20/04/2026
♟️ 2022 թվականին շախմատի աշխարհը հայտնվեց աննախադեպ սկանդալի կենտրոնում դրանից բխող իրավական գործընթացով: Մագնուս Կարլսենի և Հանս Նիմանի շախմատային մի քանի խաղը, հատկապես Կարլսենի (գրոսմայստեր և ՖԻԴԵ-ի վարկանիշային աղյուսակի անփոփոխ առաջատար) պարտությունը շատ արագ վերածվեց ոչ միայն սպորտային, այլ նաև իրավական վեճի։
🏆 Վեճի սկիզբը դրվեց Սինքֆիլդի գավաթում, երբ Հանս Նիմանը անսպասելիորեն հաղթեց աշխարհի չեմպիոն Մագնուս Կարլսենին։ Այս պարտությունից անմիջապես հետո Կարլսենը դուրս եկավ մրցաշարից։ Առաջ էր քաշվել վարկած Հանս Նիմանի կողմից սահմանված կանոնների խախտման (սպորտային ենթադրյալ խարդախության) վերաբերյալ:
⚖️ Նշվածը վերածվեց խոշոր իրավական վեճի, երբ 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Նիմանը ԱՄՆ Միսսուրիի դաշնային դատարան հայց ներկայացրեց Կարլսենի, նրա Play Magnus Group ընկերության, Chess.com-ի, Դենի Ռենշի և Հիկարու Նակամուրայի դեմ՝ պահանջելով առնվազն 100 միլիոն դոլարի փոխհատուցում։ Նա պնդում էր, որ ենթարկվել է զրպարտության և իր նկատմամբ «հակամրցակցային համաձայնության», ինչի հետևանքով վնասվել է իր համբավը և սպորտային վարկանիշը․ օրինակ՝ նրան հեռացրել էին Chess.com Global Championship-ից, Tata Steel մրցաշարը դադարեցրել էր իր հրավերը, իսկ մի շարք այլ մասնակցության հայտեր նույնպես չեղարկվել էին։
❌ Պատասխան կողմերը կտրականապես հերքեցին մեղադրանքները՝ դրանք անվանելով անհիմն և միջնորդեցին գործը կարճել: 2023 թվականի հունիսի 27-ին դաշնային դատավորը բավարարեց այդ միջնորդությունը և մերժեց Նիմանի հայցը։
✔️ Միաժամանակ 2023 թվականի օգոստոսի 28-ին կողմերը հայտարարեցին, որ հասել են հաշտության համաձայնության և դադարեցրել բոլոր իրավական գործընթացները։ Համաձայնության արդյունքում Նիմանը վերականգնվեց Chess.com հարթակում։ Կարլսենը նաև ընդունեց, որ հրապարակված զեկույցում չկա որոշիչ ապացույց, թե Նիմանը խարդախել է հենց իրենց խաղում, և նշեց, որ պատրաստ է ապագայում կրկին խաղալ նրա դեմ։ Կողմերը հաշտվեցին, քանի որ Նիմանի բոլոր պահանջները վերջնականապես փակված չէին, և նա դեռ կարող էր նոր հայց ներկայացնել։ Հաշտությունը թույլ տվեց Նիմանին մասամբ վերականգնել իր դիրքը, իսկ մյուս կողմերին՝ խուսափել հետագա դատավարությունից։