15/06/2026
https://www.facebook.com/photo/?fbid=122114255150845945&set=a.122102209880845945
⚖️🏠 “වරෙන්තුවක් නැතිව ඔබේ නිවසට පොලිසියට ඇතුළු විය හැකිද?” — අනුර බණ්ඩාරනායක නඩුවෙන් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය දුන් වැදගත් පිළිතුර
ශ්රී ලංකාවේ පුරවැසියෙකුගේ නිවසේ පෞද්ගලිකත්වය, පොලිස් බලතල සහ මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව කතා කරන විට නිතරම උපුටා දැක්වෙන නඩු තීන්දුවක් වන්නේ Anura Bandaranaike v. W.B. Rajaguru and Others (1999) නඩුවයි.
මෙම නඩුවේදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය පැහැදිලි කළේ අපරාධකරුවන් අල්ලා ගැනීමේ බලය පොලිසියට තිබුණද, එම බලය නීතියෙන් පනවා ඇති සීමාවන් තුළ පමණක් ක්රියාත්මක කළ යුතු බවයි.
⸻
📌 සිදුවූයේ කුමක්ද?
1997 පෙබරවාරි 12 වන දින අලුයම, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) නිලධාරීන් පිරිසක් එවකට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරයෙකු වූ අනුර බණ්ඩාරනායක මහතාගේ නිවසට පැමිණියහ.
ඔවුන් පවසා තිබුණේ මිනීමැරුම් සිද්ධියකට සම්බන්ධ සැකකරුවෙකු වූ “පුංචි නිලමේ” එම නිවස තුළ සැඟව සිටින බවට තොරතුරු ලැබී ඇති බවයි.
නමුත් එම අවස්ථාවේදී,
❌ පොලිසිය සතුව සෝදිසි වරෙන්තුවක් (Search Warrant) නොතිබුණි.
❌ නිවසේ හිමිකරුගේ අවසරයද නොතිබුණි.
එසේ තිබියදීත් පොලිසිය නිවස තුළට ඇතුළු වී සෝදිසි කිරීමක් සිදු කළේය.
⸻
⚖️ පොලිසිය ඉදිරිපත් කළ තර්කය
පොලිසිය අධිකරණය හමුවේ කියා සිටියේ,
“සැකකරුවෙකු එම නිවස තුළ සිටින බවට තමන්ට විශ්වාස කිරීමට සාධාරණ හේතු තිබූ බැවින්, නීතිය යටතේ වරෙන්තුවකින් තොරව ඇතුළු වීමට බලය තිබුණි”
යනුවෙනි.
ඇත්ත වශයෙන්ම අපරාධ නඩු විධාන සංග්රහය යටතේ යම් යම් අවස්ථාවලදී සැකකරුවෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා පොලිසියට වරෙන්තුවකින් තොරව ස්ථානයකට ඇතුළු විය හැකිය.
නමුත් එසේ කිරීමට නම්,
📌 “Reason to Believe” (සාධාරණ පදනමක් මත ඇති විශ්වාසයක්) තිබිය යුතුය.
⸻
🏛️ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කළේ කුමක්ද?
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය පොලිසිය ඉදිරිපත් කළ කරුණු හොඳින් විමසා බැලීය.
අධිකරණය නිරීක්ෂණය කළේ,
🔹 සැකකරු නිවස තුළ සිටින බවට ලැබුණු තොරතුරුවල විශ්වාසනීයත්වය ප්රමාණවත් ලෙස තහවුරු කර නොතිබූ බවත්,
🔹 පොලිසියට එම නිවස තුළ සැකකරු සිටින බවට නීතිය ඉල්ලා සිටින මට්ටමේ “Reason to Believe” නොතිබූ බවත්,
🔹 එබැවින් වරෙන්තුවකින් තොරව නිවසට ඇතුළු වීම නීත්යානුකූල නොවන බවත්ය.
⸻
📜 මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනයක්
මෙම සිද්ධියෙන් අනුර බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තිය යටතේ ඇති නීතිය ඉදිරියේ සමාන ආරක්ෂාව ලැබීමේ අයිතිය උල්ලංඝනය වී ඇති බව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කළේය.
එම නිසා,
💰 වගකිව යුතු පොලිස් නිලධාරීන්ට පෞද්ගලිකව වන්දි ගෙවීමටත්,
💰 රජයටද වන්දි ගෙවීමටත්,
අධිකරණය නියෝග කළේය.
⸻
📚 මෙම නඩුවෙන් අප ඉගෙන ගත යුතු වැදගත් පාඩම
බොහෝ දෙනා සිතන්නේ,
“පොලිසියට ඕනෑම වෙලාවක ඕනෑම ගෙදරකට ඇතුළු වෙන්න පුළුවන්”
කියලායි.
නමුත් නීතිය එහෙම කියන්නේ නැහැ.
🏠 ඔබේ නිවස ඔබේ පුද්ගලික අවකාශයයි.
පොලිසියට නිවසකට ඇතුළු විය හැක්කේ,
✔️ සෝදිසි වරෙන්තුවක් තිබේ නම්,
හෝ
✔️ නීතියෙන් විශේෂයෙන් අවසර දී ඇති අවස්ථාවක පමණි.
එවැනි අවස්ථාවක වුවද,
✔️ සැකකරුවෙකු එහි සිටින බවට,
✔️ හෝ නීතියෙන් නියම කර ඇති හදිසි තත්ත්වයක් පවතින බවට,
සාධාරණ සහ විශ්වාසනීය පදනමක් තිබිය යුතුය.
⸻
⚖️ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ පණිවිඩය
“නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ බලය තිබීම, පුරවැසියෙකුගේ නිවසට අසීමිත ලෙස ඇතුළු වීමේ බලයක් නොවේ.”
“පොලිස් බලතල පවා නීතියේ සීමාවන්ට යටත්ය.”
අනුර බණ්ඩාරනායක නඩුව අදටත් ශ්රී ලංකාවේ නිවාස සෝදිසි කිරීම, පොලිස් බලතල සහ මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව උපුටා දැක්වෙන ප්රමුඛතම නඩු තීන්දුවක් ලෙස සැලකේ.
📖 Anura Bandaranaike v. W.B. Rajaguru & Others (1999) 1 Sri Lanka Law Reports 104
⸻
⚖️ නීතිය ඔබේ අයිතිය
“ඔබේ නිවසට වරෙන්තුවකින් තොරව පොලිසිය ඇතුළු වූ පමණින් එය නීත්යානුකූල වේ යැයි නොසිතන්න. නීතිය ඉල්ලා සිටින සාධාරණ පදනම ඔවුන් සතුව තිබිය යුතුය.”
#නීතිය_ඔබේ_අයිතිය #මූලිකඅයිතිවාසිකම් ⚖️🏠📚
