Habtamu Tilahun Legal Office

05/02/2026

Shout out to my newest followers! Excited to have you onboard! Marke Mathewos, Lij Beki

23/01/2026

የፍርደኞች ልውውጥ (Transfer of Sentenced Persons) እና አሳልፎ መስጠት (Extradition): ልዩነታቸውና አንድነታቸው በአጭሩ
====================
By Jura Legal Update
ጥር 15 ቀን 2018 ዓ.ም
አዲስ አበባ፥ ኢትዮጵያ
====================
የፍርደኞች ልውውጥ እና አሳልፎ መስጠት ተመሳሳይ ቢመስሉም፣ ዓላማቸውና የሚከናወኑበት መንገድ ግን መሠረታዊ ልዩነት አላቸው።

የፍርደኞች ልውውጥ በዋናነት ሰብዓዊነትን መሠረት ያደረገ ነው። ሂደቱም ጥፋተኛ ተብሎ ተፈርዶበት ቅጣት ላይ ባለ ግለሰብ ላይ ተፈጻሚ የሚሆን ነው። ገና በክስ ሂደት ላይ ያለ ወይም ያልተፈረደበት ሰው በዚህ የሕግ ማዕቀፍ አይካተትም።

​ዓላማው እስረኞች ከባዕድ ሀገር ቋንቋ፣ ባህልና ማኅበራዊ ሁኔታ ወጥተው፣ ቀሪ ቅጣታቸውን በሀገራቸውና በቤተሰቦቻቸው አቅራቢያ እንዲጨርሱ ማድረግ ነው። ይህም ታራሚው ከእስር ሲወጣ ወደ ማኅበረሰቡ በቀላሉ እንዲቀላቀል ይረዳል።

የፍርደኞች ልውውጥ ሂደት ​በአብዛኛው ፈቃደኝነት ላይ መሰረት ያደረገ ነው። እስረኛው ወደ ሀገሩ ለመመለስ ፈቃደኛ መሆን አለበት። እንዲሁም ሁለቱም ሀገራት (ፍርድ የሰጠውና እስረኛውን የሚቀበለው ሀገር) መስማማት ይኖርባቸዋል።

​የቅጣት አፈጻጸምን በተመለከተ ግለሰቡ ወደ ሀገሩ ከተመለሰ በኋላ በባዕድ ሀገር የተፈረደበትን ቅጣት በሀገሩ ይፈጽማል።

በአንጻሩ፣ አሳልፎ መስጠት (Extradition) ደግሞ የሕግ የበላይነትን ለማስከበርና ወንጀለኞች እንዳያመልጡ ለማድረግ የሚከናወን ነው። ​የግለሰቡ ሁኔታ ወንጀል ፈጽሞ የተከሰሰ (የሚፈለግ) ወይም ተፈርዶበት ከሀገር የሸሸ ሊሆን ይችላል።

​ዓላማው አንድ ግለሰብ ወንጀል ፈጽሞ ወደ ሌላ ሀገር በመሸሽ ከሕግ እንዳያመልጥ ማድረግ ነው። ግለሰቡ ተላልፎ የሚሰጠው ወንጀሉ ወደተፈጸመበት ወይም ክስ ወደተመሠረተበት ሀገር እንዲቀርብ ነው።

በዚህ ሂደት የግለሰቡ ፈቃድ አይጠየቅም። ሂደቱ የሚከናወነው በሁለቱ ሀገራት የሕግ አስከባሪ አካላት (በፖሊስና በፍትሕ አካላት) አማካኝነት በግዳጅ ነው።

ግለሰቡ ተላልፎ የሚሰጠው ገና ፍርድ ቤት እንዲቀርብ ወይም በዚያው ሀገር ቅጣቱን እንዲፈጽም ነው።

በቀላል አገላለጽ፣ የፍርደኞች ልውውጥ የተፈረደበት ሰው ቅጣቱን በሀገሩ እንዲጨርስ የማድረግ ዓላማ ያለው ሲሆን አሳልፎ መስጠት ደግሞ የሸሸ ወንጀለኛ ተይዞ ለፍርድ እንዲቀርብ የማድረግ የሕግ ማስከበር ሂደት ነው።

የፍርደኞች ልውውጥ በዋናነት ለሰብዓዊ መብት ጥበቃ እና እስረኛው ወደ ማኅበረሰቡ በቀላሉ እንዲቀላቀል የሚደረግ ሲሆን፤ አሳልፎ መስጠት ደግሞ ወንጀለኞች ከአንድ ሀገር ወደ ሌላ ሀገር በመሸሽ ከሕግ እንዳያመልጡ (Impunity) ለማድረግ የሚከናወን የሕግ ማስከበሪያ መንገድ ነው።

​ለምሳሌ፦ ​በቻይና ፍርድ ተፈርዶባት በእስር ላይ የሚገኝ ግለሰብ፣ የሚመጣው በፍርደኞች ልውውጥ ስምምነት ነው።​ነገር ግን አንድ ግለሰብ ኢትዮጵያ ውስጥ ወንጀል ፈጽሞ ወደ ቻይና ቢሸሽ፣ ኢትዮጵያ ግለሰቡን የምትጠይቀው በአሳልፎ የመስጠት (Extradition) ሕግ ይሆናል።

አንድነታቸውን በተመለከተ ሁለቱም ሂደቶች እንዲከናወኑ በሁለቱ ሀገራት መካከል የጸደቀ የሕግ ስምምነት ወይም አዋጅ መኖር አለበት። ሁለቱም ሂደቶች የሀገራቱን ሉዓላዊነት እና የሕግ ሥርዓት ማክበርን ይጠይቃሉ። በሁለቱም ሁኔታዎች፣ ግለሰቡ የፈጸመው ድርጊት በሁለቱም ሀገራት ሕግ ዘንድ "ወንጀል" ተብሎ የተደነገገ መሆን አለበት።

መልካም ቀን!

23/01/2026

23/01/2026