06/17/2026
Với IRCC (Bộ Di trú, Tị nạn, Quốc tịch Canada), điều gì cũng có thể xảy ra.
Vừa được công nhận quốc tịch Canada, một số người đã bị yêu cầu trả lại Giấy chứng nhận Quốc tịch!
Ngày 15/12/2025, Đạo luật Bill C-3 chính thức có hiệu lực, sửa đổi Luật Quốc tịch Canada nhằm giải quyết vấn đề của nhóm người được gọi là “Lost Canadians” – những người lẽ ra có quyền mang quốc tịch Canada nhưng không được công nhận hoặc đã mất quốc tịch do các quy định lịch sử phức tạp và lỗi thời trong luật quốc tịch trước đây.
Một thay đổi quan trọng của Bill C-3 là mở rộng quyền quốc tịch theo huyết thống vượt ra ngoài giới hạn “thế hệ thứ nhất sinh ở nước ngoài” vốn đã tồn tại từ năm 2009. Đối với nhiều người sinh trước ngày 15/12/2025, đạo luật này có hiệu lực hồi tố, nghĩa là họ có thể được công nhận là công dân Canada ngay lập tức nếu chứng minh được chuỗi huyết thống với một công dân Canada.
Sau khi Bill C-3 có hiệu lực, IRCC đã tiếp nhận và xử lý một lượng lớn hồ sơ xin Giấy chứng nhận Quốc tịch (Citizenship Certificate) để xác nhận tình trạng công dân của những người được hưởng quyền theo luật mới.
Sự việc chưa từng có trong lịch sử của IRCC
Bắt đầu từ ngày 13/6/2026, một số người vừa được cấp Giấy chứng nhận Quốc tịch Canada theo các quy định mới của Bill C-3 đã nhận được thư từ IRCC yêu cầu nộp lại giấy chứng nhận để phục vụ cho một cuộc rà soát nội bộ. Theo các thông tin được công bố, việc rà soát tập trung vào một số hồ sơ quốc tịch theo diện huyết thống, trong đó có những trường hợp sử dụng tài liệu lịch sử hoặc tài liệu thứ cấp để chứng minh mối liên hệ với tổ tiên là công dân Canada.
Những người nhận được thư không bị tước quốc tịch ngay lập tức. Hồ sơ của họ được đưa vào diện xem xét lại và họ sẽ có cơ hội cung cấp thêm tài liệu hoặc giải trình trước khi cơ quan chức năng đưa ra quyết định cuối cùng.
Vụ việc đang thu hút sự quan tâm lớn của giới luật gia, chuyên gia chính sách công và cộng đồng di trú vì nó đặt ra những câu hỏi liên quan đến tiêu chuẩn chứng cứ, quy trình xét duyệt và tính ổn định của các quyết định hành chính đã được ban hành.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là đây không phải là một trường hợp thu hồi quốc tịch do gian lận hay khai báo sai sự thật của đương đơn. Thay vào đó, đây là việc IRCC xem xét lại một số giấy chứng nhận quốc tịch đã được cấp theo chính sách mới. Nhiều người, bao gồm cả những luật sư và chuyên gia hành nghề di trú lâu năm, cho biết họ bị sốc trước diễn biến này vì rất hiếm khi chứng kiến một tình huống mà Chính phủ Canada ban hành luật mới, công nhận quốc tịch và cấp giấy chứng nhận cho hàng loạt người, rồi sau đó lại yêu cầu nộp trả các giấy chứng nhận đó để xem xét lại chỉ trong một thời gian ngắn. Chính vì vậy, vụ việc không chỉ ảnh hưởng đến những cá nhân liên quan mà còn làm dấy lên cuộc tranh luận rộng hơn về tính chắc chắn của các quyết định hành chính và niềm tin của công chúng đối với hệ thống quốc tịch Canada.
Tôn Thất Hoà, RCIC-IRB R800106 tổng hợp và phân tích.
Nguồn báo chính trên CBC News đăng ngày 15/06/2026