مصطفى گەردی

23/08/2026

زۆر جاران لە کاتی دروستبوونی کێشەی خێزانیدا، پیاو دەست بەرز دەکاتەوە و لە هاوسەرەکەی دەدات. ئافرەتەکەش لە کاتی تووڕەیی و خەمباریدا، ڕاستەوخۆ ماڵەکە جێدەهێڵێت و دەچێتەوە ماڵی باوکی. پاش تێپەڕبوونی هەفتەیەک یان دوو هەفتە، کاتێک بڕیار دەدەن سکاڵا تۆمار بکەن، تووشی شۆک دەبن چونکە دادگا دەڵێت: “بەڵگەتان چییە کە لێی داویت؟” چونکە شوێنەواری شینبوونەوە یان برینەکە نەماوە!

1️⃣ ڕاپۆرتی پزیشکی دادوەری (التقرير الطبي العدلي):
گرنگترین و تاکە بەڵگەی فەرمی کە دادگا لەسەر کەیسی لێدان پەسەندی دەکات، ڕاپۆرتی پزیشکی دادوەرییە. پێویستە ژنەکە لە یەکەم کاتژمێر یان یەکەم ڕۆژی لێدانەکەدا، بچێتە بنکەی پۆلیسی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان و خێزان، لەوێوە نوسراوی فەرمی بۆ دەکرێت بۆ پزیشکی دادوەری تا شوێنەواری لێدانەکە (برین، شینبوونەوە، یان شکان) تۆمار بکرێت. وێنەی ئاسایی مۆبایل بەبێ ڕاپۆرتی پزیشکی نابێتە بەڵگەی بڕاوە!
2️⃣ سزای لێدان بەپێی یاسای ژمارە ٨ی ساڵی ٢٠١١:
بەپێی یاسای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژیی خێزانی لە هەرێمی کوردستان، ئەنجامدانی هەر جۆرە توندوتیژییەکی جەستەیی یان دەروونی لە ناو خێزاندا تاوانە. دادوەر دەتوانێت سزای بەندکردن (حبس) لە نێوان (٦ مانگ بۆ ٣ ساڵ) و غەرامەی دارایی (یەک ملیۆن بۆ پێنج ملیۆن دینار)، یان یەکێک لەم دوو سزایە بەسەر هاوسەری سەرپێچیکەردا بسەپێنێت.
3️⃣ بەکارهێنانی لێد

20/08/2026

زۆر کەس دەپرسن: “ئەگەر لەسەر مۆبایلی مێردەکەم یان ژنەکەم چات و وێنەی خیانەت بگرم، دادگا تەڵاقمان دەدات؟”
لە ڕووی یاسای باری کەسێتییەوە، وەڵامی ئەم بابەتە ڕێکار و شیکاری یاسایی تایبەتی هەیە:
1️⃣ پێگەی بەڵگەی دیجیتاڵی (سکرین شۆت و چات):
لە ئێستادا دادگاکانی هەرێمی کوردستان سەیری بەڵگە دیجیتاڵییەکان (چات، دەنگ، وێنە) دەکەن، بەڵام سکرین شۆت بە تەنها یەکلاکەرەوە نییە؛ پێویستە دادگا لە ڕێگەی شارەزای تەکنەلۆژییەوە یان دانپێدانانی لایەنی بەرامبەر لە دروستیی بەڵگەکە بکۆڵێتەوە.
2️⃣ داوای لێکجیابوونەوە (دعوى التفريق):
ئەگەر سەلمێنرا کە پەیوەندییەک لە ڕێگەی مۆبایلەوە بوونی هەیە، دادگا ئەمە وەک زیانگەیاندن (الضرر) لەبەرچاو دەگرێت کە درێژەدان بە ژیانی هاوسەرگیری ئەستەم دەکات و دەکرێت ببێتە هۆی بڕیاری جیا بوونەوە.
3️⃣ جیاوازی نێوان “خیانەتی هاوسەرگیری” و “چاتکردن”:
لە ڕووی یاسای سزادانەوە، تاوانی داوێنپیسی یان خیانەتی هاوسەرگیری (زنا) ڕێکاری سەلماندنی زۆر توندتر و سەختری هەیە. بەڵام چات و وێنە لە دادگای باری کەسێتیدا تەنها وەک هۆکارێک بۆ سەلماندنی “زیان و خراپی ڕەفتار” بەکارڕوات بۆ داوای تەڵاق.
4️⃣ مەترسیی بەکارهێنانی بەڵگەکە (بە نایاسایی):
بڵاوکردنەوەی ئەو وێنە و چاتانە لە سۆشیال میدیا یان بەکارهێنانیان بۆ هەڕەشەکردن، دەبێتە تاوانێکی تر (خراپبەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیکردن) و زیان بە کە�

19/08/2026

ڕووی یاسای باری کەسێتی و ڕێکارەکانی دادگاوە لە هەرێمی کوردستان، ئەگەر هەندێک لە میراتگران (برا یان خوشک) ڕازی نەبن بە فرۆشتن یان دابەشکردنی خێرای خانوو، زەوی یان هەر موڵکێکی میراتی، هیچ کەسێک ناتوانێت مافی تۆ زەوتبكات یان بێبەشت بکات.
دەتوانیت ڕاستەوخۆ ئەم ڕێکارە یاساییە بگریتە بەر:
⚖️ / نەهێشتنی هاوبەشی (دعوى إزالة الشيوع)
لە ڕووی یاساییەوە، تۆ وەک یەکێک لە واریسەکان مافی تەواوت هەیە داوای جیاکردنەوەی پشکی خۆت بکەیت. بۆ ئەم مەبەستە ئەم هەنگاوانە ئەنجام دەدرێن:
1️⃣ تۆمارکردنی داوا لە داگا:
تو یان پارێزەرەکەت داوایەکی یاسایی بەناوی “إزالة الشيوع” لە دادگای بەرایی ناوچەکەتان تۆمار دەکەیت لەسەر تەواوی ئەو واریسانەی کە ڕازی نین یان کێشە دروست دەکەن.
2️⃣ پشکنینی موڵکەکە لەلایەن دادگاوە (الكشف الطبيعي):
دادوەر لەگەڵ لێژنەیەکی شارەزا (خبراء) سەردانی موڵکەکە دەکات بۆ ئەوەی بزانێت:
ئایا موڵکەکە دەکرێت بە کرداری دابەش بکرێت (قسمة قضايا)؟ (واتە ئەگەر زەوییەکی گەورە بێت و بشێت بەش بەش ببریێت بەبێ کەمبوونەوەی بەهاکەی).
ئەگەر خانوو یان موڵکێک بێت کە نەکرێت بەسەر هەموواندا بڕبڕی بکرێت (کە زۆربەی خانوو و شوقەکان بەم شێوەیەن).
3️⃣ فرۆشتنی موڵکەکە لە ڕێگەی زێدەڕۆیی ئاشکرا (المزاد العلني):
ئەگەر موڵکەکە نەکرێت بەش بەش بکرێت، دادگا بڕیاری نەهێشتنی هاوبەشی بە ڕێگەی فرۆشتن دەردەکات. موڵکەکە لە ڕێگەی فەرمانگە

15/08/2026

لە ڕووی یاسای باری کەسێتیی عێراقی (ژمارە ١٨٨ی ساڵی ١٩٥٩ی هەموارکراو لە هەرێمی کوردستان)، وەڵامی ئەم پرسیارە بە کورتی و بەم شێوەیەیە:
١. مافی ماره‌یی (المهر):
زیزبوون مافی ماره‌یی ناپوچێنێتەوە. کاتێک گرێبەستی هاوسەرگیری (عقد الزواج) بە فەرمی ئەنجام درا و گواستنەوە (دخول) ڕووی دا، ماره‌یی دەبێتە مافی بەرکەوتوو و جێگیری ژنەکە (سواء المهر المتقدم أو المتأخر).
چوونی ژن بۆ مالێ باوکی یان زیزبوونی، نابێتە هۆی فەوتانی ماره‌ییەکەی.
٢. مافی تەڵاق (الطلاق):
زیزبوون و چوونەوە بۆ مالێ باوک خۆبەخۆ نابێتە هۆی کەوتنی تەڵاق. تەڵاق تەنها بە بڕیار و ویستی مێرد یان بە بڕیاری دادگا لە ڕێگەی داوای یاسایی (دعوى تفريق) ڕوودەدات.
ئەگەر ژنەکە بەبێ هۆکاری یاسایی ڕەوا ماڵی هاوسەرگیری بەجێبهێڵێت و ئامادە نەبێت بگەرێتەوە، مێرد دەتوانێت داوای (الطاعة ) لە دادگا تۆمار بکات.

02/08/2026

زۆرجار خانوو، زەوی، یان دوکانێک لە نێوان چەند کەسێکدا (یان لە نێوان وەرەسەدا) هاوبەشە. کاتێک یەکێک لە هاوبەشەکان دەیەوێت پشکی خۆی جیا بکاتەوە یان بیفڕۆشێت، بەڵام کەسانی تر ڕێگری دەکەن یان ڕازی نابن، یاسا چارەسەری ئاسانی داناوە.

📌 بەپێی یاسای مەدەنیی عێراق (داوای ڕافکردنی شیووع - دعوى إزالة الشيوع):

١. **مافی جیاکردنەوە یان فرۆشتن:**
هیچ هاوبەشێک ناچار ناکرێت لە هاوبەشیدا بمێنێتەوە. هەر هاوبەشێک مافی هەیە لە دادگا داوا تۆمار بکات بۆ لابردنی هاوبەشی (إزالة الشيوع).

٢. **دابەشکردنی عەینی (ئەگەر بکرێت):**
ئەگەر موڵکەکە یان زەوییەکە قابلی دابەشکردن بێت بەبێ ئەوەی بەهای کەم بێتەوە، دادگا بەپێی پشکەکان دابەشی دەکات.

٣. **فرۆشتن بە زیادکردنی ئاشکرا (المزايدة العلنية):**
ئەگەر موڵکەکە (وەک خانوو یان دوکانێک) قابلی دابەشکردن نەبێت، دادگا بڕیاری فرۆشتنی موڵکەکە دەدات لە ڕێگەی زیادکردنی ئاشکراوە. پاشان پارەکەی بەپێی پشکی یاسایی بەسەر هاوبەشەکاندا دابەش دەکرێت.

💡 ئامۆژگاری یاسایی:
ڕێگریی یەکێک لە هاوبەشەکان یان وەرەسە ناتوانێت ڕێگە لە وەرگرتنی مافی کەسانی تر بگرێت. لە شوێنی دروستبوونی ناکۆکیی خێزانی، پەنابردن بۆ دادگا ڕێگەیەکی شارستانی و یاساییە بۆ گەیشتن بە مافەکان.

ماف و موڵکەکەت بە ڕێگەی یاسایی بپارێزە.

مستەفا صباح گەردی | پارێزەر 07504236468
📍 هەولێر - دریم ستی

#پارێزەر #هەولێر #کوردستان #یا

30/07/2026

لە کاتی دروستبوونی ناکۆکیی خێزانیدا، زۆرجار یەکێک لە هاوسەرەکان (ژن یان پیاو) هەڵدەستێت بە بڵاوکردنەوەی چاتە تایبەتەکان، وێنەکان، یان نهێنییە ناوخۆییەکانی ناو ماڵ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان یان بەردەم خەڵک تا لایەنی بەرامبەر لەکەدار بکات.

📌 بەپێی یاسای سزاکان و یاسای ڕێگری لە خراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیکردن:

١. **تایبەتمەندیی هاوسەرگیری:** پەیوەندی نێوان ژن و پیاو لەسەر جێگیری و نهێنی بونیات نراوە. بڵاوکردنەوەی هەر وێنەیەک، دەنگێک، یان چاتێکی تایبەت بەبێ ڕەزامەندی لایەنی تر، بە تاوانی «پێشێلکردنی تایبەتمەندی (إفشاء السر)» هەژمار دەکرێت.

٢. **سزاکانی یاسا:**
- ئەگەر لە ڕێگەی موبایل و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە بێت: بەپێی یاسای ژمارە (٦)ی ساڵی ٢٠٠٨، سزاکەی زیندانیکردن (الحبس) و غەرامەی دارایی قورسە.
- ئەگەر بابەتەکە بگاتە ناو زڕاندن و ناوزڕاندن: دادگا سزای تاوانی «تەشھیر و قەذف»ی بەسەردا دەسەپێنێت.

٣. **جیاوازی لەگەڵ داوای تەڵاق:** پێشکەشکردنی بەڵگەکان تەنها بۆ دادوەر لەناو دادگادا ڕێگەپێدراوە، بەڵام بردنە دەرەوەی ئەو بەڵگانە بۆ ناو خەڵک یان سۆشیال میدیا تاوانێکی سەربەخۆیە!

💡 ئامۆژگاری یاسایی:
ناکۆکییەکانی خێزان لە ناو دادگا یان بە ڕێگەی ئاشتیانە چارەسەر دەکرێن، لەکەدارکردنی کەرامەت و بڵاوکردنەوەی نهێنییەکان هیچ کێشەیەک چارەسەر ناکات، بەڵکو دۆسیەکەت گرانتر دەکات و تووشی سزای سزایی (ج

26/07/2026

کاتێک کەسێک کۆچی دوایی دەکات، یەکەم هەنگاوی یاسایی و شەرعی کە دەبێت میراتگران (وەرەسە) ئەنجامی بدەن، دەرهێنانی «قسامی شەرعی»یە لە دادگای باری کەسی.

📌 قسامی شەرعی چییە؟
بەڵگەنامەیەکی فەرمییە لەلایەن دادوەرەوە دەردەچێت، تێیدا:
١. تەواوی ناوی وەرەسە شەرعییەکانی کۆچکردوو دیاری دەکرێت.
٢. پشکی (پشک/سهم) هەر وەرەسەیەک بەپێی شەریعەتی ئیسلامی و یاسا بە ڕوونی دەستنیشان دەکرێت.

💡 بۆچی دەرهێنانی قسامی شەرعی گرنگە؟
- **گواستنەوەی خاوەندارێتی:** بەبێ قسامی شەرعی، وەرەسە ناتوانن خانوو، زەوی یان ئۆتۆمبێلی کۆچکردوو بە ناوی خۆیان بکەن یان بیفروشن.
- **ڕاگرتنی ڕەسیدی بانکی:** بۆ دەرهێنانی پارەی کۆچکردوو لە بانکەکان، دادگا و بانک داوای قسامی شەرعی دەکەن.
- **خانەنیشینی و دەستەبەر:** بۆ مامەڵەی مووچەی خانەنیشینی یان هاوکارییەکانی مێرادگران پێویستییەکی سەرەکییە.

مامەڵەی میراتەکەت بە شێوازی یاسایی و دروست ڕێکبخە تا ڕێگە لە هەر کێشەیەکی خێزانی و دادگا بگریت.

مستەفا صباح گەردی | پارێزەر 07504236468
📍 هەولێر - دریم ستی

24/07/2026

تەڵاقدان لە دادگای باری کەسیدا تەنها وتنی وشەیەک یان ئیمزاکردنی پەڕەیەک نییە، بەڵکو کۆمەڵێک پابەندبوونی یاسایی و دارایی قورس بەدوای خۆیدا دەهێنێت کە پێویستە پێشوەخت بیانیت.

📌 بەپێی یاسای باری کەسی (قانون الأحوال الشخصية):

١. **جۆرەکانی تەڵاق:**
هەموو تەڵاقێک دەبێتە «ڕەجعی» (کە پیاو دەتوانێت لە سەردەمی عیدەدا بگەڕێتەوە لای هاوسەرەکەی)، مەگەر تەڵاقی سێیەم بێت یان پێش چوونەمال بێت کە دەبێتە «بائین».

٢. **مافە داراییەکانی ژن:**
لە کاتی تەڵاقداندا، پیاو پابەند دەبێت بە دانی:
- (المهر المؤجل ).
- نەفەقەی سەردەمی عیدە (نفقة العدة).

٣. **منداڵ و سەرپەرشتیاری (الحضانة):**
جیاوبوونەوەی هاوسەران کۆتایی بە ئەرکی دایکایەتی و باوکایەتی ناهێنێت! دایک مافی سەرپەرشتیکردنی منداڵەکەی هەیە و باوکیش پابەندە بە دانی نەفەقەی منداڵ و مافی بینینیان (المشاهدة).

💡 ئامۆژگاری یاسایی:
هەرگیز بە پەلە و لە کاتی توڕەییدا بڕیاری جیاوبوونەوە مەدەن. ڕاوێژکردن لەگەڵ پارێزەر یان کەسانی پسپۆڕ پێش دادگا، ڕێگە لە زۆر کێشەی کۆمەڵایەتی و دارایی دەگرێت.

ماف و خێزانەکەت بە ئاگاداریی یاسایی بپارێزە.

مستەفا صباح گەردی | پارێزەر 07504236468
📍 هەولێر - دريم ستی

#پارێزەر #هەولێر #کوردستان #یاسا

20/07/2026

20/07/2026

زۆر کەس بەهۆی کێشەی خێزانی، جیاوبوونەوە، یان بەناوی یاری و گەڵتەوە، وێنەی تایبەتی یان نەشیاوی کەسانی تر لە فەیسبووک، تیکتۆک و واتساپ بڵاو دەکەنەوە یان پێی هەڕەشە دەکەن.
ڕوونکردنەوەی یاسایی:
بەپێی یاسای سزاکانی عێراق و یاسای ژمارە (٦)ی ساڵی ٢٠٠٨ (خراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیکردن):
1. بڵاوکردنەوە، ناردنی لە نامەی تایبەتی، یان هەڕەشەکردن بە وێنەی نەشیاو و تایبەت، تاوانی تەشهیر و ناوبانگ بڕینە.
2. سزاکەی تەنها غەرامە نییە، بەڵکو سزای زیندانیکردنی لەسەرە.
📌 ئەگەر ڕووبەڕووی حاڵەتێکی وەها بوویتەوە:
بە هیچ شێوەیەک بەرامبەرەکە بلۆک مەکە.
شاشەکاری (Screenshot) لە نامە، وێنەکە و ئەژمارەکەی (Account) بگرە.
ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە پارێزەرەكەت بكە بۆ گرتنەبەری ڕێگا یاسایەكان داوای یاسایی لە بنکەی پۆلیس و دادگای لێکۆڵینەوە تۆمار بکە.
حسابی بۆ بکە پێش ئەوەی ڕەفتارێک بکەیت کە ئاینندەت تێکبدات.

مستەفا صباح گەردی | پارێزەر
📍 هەولێر - دریم ستی