10/02/2026
បទវិភាគពីលោក Arnaud Darc៖ តើច្បាប់អន្តរជាតិនៅមានន័យអ្វី នៅពេលដែលខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនត្រូវបានគេបំពាន?
ភ្នំពេញ៖ «តើច្បាប់អន្តរជាតិនៅមានន័យអ្វី នៅពេលដែលខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនត្រូវបានគេបំពាន?» នេះគឺជាសំណួរដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុងបទវិភាគដ៏ស៊ីជម្រៅមួយរបស់លោក Arnaud Darc ពាក់ព័ន្ធនឹងភាពតានតឹងរវាងកម្ពុជា និងថៃ ជុំវិញតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ និងតាក្របី ដែលចុះផ្សាយនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមផ្លូវការរបស់លោកកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ លោក Arnaud Darc បានសង្កត់ធ្ងន់ថា វិវាទនេះមិនមែនជារឿងមនោសញ្ចេតនា ឬអ្នកណាគ្រប់គ្រងទីតាំងជាក់ស្ដែងឡើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាការវាស់ស្ទង់ថា តើសន្ធិសញ្ញាដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាជាងមួយសតវត្សរ៍មុន និងត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយតុលាការអន្តរជាតិ នៅតែមានតម្លៃចងកាតព្វកិច្ចរដ្ឋដែរឬទេ ខណៈដែលកម្ពុជាតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវនីតិរដ្ឋជានិច្ច។
លោក Arnaud Darc គឺជាសហគ្រិនជនជាតិបារាំងដ៏ជោគជ័យម្នាក់ ដែលបានរស់នៅ និងប្រកបធុរកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជិត ៣០ ឆ្នាំមកហើយ។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងច្បាស់ក្នុងនាមជាស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Thalias Hospitality Group ព្រមទាំងធ្លាប់ជាប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបនៅកម្ពុជា (EuroCham)។ តាមរយៈបទពិសោធន៍ដ៏ក្រាស់ក្រែល និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីបរិបទក្នុងតំបន់ លោកតែងតែផ្ដល់នូវមុំមើលឃើញតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលបង្ហាញពីការពិតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអធិបតេយ្យភាពជាតិខ្មែរទៅកាន់មជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិ។
ជាក់ស្ដែង នៅក្នុងបទវិភាគរបស់លោក Arnaud Darc បានបង្ហាញថា ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងច្បាស់លាស់តាមរយៈសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៩០៤ និង ១៩០៧ រវាងបារាំង និងសៀម ដែលបានបង្កើតឱ្យមានគណៈកម្មការបច្ចេកទេសចម្រុះក្នុងការផលិតផែនទីផ្លូវការ។ លោកបានពន្យល់ថា ក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិ ការដែលភាគីថៃទទួលយក និងប្រើប្រាស់ផែនទីទាំងនោះអស់រយៈពេលរាប់ទសវត្សរ៍ដោយគ្មានការតវ៉ា គឺជាការទទួលស្គាល់ដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមគោលការណ៍ច្បាប់ (Preclusion) ដូច្នេះថៃមិនអាចលើកយកលេសរឿង «បន្ទាត់បែងចែកទឹក» មកបដិសេធផែនទីផ្លូវការដើម្បីកេងចំណេញទឹកដីតាមចិត្តចង់នោះឡើយ។
លោក Arnaud Darc បានរំលឹកទៀតថា ហេតុផលច្បាប់ដដែលនេះ ត្រូវបានតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) យកមកអនុវត្ត និងសម្រេចឱ្យកម្ពុជាឈ្នះក្ដីក្នុងករណីប្រាសាទព្រះវិហារ ទាំងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២ និង ២០១៣។ លោកបានបញ្ជាក់ថា តាមបច្ចេកទេស ផែនទីខ្នាត ១:២០០,០០០ បានដាក់ទីតាំងប្រាសាទតាមាន់ និងតាក្របី ស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជាយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត។ ការដែលថៃព្យាយាមបកស្រាយថាជាតំបន់ត្រួតគ្នា ឬមិនទាន់បោះបង្គោលរួចរាល់ មិនមែនមានន័យថាអធិបតេយ្យភាពត្រូវបានបើកឱ្យចរចាឡើងវិញនោះទេ ព្រោះច្បាប់អន្តរជាតិផ្ដល់តម្លៃលើ «សិទ្ធិស្របច្បាប់តាមសន្ធិសញ្ញា» ខ្ពស់ជាងវត្តមានយោធាជាក់ស្ដែងលើដី។
ប្រភព៖ Arnaud Darc
រាយការណ៍ដោយ៖ The Khmer Today
#ពត៌មានថ្មីៗ #ពត៌មានកម្ពុជា #ពត៌មានជាតិ
