23/01/2026
សង្ខេប៖ ធាតុផ្សំបទល្មើស
1️⃣ ធាតុនីស្យានុកូល
👉 មូលដ្ឋានច្បាប់
ត្រូវមាន បទបញ្ញត្តិច្បាប់ កំណត់ថា អំពើនោះជា បទល្មើស
គ្មានច្បាប់កំណត់ → មិនជាបទល្មើស
បញ្ជាក់ថា អំពើត្រូវទទួលទោសតាមច្បាប់
📌 ឧទាហរណ៍៖ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌកំណត់ថា “ការលួច” ជាបទល្មើស
2️⃣ ធាតុសត្យានុម័ត
👉 មូលដ្ឋានការពិត និងភស្តុតាង
ត្រូវមាន ភស្តុតាងបញ្ជាក់ ថា អំពើបានកើតឡើងពិតប្រាកដ
បង្ហាញ ទំនាក់ទំនងហេតុ–ផល រវាងអំពើ និងផលវិបាក
ប្រើសក្ខីកម្ម ឯកសារ វត្ថុភស្តុតាង វីដេអូ ជាដើម
📌 ឧទាហរណ៍៖ មានវីដេអូ និងសក្ខីកម្មបញ្ជាក់ការលួច
3️⃣ ធាតុអត្តនោម័តិ
👉 សភាពចិត្ត និងចេតនា
បង្ហាញ ចេតនា ឬ កំហុស របស់អ្នកប្រព្រឹត្ត
ពិនិត្យថា ធ្វើដោយចេតនា ឬ អចេតនា
ជួយកំណត់កម្រិតទោស
📌 ឧទាហរណ៍៖ លួចដោយចេតនា → ទោសធ្ងន់ជាងអចេតនា
សង្ខេបខ្លី
បទល្មើសកើតមាន នៅពេលមាន
✅ ច្បាប់កំណត់ (នីស្យានុកូល)
✅ ភស្តុតាងបញ្ជាក់ (សត្យានុម័ត)
✅ ចេតនា ឬ កំហុស (អត្តនោម័តិ)
