20/10/2026
KHI NGHỀ LUẬT SƯ KHÔNG CÒN NHƯ TRƯỚC…
Chúng ta không nhất thiết phải đi nhanh nhất, nhưng có lẽ không nên đứng yên khi cả thế giới đang thay đổi. Những thay đổi pháp lý nào đang đến gần doanh nghiệp hơn chúng ta tưởng?
Tham dự Hội nghị thường niên Hiệp hội Luật sư Quốc tế (IBA) 2026 tại Copenhagen, chúng tôi đúc rút 10 vấn đề:
1. Nhân viên sử dụng AI, nhưng doanh nghiệp có thể phải gánh chịu hậu quả.
Khi hợp đồng, dữ liệu khách hàng hoặc bí mật kinh doanh được đưa vào các công cụ AI không được kiểm soát, ai chịu trách nhiệm nếu thông tin bị tiết lộ? Doanh nghiệp đã có quy định về việc nhân viên được và không được làm gì với AI chưa?
2. AI đang chuyển từ “trả lời” sang “tự hành động” (Agentic AI).
Khi AI có thể tự đàm phán, thực hiện giao dịch hoặc đưa ra quyết định trong phạm vi được giao, ai chịu trách nhiệm nếu xảy ra thiệt hại? Công nghệ càng tự chủ, cơ chế kiểm soát càng phải rõ ràng!
3. Lãnh đạo doanh nghiệp không thể chỉ quản lý bằng cách giao việc.
Một sai phạm nghiêm trọng xảy ra ở cấp dưới có thể đặt ra câu hỏi về trách nhiệm giám sát của người quản lý. Quy chế nội bộ có đủ để bảo vệ lãnh đạo nếu cơ chế kiểm soát trên thực tế không hoạt động?
4. Một thương vụ đầu tư có thể gặp rủi ro ngay cả khi các bên đã thống nhất giá.
Kiểm soát đầu tư nước ngoài, cạnh tranh, an ninh quốc gia và các lệnh trừng phạt quốc tế ngày càng có ảnh hưởng đến M&A. Không phải thương vụ nào có đủ tiền và có sự đồng thuận cũng có thể hoàn tất!
5. Thuế quan và địa chính trị đang viết lại luật chơi thương mại quốc tế.
Hàng rào thương mại, kiểm soát xuất khẩu và dịch chuyển chuỗi cung ứng có thể khiến những kế hoạch kinh doanh tưởng chừng chắc chắn phải điều chỉnh. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu đã chuẩn bị phương án pháp lý cho những thay đổi này chưa?
6. Tranh chấp do AI gây ra có thể phức tạp hơn những tranh chấp truyền thống.
Nếu một sản phẩm tích hợp AI gây thiệt hại, trách nhiệm thuộc về nhà phát triển, nhà cung cấp, đơn vị triển khai hay người sử dụng? Khi có nhiều bên ở nhiều quốc gia, việc xác định trách nhiệm và cơ chế giải quyết tranh chấp càng trở nên quan trọng.
7. Luật sư đang chuyển từ giải quyết hậu quả sang phòng ngừa rủi ro.
Thắng kiện là một thành công. Nhưng giúp khách hàng tránh được một vụ kiện kéo dài có thể còn giá trị hơn. Tại sao doanh nghiệp thường chỉ tìm đến luật sư khi rủi ro đã trở thành thiệt hại?
8. AI có thể khiến dịch vụ pháp lý nhanh hơn, nhưng liệu chi phí có hợp lý hơn?
Nếu AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian rà soát hợp đồng hay nghiên cứu pháp luật, khách hàng nên trả phí theo giờ hay theo giá trị công việc? Minh bạch chi phí và chất lượng tư vấn sẽ ngày càng quan trọng.
9. Khi hãng luật nào cũng sử dụng AI, khách hàng sẽ lựa chọn ai?
Công nghệ có thể tương đồng, nhưng kinh nghiệm thực tế, khả năng thực thi, sự thấu hiểu hoạt động kinh doanh và trách nhiệm nghề nghiệp không dễ sao chép. Khách hàng cần nhiều hơn một câu trả lời pháp lý đúng!
10. Doanh nghiệp ngày càng hoạt động toàn cầu, dịch vụ pháp lý cũng phải vượt qua biên giới.
Một giao dịch quốc tế có thể liên quan đến nhiều hệ thống pháp luật. Hãng luật không nhất thiết phải có văn phòng ở mọi quốc gia, nhưng cần mạng lưới hợp tác đáng tin cậy để hỗ trợ khách hàng đúng nơi, đúng thời điểm.
---
Từ Copenhagen nhìn về Việt Nam, chúng tôi nhận thấy những thay đổi của nghề luật không còn là câu chuyện riêng của luật sư. Đó cũng là những thay đổi trong cách doanh nghiệp đầu tư, ký kết hợp đồng, quản trị rủi ro và lựa chọn đối tác tư vấn.
Với ASL LAW, chuyến tham dự IBA 2026 không chỉ là dịp cập nhật những xu hướng pháp lý quốc tế mà còn là cơ hội củng cố, mở rộng quan hệ hợp tác với các hãng luật và đồng nghiệp từ nhiều quốc gia, tiếp tục đồng hành cùng khách hàng trong các hoạt động kinh doanh và đầu tư xuyên biên giới.
Nội dung ghi nhận tại Hội nghị thường niên IBA Copenhagen 2026 và loạt bài ghi chép của Luật sư Phan Trung Hoài, Phó chủ tịch liên đoàn luật sư Việt Nam trên Tạp chí Luật sư Việt Nam.