រមព្រហ្មទណ្ឌ មិនបានបែងចែករវាង ការបរិហារកេរបុគ្គលឯកជន និងការបរិហារកេរ បុគ្គលសាធារណៈទេ។ គឺបញ្ចូលបទល្មើសទោសទណ្ឌជាទូទៅតែមួយ។

ចម្លើយទី៦៖ ចំពោះនីតិវិធីបណ្តឹងលើបទល្មើសនេះ គឺត្រូវអនុវត្ត តាមមាត្រា៣០៩ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលបានកំណត់ថា ក្នុងករណីដែលមានការបរិហារកេរ្តិ៍ ចំពោះសមាជិករាជរដ្ឋាភិបាល មន្ត្រីរាជការសាធារណៈ ឬពលរដ្ឋដែលទទួលបន្ទុកបេសកកម្មសាធារណៈ ឬអាណត្តិសាធារណៈ ការចោទប្រកាន់នឹងត្រូវធ្វើឡើង តាមបណ្តឹងរបស់សាម៉ីខ្លួន ឬបណ្តឹងរបស់ប្រធានស្ថាប័នសាម៉ី។

-ហើយក្នុងករណីដែលមានការបរិហារកេរ្តិ៍ ចំពោះបុគ្គលឯកជន ការចោទប្រកាន់នឹងត្រូវធ្វើឡើងតាមបណ្តឹងរបស់សាម៉ីខ្លួន ដែលទទួលរងនូវការបរិហារកេរ្តិ៍នោះ។

06/05/2024

បទល្មើសបរិហាកេរ្តិជាសាធារណៈ (ត)

ចម្លើយទី៤៖ នៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពុំមានការចែងដាក់ទោសជាប់ពន្ធនាគារ ចំពោះជនដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសនោះឡើយ ពោលគឺជនណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើ បរិហារកេរិ៍ជាសាធារណៈ ចំពោះ បុគ្គល ឬស្ថាប័នណាមួយ នឹងត្រូវទទួលការផ្តន្ទាទោសជា ការផាកពិន័យជាប្រាក់ និងផ្តល់ជា សំណងរដ្ឋប្បវេណី ដើម្បីជួសជុលព្យសនកម្មដល់ ជនរងគ្រោះតែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយត្រូវពិន័យជា ប្រាក់ពី ១០០,០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ១០,០០០,០០០ (ដប់លាន) រៀល។

06/05/2024

បទល្មើសបរិហាកេរ្តិជាសាធារណៈ (ត)

ចម្លើយទី៣៖ សញ្ញាណនៃបទល្មើសបរិហារកេរ្តិ៍ គឺជាសកម្មភាពអះអាងបំផ្លើស ឬការទម្លាក់កំហុសដោយអសុទ្ធចិត្ត នាំឲ្យខូចកិត្តិយសបុគ្គល ឬស្ថាប័នណាមួយនោះ អាចធ្វើឡើងតាមរយៈសកម្មភាពដូចខាងក្រោម ៖

១៖ តាមរយៈសំដី ទោះជាប្រភេទណាក៏ដោយ ការប្រើប្រាស់សម្តីនៅតាមទីសាធារណៈ ឬនៅក្នុងសាលប្រជុំសាធារណៈ។
២៖ សកម្មភាពតាមរយៈលិខិត ឬគំនូរ ទោះជាប្រភេទណាក៏ដោយ ដែលផ្សព្វផ្សាយនៅក្នុងចំណោម សាធារណ:ជន ឬដាក់តាំងឲ្យសាធារណ:ជនមើល។
៣៖ តាមគ្រប់មធ្យោបាយទូរគមនាគមន៍សោតទស្សន៍ សម្រាប់សាធារណ:ជន ។

ប្រសិនបើ មិនមានគំនិតអសុចិត្ត វាយប្រហារបុគ្កលណាម្នាក់ទេ ឬ ដើមបណ្តឹងបរិហាកេរនោះទេ សំដីនោះទាក់ទងនឹងផលប្រយោជន៍សាធារណៈ មានគោលបំណងសមរម្យ ដែលឲ្យសាធារណៈជនដឹងលឺ ជាផលប្រយោជន៍ វាគ្មានបទល្មើសចោទប្រកាន់នោះទេ។

06/05/2024

បទល្មើសបរិហាកេរ្តិជាសាធារណៈ (ត)

ចម្លើយទី២៖ យោងតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តាមមាត្រា ៣០៥ បានឲ្យនិយមន័យបទល្មើស (បរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ) ថា គ្រប់ការអះអាងបំផ្លើស ឬការទម្លាក់កំហុស ដោយអសុទ្ធចិត្តលើអំពើណាមួយ ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយស ឬ កិត្តិសព្ទនៃបុគ្គល ឬ នៃស្ថាប័នណាមួយ គឺជាការបរិហារកេរ្តិ៍។
ច្បាប់នេះចង់បង្ហាញអំពី ការមានចេតនាទុច្ចរិត នេះមានន័យថា អ្នកបរិហាកេរ្តិ៍ ដឹងថាអង្គហេតុដែល ថ្លែងនោះមិនពិត ប៉ុន្តែនៅតែចែកចាយបោះពុម្ព ឬចែកចាយបន្តពត៌មាន មិនពិតនោះ។

06/05/2024

បទល្មើសបរិហាកេរ្តិជាសាធារណៈ (ត)

ចម្លើយទី១៖ ផ្អែកតាមមូលដ្ឋានច្បាប់ មាត្រា ៤‌១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (សិទ្ធិនិងករណីកិច្ច របស់ប្រជាពលរដ្ឋ អ្វីជាសេរីភាព និងការការពារសិទ្ធិ និងការកម្រិតសិទ្ធិ) សិទ្ធិបញ្ចេញមតិ គឺជាសេរីភាព មូលដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាគ្រប់រូប ដែលចែងថា «ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិ នៃគំនិតរបស់ខ្លួន សេរីភាពខាងសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងបោះពុម្ភផ្សាយ សេរីភាពខាងការប្រជុំ។) ជនណាក៏ដោយ មិនអាចឆ្លៀតប្រើសិទ្ធិនេះ ដោយរំលោភនាំឲ្យប៉ះពាល់ ដល់កិត្តិយសរបស់អ្នកដទៃ ដល់ទំនៀមទំលាប់ល្អរបស់សង្គម សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងដល់សន្តិសុខជាតិបានឡើយ»។
ទោះបីជាការបញ្ចេញមតិ គឺជាសិទ្ធិដែលបុគ្គលគ្រប់រូបមាន និង ត្រូវបានការពារដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលជាច្បាប់កំពូលក៏ដោយ។
ក្រៅពីនេះសិទ្ធិបញ្ចេញមតិក៏ មានចែងផងដែរ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពី សិទ្ធិមនុស្ស និងកតិកាសញ្ញា អន្តរជាតិស្តីពី សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ (ICCPR) ក្នុងមាត្រា១៩។

ប៉ុន្តែបុគ្គលគ្រប់រូប មិនត្រូវប្រើប្រាស់ការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួនឲ្យប៉ះពាល់ ឬ បំពានដល់សិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃឡើយ ពីព្រោះថា សេរីភាពនេះត្រូវ បានរឹតត្បិតដោយកត្តាដូចជា សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សន្តិសុខជាតិ សុខភាពសាធារណៈ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ឯកត្តបុគ្គល និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្ថាប័ន។ ការបញ្ចេញមតិ ដែលប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ និងបំពានដល់ផលប្រយោជន៍របស់បុគ្គលដទៃ ត្រូវចាត់ទុកថា ជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដែលមានចែងក្នុង ក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០០៩ គឺ បទបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ ដែលបានកំណត់នៅក្នុង មាត្រា៣០៥។ ច្បាប់នេះមានប្រភពមកពីច្បាប់បារាំង នៅក្នុងមាត្រា២៩ ចុះថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨១។

06/05/2024

សំនួរ៖
១. តើប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិក្នុងការបញ្ចេញមតិ ក្នុងដែនកំណត់នៃច្បាប់ណាខ្លះ និងស្របតាមកំណត់ច្បាប់?
២. តើបទល្មើស “បរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ” មាននិយមន័យយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?
៣. តើសកម្មភាពអ្វីណាខ្លះ ដែលត្រូវបានគេកំណត់ថាជាបទល្មើស “បរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ”?
៤. តើអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើសនេះ ត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?
៥. តើក្រមព្រហ្មទណ្ឌ មានការបែងចែក រវាងការបរិហារកេរ្តិ៍បុគ្គលឯកជន និងការបរិហារកេរ្តិ៍បុគ្គលសាធារណៈ ដែរឬទេ?
៦. តើចំពោះនីតិវិធីបណ្តឹងបទបរិហារកេរ្តិ៍នេះ តើត្រូវធ្វើការចោទប្រកាន់ឡើងដោយរបៀបណាខ្លះ?
៧. បើមានការដកពាក្យបណ្តឹងដោយជនរងគ្រោះ ឬដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី តើបណ្តឹងអាជ្ញានោះអាចរលត់ បានដែរឬទេ?
៨. តើបណ្តឹងបទបរិហារកេរ្តិ៍នេះ អាចធ្វើឡើងតាមរយៈព្រះរាជអាជ្ញា ដោយឯកឯងបានឬទេ?
៩. តើ បទល្មើស “បរិហាកេរ្តិ៍ជាសារធារណៈ” មានការខូចខាត និង ផលប៉ះពាល់ដល់សង្គមជាតិ ទាំងមូលខ្លាំងដែរឬទេ?