AS&Laboratory

16/07/2026

16/07/2026

16/07/2026

Name Of This Load Test?

11/07/2026

ការធ្វើតេស្តសំណង់ស្ពាន គឺដើម្បីវាយតម្លៃ និងធានាថាស្ពានមានសុវត្ថិភាព រឹងមាំ អាចទ្រទ្រង់ទម្ងន់ចរាចរណ៍បានយូរអង្វែង។ ការធ្វើតេស្តសំខាន់ៗរួមមាន៖

១. ការធ្វើតេស្តផ្ទុកទម្ងន់ (Load Testing)
ការធ្វើតេស្តស្ដាទិក (Static Load Test): គេប្រើប្រាស់ឡានដឹកទម្ងន់ធ្ងន់ៗ (ដូចជាឡានប្រភេទ Class AA ឬ A) មកចតនៅទីតាំងកំណត់លើស្ពាន ហើយវាស់ការកោង/យារចុះ (Deflection) និងភាពតានតឹងនៃដែក ឬបេតុង។
ការធ្វើតេស្តឌីណាមិក (Dynamic Load Test): គេបើកបរយានយន្តឆ្លងកាត់ស្ពានក្នុងល្បឿនផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីវាស់រំញ័រ (Vibration) ភាពរលាក់ និងការឆ្លើយតបនៃរចនាសម្ព័ន្ធស្ពានពេលមានចលនា។

២. ការធ្វើតេស្តសាកល្បងសម្ភារៈ (Material & Component Testing)
ការធ្វើតេស្តបេតុង (Concrete Test): ពិនិត្យកម្លាំងសង្កត់របស់បេតុង (Compressive Strength) ដោយពិនិត្យតាមដងស៊ីឡាំងសំណាក។ ការធ្វើតេស្តដូចជា Slump Test ជួយត្រួតពិនិត្យគុណភាពបេតុងមុនពេលចាក់។
ការពិនិត្យគុណភាពដែក និងខ្សែយោង (Steel & Cable Inspection): វាស់កម្រាស់ស្រទាប់ការពារបេតុង និងស្វែងរកការច្រេះស៊ីដែក។

៣. ការធ្វើតេស្តដោយមិនបំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយ (Non-Destructive Testing - NDT)។
ប្រើឧបករណ៍ជំនាញដើម្បីពិនិត្យរកប្រហោង ស្នាមប្រេះ ឬភាពខ្វះចន្លោះផ្នែកខាងក្នុងបេតុង ដោយមិនចាំបាច់កាត់ ឬបំផ្លាញសាច់ស្ពាន។ វិធីសាស្ត្ររួមមាន៖ Ultrasonic Testing (UT), ការស្កេនដោយរ៉ាដា (GPR) ឬការគោះពិនិត្យ (Hammer Tapping/Chain Dragging)។

៤. ការត្រួតពិនិត្យទូទៅ និងការវាស់កម្ដៅ (Visual Inspection & Monitoring)
វិស្វករតែងតែពិនិត្យមើលស្នាមប្រេះដោយផ្ទាល់ ការខូចខាតទ្រនាប់ស្ពាន (Bearings) ឬសន្លាក់ពង្រីក (Expansion Joints) មុន និងក្រោយពេលធ្វើតេស្តផ្ទុកទម្ងន់។ ការវាស់កម្ដៅជុំវិញស្ពាន និងកម្ដៅក្នុងសាច់បេតុងក៏ត្រូវធ្វើឡើងផងដែរ ព្រោះកម្ដៅអាចធ្វើឲ្យរចនាសម្ព័ន្ធស្ពានរីក ឬរួញ ដែលទាមទារការកែតម្រូវទិន្នន័យ។

10/07/2026

ដំណើរការយកសំណាកដីពីការដ្ឋាន ដើម្បីនាំយកមកធ្វើតេស្ត Triaxial នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ គឺជាដំណាក់កាលដ៏ហ្មត់ចត់បំផុត។ ប្រសិនបើសំណាកដីរងការខូចខាត ឬប្រែប្រួលទ្រង់ទ្រាយ (Disturbed) លទ្ធផលតេស្តនឹងលែងត្រឹមត្រូវ។
ខាងក្រោមនេះជានីតិវិធីលម្អិត តាមលំដាប់លំដោយ៖

១. ការជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រដកសំណាក (Sampling Methods)
វិស្វករត្រូវប្រើវិធីសាស្ត្រខុសគ្នា ទៅតាមប្រភេទដី៖
សម្រាប់ដីឥដ្ឋ (Clay/Cohesive Soil)៖ ត្រូវតែយក សំណាកដីមិនប្រែប្រួលទ្រង់ទ្រាយ (Undisturbed Sample)។ គេប្រើបំពង់ដែកស្តើងម្យ៉ាងហៅថា Shelby Tube (ស្តង់ដារ ASTM D1587) សង្កត់ចុះទៅក្នុងរន្ធខួងយឺតៗ ដើម្បីច្រកយកដីមកទាំងដុំ ដោយរក្សារចនាសម្ព័ន្ធដី និងកម្រិតសំណើមធម្មជាតិឱ្យនៅដដែល។
សម្រាប់ដីរឹង ឬថ្មទន់៖ គេប្រើបំពង់ខួងយកស្នូលដី/ថ្ម (Core Barrel) ដើម្បីកាត់យកសំណាករាងស៊ីឡាំង។
សម្រាប់ដីខ្សាច់ (Sand)៖ ដោយសារដីខ្សាច់មិនស្អិតជាប់គ្នា វាមិនអាចដកយកមកធ្វើជាសំណាក Undisturbed តាមបំពង់ Shelby Tube បានឡើយ។ វិស្វករត្រូវយកដីខ្សាច់ធម្មតា (Disturbed) រួចយកមកបង្កាត់ ឬបង្រួមឡើងវិញនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ (Reconstituted Specimen) ឱ្យមានកម្រិតភាពណែន (Density) ស្មើនឹងដីនៅក្នុងដីជាក់ស្តែង។

២. ការការពារ និងរក្សាសំណាក (Sealing & Preservation)
បន្ទាប់ពីដកបំពង់ Shelby Tube ដែលមានដីនៅក្នុងនោះឡើងមកលើដីភ្លាម ត្រូវតែធ្វើដូចខាងក្រោម៖
កាត់តម្រឹម៖ កាត់តម្រឹមដីដែលលើសនៅចុងសងខាងនៃបំពង់ចេញបន្តិច។
ចាក់ក្រមួន (Waxing)៖ ប្រើក្រមួនរលាយ (Paraffin Wax) ចាក់បិទមាត់បំពង់ទាំងសងខាង កម្រាស់ប្រហែល ១ សង់ទីម៉ែត្រ ដើម្បីការពារមិនឱ្យទឹក ឬសំណើមនៅក្នុងដីភាយចេញក្រៅ។
ដាក់មួកការពារ៖ គ្របមួកជ័រពីលើមាត់បំពង់ រួចរុំស្កុត (Tape) ឱ្យជិតល្អ។

៣. ការដឹកជញ្ជូន (Transportation)
ការពារការរញ្ជួយ៖ ដាក់បំពង់សំណាកដីក្នុងប្រអប់ដេប៉ូ ឬប្រអប់ឈើដែលមានទ្រនាប់ទន់ៗ (ដូចជា ប៉ូលីស្ទីរ៉ែន ឬអេប៉ុង) ដើម្បីការពារសំណាកដីពីការរញ្ជួយ ឬទង្គិចពេលឡានបើកបរ ដែលអាចធ្វើឱ្យដីបាក់សាច់ខាងក្នុង។
គ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព៖ ជៀសវាងការទុកសំណាកដីហាលថ្ងៃក្តៅខ្លាំង។

៤. ការរៀបចំសំណាកនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ (Specimen Preparation)
នៅពេលសំណាកមកដល់មន្ទីរពិសោធន៍ វិស្វករនឹង៖
រុញដីចេញពីបំពង់៖ ប្រើម៉ាស៊ីនធារាសាស្ត្រ (Hydraulic Extruder) រុញដីចេញពីបំពង់ Shelby Tube យឺតៗបំផុត។
កាត់តម្រឹមរាង (Trimming)៖ ប្រើកាំបិតពិសេសកាត់តម្រឹមដីឱ្យចេញជារាងស៊ីឡាំងឥតខ្ចោះ។ តាមស្តង់ដារ ទំហំសំណាកទូទៅមានកម្ពស់ស្មើនឹង ២ ដងនៃអង្កត់ផ្ចិត (ឧទាហរណ៍៖ អង្កត់ផ្ចិត 38 mm កម្ពស់ 76 mm ឬ អង្កត់ផ្ចិត 50 mm កម្ពស់ 100 mm)។
វាស់វែងទម្ងន់ និងទំហំ៖ ជញ្ជីងទម្ងន់ និងវាស់ទំហំឱ្យបានច្បាស់លាស់ រួចយកកម្ទេចដីដែលសល់ទៅស្ងោររកកម្រិតសំណើមធម្មជាតិ (Water Content) មុននឹងយកសំណាកស៊ីឡាំងនោះទៅដាក់ចូលក្នុងម៉ាស៊ីន Triaxial។

09/07/2026

រយៈពេលដែលត្រូវចំណាយក្នុងការធ្វើតេស្ត Triaxial នីមួយៗ (UU, CU, CD) មានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ចាប់ពីពីរបីម៉ោង រហូតដល់រាប់សប្តាហ៍ អាស្រ័យលើប្រភេទដី (ដីឥដ្ឋ ឬដីខ្សាច់) និងលក្ខខណ្ឌនៃការបង្ហូរទឹក។
ខាងក្រោមនេះជារយៈពេលប៉ាន់ស្មានទូទៅសម្រាប់ការធ្វើតេស្តនីមួយៗ ក្រោយពេលរៀបចំសំណាករួចរាល់៖

១. UU Test (Unconsolidated-Undrained) — ចំណាយពេលប្រហែល ១៥ ទៅ ៣០ នាទី
មូលហេតុដែលលឿន៖ តេស្តនេះមិនតម្រូវឱ្យមានដំណាក់កាលបង្ហូរទឹក ឬបង្រួមដីឡើយ។
ដំណើរការ៖ ក្រោយពេលដាក់សំណាកចូលម៉ាស៊ីន គេបញ្ចូលសម្ពាធជុំវិញភ្លាម រួចសង្កត់កម្លាំងបញ្ឈរក្នុងល្បឿនលឿន (ល្បឿនបំបែកប្រហែល 1% ទៅ 2% នៃកម្ពស់សំណាកក្នុងមួយនាទី) រហូតដល់សំណាកដីបាក់។

២. CU Test (Consolidated-Undrained) — ចំណាយពេលប្រហែល ២ ទៅ ៥ ថ្ងៃ
តេស្តនេះត្រូវឆ្លងកាត់ ៣ ដំណាក់កាលហ្មត់ចត់៖
ដំណាក់កាលទី១ (Saturation)៖ បញ្ចូលទឹក និងសម្ពាធបក (Back Pressure) ដើម្បីដេញខ្យល់ចេញពីសំណាកដីឱ្យអស់ (ដីឆ្អែតទឹក ១០០%)។ វគ្គនេះអាចចំណាយពេល ២៤ ទៅ ៤៨ ម៉ោង។
ដំណាក់កាលទី២ (Consolidation)៖ បើកវ៉ាល់បង្ហូរទឹកដើម្បីឱ្យដីបង្រួមខ្លួនក្រោមសម្ពាធជុំវិញ។ សម្រាប់ដីឥដ្ឋ វគ្គនេះចំណាយពេល ១២ ទៅ ២៤ ម៉ោង ដើម្បីឱ្យទឹកហូរចេញអស់ពិតប្រាកដ។
ដំណាក់កាលទី៣ (Shearing)៖ បិទវ៉ាល់មិនឱ្យបង្ហូរទឹក រួចសង្កត់កម្លាំងបញ្ឈរ។ វគ្គនេះធ្វើឡើងយឺតៗដើម្បីវាស់សម្ពាធទឹកក្នុងរន្ធដី ចំណាយពេលប្រហែល ២ ទៅ ៦ ម៉ោង។

៣. CD Test (Consolidated-Drained) — ចំណាយពេលប្រហែល ៧ ទៅ ១៤ ថ្ងៃ (ឬលើសពីនេះ)
នេះជាការធ្វើតេស្តដែលចំណាយពេលយូរបំផុត និងទាមទារការអត់ធ្មត់ខ្ពស់៖
ដំណាក់កាលទី១ និងទី២ (Saturation & Consolidation)៖ ដូចគ្នានឹង CU Test ដែរ គឺចំណាយពេលប្រហែល ២ ទៅ ៣ ថ្ងៃ។
ដំណាក់កាលទី៣ (Shearing)៖ នេះជាវគ្គដែលចំណាយពេលយូរ ព្រោះវ៉ាល់បង្ហូរទឹកត្រូវបើកចំហ វិស្វករត្រូវសង្កត់កម្លាំងក្នុងល្បឿនយឺតបំផុត (ជួនកាលត្រឹមតែ 0.001 mm ក្នុងមួយនាទី) ដើម្បីកុំឱ្យកើតមានសម្ពាធទឹកក្នុងដីទាល់តែសោះ។ សម្រាប់ដីឥដ្ឋស្អិតខ្លាំង វគ្គសង្កត់នេះមួយអាចចំណាយពេលចាប់ពី ៣ ថ្ងៃ ទៅ ១ សប្តាហ៍ពេញ តែបើសម្រាប់ដីខ្សាច់គឺលឿនជាងនេះ។

💡 បញ្ជាក់បន្ថែមសម្រាប់ការងារជាក់ស្តែង៖
ដោយសារ CD Test ចំណាយពេលយូរ និងមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង នៅក្នុងគម្រោងសាងសង់អគារទូទៅ វិស្វករច្រើនតែជ្រើសរើសធ្វើត្រឹម CU Test រួចប្រើប្រាស់រូបមន្តរូបសាស្ត្រដើម្បីបំប្លែង និងទស្សន៍ទាយរកតម្លៃដែលទទួលបានពី CD Test ជំនួសវិញ ដើម្បីសន្សំសំចៃពេលវេលា និងថវិកា។

09/07/2026

ខាងក្រោមនេះជាការលម្អិតស៊ីជម្រៅលើប្រភេទទាំង ៣ នៃការធ្វើតេស្ត Triaxial ផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌនៃការបង្ហូរទឹក និងការបង្រួមដី៖

១. Unconsolidated-Undrained Test (UU Test)
ឈ្មោះខ្មែរ៖ ការធ្វើតេស្តមិនបង្រួម និងមិនបង្ហូរទឹក (តេស្តរហ័ស ឬ Quick Test)។
លក្ខខណ្ឌបង្ហូរទឹក៖ វ៉ាល់បង្ហូរទឹកត្រូវបានបិទជិតទាំងស្រុងពេញមួយដំណើរការតេស្ត (ទាំងពេលដាក់សម្ពាធជុំវិញ និងពេលសង្កត់បញ្ឈរ)។ ទឹកមិនអាចភាយចេញពីសំណាកដីបានឡើយ។
យន្តការ៖ នៅពេលសង្កត់ សម្ពាធទឹកនៅក្នុងរន្ធដី (Pore Water Pressure) នឹងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យកម្លាំងទប់ទល់របស់ដីធ្លាក់ចុះ។
ការអនុវត្តជាក់ស្តែង៖ ប្រើសម្រាប់វិភាគស្ថានភាពសំណង់ភ្លាមៗក្រោយសាងសង់រួច (Short-term stability) ដូចជា ការចាក់ដីធ្វើទំនប់ ឬផ្លូវយ៉ាងលឿនលើស្រទាប់ដីឥដ្ឋទន់ ដែលទឹកមិនទាន់មានពេលហូរចេញ។

២. Consolidated-Undrained Test (CU Test)
ឈ្មោះខ្មែរ៖ ការធ្វើតេស្តបង្រួម និងមិនបង្ហូរទឹក។
លក្ខខណ្ឌបង្ហូរទឹក៖
វគ្គទី១ (Confining Stage)៖ វ៉ាល់ត្រូវបានបើក ដើម្បីឱ្យដីបង្រួមខ្លួន និងបង្ហូរទឹកចេញរហូតដល់ហាប់ណែនក្រោមសម្ពាធជុំវិញ។
វគ្គទី២ (Shearing Stage)៖ វ៉ាល់ត្រូវបានបិទ រួចសង្កត់កម្លាំងបញ្ឈររហូតដល់បាក់ ដោយវាស់ស្ទង់ការកើនឡើងនៃសម្ពាធទឹកក្នុងដី។
យន្តការ៖ ការធ្វើតេស្តនេះអនុញ្ញាតឱ្យយើងដឹងពីតម្លៃកម្លាំងកាត់ទាំងលក្ខណៈសរុប (Total Stress) និងលក្ខណៈមានប្រសិទ្ធភាព (Effective Stress) ដោយសារយើងអាចវាស់សម្ពាធទឹកបាន។
ការអនុវត្តជាក់ស្តែង៖ ប្រើសម្រាប់ស្ថានភាពដែលដីបានហាប់ណែនដោយសារទម្ងន់សំណង់រួចរាល់ហើយ ប៉ុន្តែស្រាប់តែទទួលរងបន្ទុកបន្ទាន់មួយរំពេច ដូចជា កម្រិតកម្ពស់ទឹកក្នុងទន្លេប្រែប្រួលរហ័ស (Sudden Drawdown) លើទំនប់ទឹក។

៣. Consolidated-Drained Test (CD Test)
ឈ្មោះខ្មែរ៖ ការធ្វើតេស្តបង្រួម និងបង្ហូរទឹក (តេស្តយឺត ឬ Slow Test)។
លក្ខខណ្ឌបង្ហូរទឹក៖ វ៉ាល់បង្ហូរទឹកត្រូវបានបើកចំហជានិច្ចពេញមួយដំណើរការតេស្ត។ ការសង្កត់កម្លាំងបញ្ឈរត្រូវធ្វើឡើងក្នុងល្បឿនយឺតបំផុត ដើម្បីធានាថាទឹកមានពេលហូរចេញទាំងស្រុង និងមិនបង្កើតឱ្យមានសម្ពាធទឹកក្នុងដីឡើយ (u = 0)។
យន្តការ៖ លទ្ធផលដែលទទួលបានឆ្លុះបញ្ចាំងពី កម្លាំងកាត់មានប្រសិទ្ធភាពពិតប្រាកដ (Effective Shear Strength Parameters: c' និង φ') ព្រោះបន្ទុកទាំងអស់ត្រូវបានទ្រទ្រង់ដោយគ្រាប់ដីផ្ទាល់ មិនមែនដោយសារទឹកឡើយ។
ការអនុវត្តជាក់ស្តែង៖ ប្រើសម្រាប់វិភាគស្ថេរភាពសំណង់ក្នុងរយៈពេលវែង (Long-term stability) រាប់សិបឆ្នាំទៅមុខ ដូចជា ជម្រាលដីកាត់ចំណោតផ្លូវវែងឆ្ងាយ ឬគ្រឹះអគារដែលសាងសង់រួចរាល់រាប់ឆ្នាំ។

09/07/2026

AASHTO និង USCS គឺជាប្រព័ន្ធចំណាត់ថ្នាក់ដី (Soil Classification Systems) ពីរខុសគ្នា ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងវិស្វកម្មសំណង់ស៊ីវិល។ ភាពខុសគ្នាដាច់ស្រឡះរវាងប្រព័ន្ធទាំងពីរនេះ គឺផ្អែកលើគោលបំណងនៃការយកទៅប្រើប្រាស់។
ខាងក្រោមនេះជាការប្រៀបធៀបលម្អិតរវាងប្រព័ន្ធទាំងពីរ៖

១. គោលបំណងនៃការប្រើប្រាស់ (Primary Purpose)
AASHTO (American Association of State Highway and Transportation Officials)៖ ត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេសសម្រាប់ ការងារសាងសង់ផ្លូវថ្នល់ និងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន។ វាវាយតម្លៃដីផ្អែកលើភាពសមស្របធ្វើជាគ្រឹះផ្លូវ (Subgrade)។
USCS (Unified Soil Classification System)៖ ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ ការងារវិស្វកម្មទូទៅ ដូចជា គ្រឹះអគារ ទំនប់ទឹក ជញ្ជាំងទប់ដី និងស្ថេរភាពជម្រាលភ្នំ។

២. ការបែងចែកទំហំភាគល្អិតដី (Grain Size Definitions)
ប្រព័ន្ធទាំងពីរមានការកំណត់ព្រំដែនទំហំគ្រាប់ដីខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច៖
ដីម៉ដ្ត (Fines - Clay/Silt)៖
AASHTO៖ ភាគល្អិតដែលឆ្លងកាត់កម្រងរែង (Sieve) លេខ ២០០ (ទំហំតូចជាង 0.075 mm)។
USCS៖ ដូចគ្នានឹង AASHTO ដែរ (តូចជាង 0.075 mm)។
ដីខ្សាច់ (Sand)៖
AASHTO៖ ទំហំចាប់ពី 0.075 mm ដល់ 2.0 mm (ឆ្លងកាត់ Sieve លេខ ១០)។
USCS៖ ទំហំចាប់ពី 0.075 mm ដល់ 4.75 mm (ឆ្លងកាត់ Sieve លេខ ៤)។
ដីគ្រួស (Gravel)៖
AASHTO៖ ទំហំចាប់ពី 2.0 mm ដល់ 75 mm។
USCS៖ ទំហំចាប់ពី 4.75 mm ដល់ 75 mm។

៣. លក្ខវិនិច្ឆ័យក្នុងការបែងចែកប្រភេទដី (Classification Criteria)
AASHTO៖
បែងចែកដីជា ២ ក្រុមធំៗ គឺ ដីគ្រាប់ធំ (Granular Materials) បើភាគល្អិតឆ្លងកាត់ Sieve លេខ ២០០ តិចជាង ឬស្មើ ៣៥% និង ដីម៉ដ្ត (Silt-Clay Materials) បើឆ្លងកាត់លើសពី ៣៥%។
ប្រើប្រាស់សន្ទស្សន៍ក្រុម (Group Index - GI) ដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាពដីបន្ថែម។
USCS៖
បែងចែកដីជា ២ ក្រុមធំៗដែរ ប៉ុន្តែផ្អែកលើកម្រិត ៥០% (ដីគ្រាប់ធំ បើឆ្លងកាត់ Sieve លេខ ២០០ តិចជាង ៥០% និងដីម៉ដ្ត បើឆ្លងកាត់លើសពី ៥០%)។
ប្រើប្រាស់ Plasticity Chart (ខ្សែបន្ទាត់ A-line) ដើម្បីបែងចែកដីឥដ្ឋ (Clay) និងដីល្បាប់ (Silt) ច្បាស់លាស់ជាង AASHTO។

៤. និមិត្តសញ្ញាសម្គាល់ដី (Symbols)
AASHTO៖ ប្រើប្រាស់អក្សរ និងលេខ រួមមាន ៨ ក្រុមធំៗ គឺចាប់ពី A-1 ដល់ A-8 (ដី A-1 ល្អបំផុតសម្រាប់ធ្វើផ្លូវ ដី A-7 អន់បំផុត និង A-8 គឺជាដីសរីរាង្គ/Peat)។
USCS៖ ប្រើប្រាស់អក្សរកាត់ពីរតួ (Two-letter symbols) ដែលតំណាងឱ្យឈ្មោះដី និងលក្ខណៈរបស់វា៖
តួទី១ (ប្រភេទដី)៖ G (Gravel), S (Sand), M (Silt), C (Clay), O (Organic)។
តួទី២ (លក្ខណៈ)៖ W (Well-graded), P (Poorly-graded), H (High plasticity), L (Low plasticity)។
ឧទាហរណ៍៖ SW (Well-graded Sand), CH (Fat Clay/High plasticity)។

09/07/2026

ការធ្វើតេស្ត Triaxial (Triaxial Test) ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ដោយអ្នកប្រាជ្ញ និងវិស្វករល្បីៗជាច្រើនរូប ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដួលរលំដី និងសំណង់។
ខាងក្រោមនេះជាប្រវត្តិ និងការវិវត្តសំខាន់ៗនៃការធ្វើតេស្តនេះ៖

១. ដើមកំណើត និងការពិសោធន៍ដំបូង (ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩០០ - ១៩២០)
គំនិតផ្តួចផ្តើម៖ ការព្យាយាមបង្កើតសម្ពាធជុំវិញ (Confining Pressure) លើសំណាកដី ត្រូវបានធ្វើឡើងដំបូងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវអាល្លឺម៉ង់ និងអាមេរិក ដើម្បីសិក្សាពីលក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃថ្ម និងដី។
ដែនកំណត់៖ ឧបករណ៍ដំបូងៗមានភាពសាមញ្ញខ្លាំង និងមិនទាន់អាចគ្រប់គ្រងសម្ពាធទឹកនៅក្នុងរន្ធដី (Pore Water Pressure) បាននៅឡើយទេ។

២. របត់សំខាន់ដោយលោក Karl Terzaghi (ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០ - ១៩៣០)
បិតានៃមេកានិចដី៖ លោក Karl Terzaghi បានណែនាំទ្រឹស្តី "សម្ពាធមានប្រសិទ្ធភាព (Effective Stress Principle)" នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០។
ការបង្កើតឧបករណ៍៖ ទ្រឹស្តីរបស់លោកបានជំរុញឱ្យមានការបង្កើតឧបករណ៍តេស្ត Triaxial ទំនើបជាងមុន ដែលអាចវាស់វែងទាំងសម្ពាធខាងក្រៅ និងសម្ពាធទឹកខាងក្នុងដី ព្រោះសម្ពាធទឹកនេះជាកត្តាបង្កឱ្យដីរអិល ឬបាក់។

៣. ការអភិវឌ្ឍន៍ជាស្តង់ដារដោយលោក Arthur Casagrande (ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០ - ១៩៤០)
ការធ្វើឱ្យមានស្តង់ដារ៖ លោក Arthur Casagrande នៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានកែលម្អប្រព័ន្ធស៊ីឡាំង និងស្រោមជ័ររុំសំណាកដី។
ការបែងចែកប្រភេទតេស្ត៖ លោកបានកំណត់នីតិវិធីច្បាស់លាស់សម្រាប់ការធ្វើតេស្តទាំង ៣ ប្រភេទ (UU, CU, និង CD) ដែលវិស្វករនៅតែប្រើប្រាស់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

៤. ការបញ្ចូលប្រព័ន្ធវាស់សម្ពាធទឹកដោយលោក Alan W. Bishop (ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០)
របកគំហើញនៅចក្រភពអង់គ្លេស៖ លោក Alan W. Bishop នៅមហាវិទ្យាល័យ Imperial College London បានបង្កើតប្រព័ន្ធវាស់សម្ពាធទឹកក្នុងរន្ធដី (Pore Pressure) ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងច្បាស់លាស់ខ្ពស់។
សៀវភៅណែនាំ៖ លោកបានបោះពុម្ភសៀវភៅណែនាំអំពីការធ្វើតេស្ត Triaxial ដែលក្លាយជាគម្ពីរដោះស្រាយបញ្ហាដីសម្រាប់វិស្វករទូទាំងពិភពលោក។

09/07/2026

សម្រាប់គ្រឹះអគារ (Building Foundations) ប្រភេទនៃការធ្វើតេស្ត Triaxial ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនបំផុតគឺ CU Test (Consolidated-Undrained) និង CD Test (Consolidated-Drained)។
ការជ្រើសរើសមួយណា គឺអាស្រ័យទៅលើ ប្រភេទដី និង ដំណាក់កាលនៃជីវិតរបស់អគារ (ពេលកំពុងសាងសង់រួចរាល់ភ្លាមៗ ឬក្នុងរយៈពេលវែងរាប់សិបឆ្នាំ)៖

១. សម្រាប់ដីឥដ្ឋ (Clay / Cohesive Soil)
ដីឥដ្ឋជាប្រភេទដីដែលទឹកពិបាកហូរចេញ (ទាប Permeability) ដូច្នេះវិស្វករត្រូវប្រើប្រាស់តេស្តទាំងពីរស្ថានភាព៖
ប្រើ CU Test (Consolidated-Undrained)៖ សម្រាប់វិភាគសុវត្ថិភាពអគារ ក្រោយពេលសាងសង់រួចរាល់ភ្លាមៗ (Short-term condition)។ ទម្ងន់អគារបានសង្កត់ឱ្យដីហាប់ (Consolidated) ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានបន្ទុកបន្ថែមភ្លាមៗ (ដូចជាខ្យល់កន្ត្រាក់ ឬបន្ទុកមនុស្ស/សម្ភារៈពេញអគារ) ទឹកនៅក្នុងដីឥដ្ឋមិនអាចហូរចេញទាន់ពេលទេ (Undrained) ដែលអាចបង្កើតសម្ពាធទឹក និងធ្វើឱ្យគ្រឹះគ្រោះថ្នាក់។
ប្រើ CD Test (Consolidated-Drained)៖ សម្រាប់វិភាគសុវត្ថិភាពអគារ ក្នុងរយៈពេលវែង (Long-term condition)រាប់សិបឆ្នាំទៅមុខ។ នៅពេលអគារស្ថិតនៅថេរយូរឆ្នាំ ទឹកនៅក្នុងដីឥដ្ឋនឹងភាយហូរចេញអស់ទាំងស្រុង (Drained)។ កម្លាំងទប់ទល់របស់គ្រឹះអគារពេលនោះ គឺពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើគ្រាប់ដីផ្ទាល់។

២. សម្រាប់ដីខ្សាច់ (Sand / Cohesionless Soil)
ប្រើ CD Test (Consolidated-Drained)៖ សម្រាប់ដីខ្សាច់ ទឹកអាចហូរចេញបានយ៉ាងលឿនបំផុត (ខ្ពស់ Permeability)។ នៅពេលសាងសង់អគារពីលើ ឱ្យតែមានទម្ងន់សង្កត់ ទឹកនឹងហូរចេញភ្លាមៗ (Drained)។ ដូច្នេះ វិស្វករតែងតែប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពី CD Test ដើម្បីគណនាកម្លាំងទ្រទ្រង់គ្រឹះ (Bearing Capacity) លើដីខ្សាច់។

៣. ចុះចំណែក UU Test (Unconsolidated-Undrained) គេប្រើដែរឬទេ?
សម្រាប់គ្រឹះអគារ គេប្រើ UU Test តិចតួចបំផុត ឬស្ទើរតែមិនប្រើឡើយ។ UU Test ប្រើតែក្នុងករណីចង់ដឹងកម្លាំងដីឥដ្ឋទន់ខ្លាំងភ្លាមៗ មុនពេលដីនោះទាន់បានហាប់ណែន (ឧទាហរណ៍៖ ពេលកំពុងបើកបរគ្រឿងចក្រធ្ងន់ៗលើការដ្ឋាន ឬចាក់ដីបំពេញគ្រឹះដំបូង)។

💡 សង្ខេបជាទូទៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង៖
ដើម្បីគណនាគ្រឹះអគារឱ្យមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ វិស្វករភូគព្ភសាស្ត្រតែងតែជ្រើសរើស CU Test (រួមទាំងវាស់សម្ពាធទឹក Pore Pressure) ព្រោះវាផ្តល់ទិន្នន័យច្បាស់លាស់ដែលអាចយកទៅគណនាបានទាំងស្ថានភាពរយៈពេលខ្លី និងអាចបំប្លែងរកតម្លៃសម្រាប់រយៈពេលវែងបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។