04/03/2026
⚖️ Những lưu ý cơ bản khi tự soạn hồ sơ ly hôn đơn phương tại nhà để tránh bị Toà án trả về ⚖️
Đối với những vụ án ly hôn đơn phương có tính chất tranh chấp không quá phức tạp, không phát sinh yêu cầu chia tài sản chung, nợ chung, tôi vẫn thường tư vấn cho khách hàng tự soạn hồ sơ ly hôn ở nhà để tiết kiệm chi phí, đồng thời chủ động kiểm soát tiến độ giải quyết theo mong muốn của mình.
Thực tế, việc tự soạn hồ sơ ly hôn đơn phương không hề khó. Tuy nhiên, nếu người soạn không nắm được những thông tin cơ bản dưới đây, thì đơn rất dễ bị Toà án trả lại, hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung, dẫn đến thời gian giải quyết ly hôn có thể bị kéo dài. Anh, chị đang có ý định tự chuẩn bị hồ sơ có thể tham khảo bài viết này trước khi đặt bút soạn đơn.
✅ 1. Xác định đúng tên Đơn trước khi viết
Đối với ly hôn, hiện nay Toà án chỉ tiếp nhận hai loại đơn theo đúng quy định tố tụng: Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và Đơn khởi kiện. Những tên gọi khác như “Đơn ly hôn đơn phương”, “Đơn xin ly hôn”, “Đơn xin đơn phương”… về bản chất không phải là tên gọi chuẩn theo quy định của Toà án.
Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự được sử dụng trong trường hợp ly hôn thuận tình, khi vợ chồng đã thỏa thuận được toàn bộ các vấn đề về quan hệ hôn nhân, con chung, tài sản chung và nợ chung, và cùng ký tên đề nghị Toà án công nhận thuận tình ly hôn.
Ngược lại, Đơn khởi kiện được áp dụng trong trường hợp ly hôn đơn phương, tức là khi vợ, chồng không thống nhất được với nhau dù chỉ một trong các vấn đề: quan hệ hôn nhân, quyền nuôi con, cấp dưỡng, tài sản chung hoặc nghĩa vụ nợ chung.
Ví dụ: Hai vợ chồng đã đồng ý ly hôn, không có tài sản chung, nợ chung, nhưng không thống nhất được ai là người trực tiếp nuôi con. Khi đó, hồ sơ phải được thực hiện theo thủ tục khởi kiện.
Hiện nay, trên mạng có rất nhiều mẫu đơn ly hôn, tại các cửa hàng photo cũng bán sẵn nhiều bộ hồ sơ. Bên cạnh một số mẫu đúng quy chuẩn, tôi ghi nhận thực tế có không ít mẫu đơn không đúng hình thức và nội dung theo quy định của Toà án, nên hiển nhiên không đủ điều kiện để được tiếp nhận. Vì vậy, đây là điểm đầu tiên anh, chị cần đặc biệt lưu ý khi lựa chọn mẫu đơn trên mạng hoặc mua hồ sơ soạn sẵn.
✅ 2. Xác định đúng Toà án có thẩm quyền giải quyết ly hôn đơn phương
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án nơi cư trú của Bị đơn là nơi có thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn đơn phương. Nói cách khác, vợ hoặc chồng anh, chị đang thường trú hoặc tạm trú (còn thời hạn) ở đâu, thì anh, chị phải nộp hồ sơ ly hôn tại Toà án có thẩm quyền thuộc khu vực đó.
Hiện nay, Toà án cấp quận đã được tổ chức lại theo mô hình Toà án khu vực. Danh sách Toà án khu vực đã được công khai rộng rãi trên các cổng thông tin điện tử và nền tảng tra cứu trực tuyến. Anh, chị hoàn toàn có thể chủ động tìm kiếm thông tin để xác định đúng nơi nộp đơn, tránh việc nộp sai thẩm quyền dẫn đến bị trả hồ sơ.
✅ 3. Nội dung trình bày trong Đơn khởi kiện ly hôn phải rõ ràng, đầy đủ và cụ thể
Khi tự soạn đơn ly hôn đơn phương, nội dung trình bày cần được sắp xếp logic, đầy đủ các thông tin bắt buộc. Thông thường, Đơn khởi kiện ly hôn nên bao gồm:
– Thông tin Nguyên đơn (người khởi kiện) và Bị đơn (người bị kiện): Họ và tên, ngày tháng năm sinh, nơi thường trú, địa chỉ hiện tại, số điện thoại liên hệ.
– Trình bày tóm tắt, súc tích về quá trình hôn nhân: Thời điểm và địa điểm đăng ký kết hôn; thời gian chung sống; thông tin về con chung (nếu có); quá trình phát sinh mâu thuẫn như ngoại tình, bạo lực gia đình, cờ bạc, không thực hiện nghĩa vụ vợ chồng…
Lưu ý, nội dung cần đầy đủ nhưng có chọn lọc, tập trung vào những yếu tố thể hiện mức độ trầm trọng của mâu thuẫn, như: mâu thuẫn kéo dài, đời sống chung không thể tiếp tục, mục đích hôn nhân không đạt được, đã được gia đình hòa giải nhưng không thành…
– Phần yêu cầu Toà án giải quyết: Quan hệ hôn nhân; quyền trực tiếp nuôi con và cấp dưỡng; tài sản chung; nghĩa vụ nợ chung (nếu có).
– Cam kết về tính trung thực của nội dung đơn và chữ ký của người khởi kiện.
✅ 4. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ly hôn đơn phương nộp kèm Đơn khởi kiện
Ngoài Đơn khởi kiện ly hôn, người khởi kiện cần chuẩn bị các giấy tờ kèm theo để chứng minh nhân thân và quan hệ hôn nhân, bao gồm:
– Giấy tờ tùy thân của các bên (CCCD của vợ, chồng và của các con nếu có).
– Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
– Giấy xác nhận thông tin cư trú (mẫu CT07 do cơ quan Công an cấp; hiện nay không còn sử dụng sổ hộ khẩu giấy).
– Tài liệu chứng minh cho yêu cầu khởi kiện (ví dụ: nếu yêu cầu chia tài sản chung là xe thì cần có Giấy đăng ký xe; nếu yêu cầu quyền nuôi con thì có thể chuẩn bị thêm tài liệu chứng minh điều kiện nuôi dưỡng…).
Toàn bộ tài liệu nên là bản chính hoặc bản sao có chứng thực hợp lệ. Những tài liệu chỉ là bản photo thông thường, không công chứng, chứng thực và không có bản chính để đối chiếu có thể không được Toà án chấp nhận. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình thụ lý vụ án ly hôn đơn phương diễn ra thuận lợi hơn.
Tự soạn hồ sơ ly hôn đơn phương tại nhà hoàn toàn có thể thực hiện được nếu anh, chị nắm vững những lưu ý cơ bản trên đây. Chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ bước đầu sẽ giúp hạn chế tối đa việc bị trả hồ sơ, tiết kiệm thời gian và sớm làm lại cuộc sống mới sau ly hôn.