01/06/2020
?
Waliin duuluun, waliif duluun waanuma jiraati. Kan kaleessa waliif duulee fi kan waliin duule, deebi'ee wal irratti duuluun kun maali? Namni uumamaa isaan, yaada wal fakkaataa hin qabaatu. Yaada ibsachuu keessatti dogoggoruun waan jiru. Darbees, ijjannoo kalee qabu guutummaatti dhiisee ijjannoo haaraan mul'achuunis cubbuu miti. Uumama. Yaada wal fakkaataa qofa dhaga'uuf deemuun gowwuummaadha. Yaada faallaa baachuu dadhabuunis qaaniidha?
Garuu, dogoggoruu walii eeguun, maqaa wal balleessuun maaliif? Namni hin dogoggorre, yaadaa fi dubbii isaan qulqulluu inni ta'e eenyu? Wal gorsuuf, wal sirreessuuf, wal deebisuuf walitti dubbachuun gaariidha. Waan ta'uu maluus. Wal cabsuuf, wal balleessuuf, wal xiqqeessuuf, duulli taasifamu garuu anaaf safuu fi duudhaa Orummaa kan hordofee miti. Oromuummaa cabsuuf akka deemuuttan ilaala. ? Oromoon, kalee waan kana raawwataa tureera? Rakkoo keessoo isaa akkamiin hiikkataa ture? Sirna maqaa wal balleessuuf ijaare qaba? Duudhaan gosa kanaa jira?
Oromoon kan dogoggore sireessuuf, deebisuuf, sirna qaba. Duudhaan hordofus jira. Wal sirreessuu keessattis, safuun jiraachuu qabu jira. Sirna, adeemsa, yeroo fi iddoo isaa kan eeggatedha. Iddoo, yeroo ...., kamiittuu icciitii walii hin dubbatan. Dubbiin walitti dubbataanii fi garaatti qabatanis, kan walii obsanis inuma jira. Bara ammaa kana, Safuu fi duudhaa kana ilaaleen, barbaadee dhabe??
Barana obboleessi obboleessa cabsuuf, hiriyaan hiriyaa xiqqeessuuf duudhaa Oromummaan ala ta'ee jira. Namni tokko yaada, ijannoo qabateen xiqqeeffamuun, arrabsamuun hin malu. Sochiin akkanaas qaaniidha. Yaada yaadaan mormuun, deebii kennuun murteessaadha. Duulli maqaa wal balleessuuf, icciitii walii ormaaf facaasaa taasifamu, .... anaaf duudha Oromummaa kan cabseedha. Safuu Oromummaas kan faalleessuudha. Oromummaa ijaaruufis hin fayyadu. Adeemsi kun kan kolfaa nu gochaa jira. Gootoota, beektoota hedduu sababa kanaan dhabaa jirra. Kan qalbiin miidhamee, haamileen cabe hedduudha. Waliif dabarfachuu dadhabuun, wal cabsaa oolla.
Kan kaleessa goota jennee faarsiine, kan kalee beeka jenne ol kaafnee labsine, sababa dogoggoreera jennee yaadneef qofa, teessoo kabajaa kaleessaa irraa buufnee daaraatti makneeerra. Duula maqaa balleessii banuun maqaa wal xureessineerra. Icciitii kaleessa, gaafa nagayaa waliif qoodne, gabaatti baasuun wal salphifneerra. Kun anaaf, waan safuu cabseedha. Duula kana keessatti, alagaaf karaa banne. Jarris qaawwaa kanaan nutti fayyadamu. Toftaa kanaan wali irratti nu duulchiisu. Kaan itti yaadeetu balleessa. Kaan osoo hin beekiin dogoggoree guuza baha. Kaan iyyaniidhaaf iyyee waan hedduu balleessa.
Dubbiin, barreeffamni, .... keenya duudhaa Oromoon waliin jiraachuu keessatti gabbise fi bu'uura Oromummaa ta'e hordofuu qaba. Safuun dagatamuu hin qabu. Duudhaa Oromummaan jaarameetti fayyadamne yoo dubbanne, yoo barreessine waliis ni eegna. Oromummaas ni tiksna.
((***Ergaan kiyya wal dhabdee abbootii siyaasaa, atakaaroo siyaasaa, .... fi kkf hin ilaallatu. Dhimmoota idileef irratti kan xiyyeeffateedha))
Oromummaa yoo hin tiksine, hin kunuunsine, hin eegne, hin kabajane, .... harka keenya irratti cabsuun isaa hin oolu!!
Via Abbaa Magaal