06/10/2026
NGHỊ ĐỊNH 291/2026/NĐ-CP: DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý NHỮNG GÌ VỀ XỬ PHẠT THUẾ, HÓA ĐƠN?
Ngày 21/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 291/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
Nghị định 291/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 21/7/2026.
Điểm đáng chú ý của quy định mới là việc bổ sung cơ chế xử phạt đối với một số hành vi liên quan đến nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin về thuế.
1. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý nghĩa vụ cung cấp thông tin
Trong quá trình quản lý thuế, cơ quan thuế có thể yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin phục vụ hoạt động trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về thuế mà Việt Nam là thành viên hoặc bên ký kết.
Nghị định 291/2026/NĐ-CP đã bổ sung Điều 19a vào hệ thống quy định xử phạt, qua đó thiết lập chế tài riêng đối với các hành vi vi phạm nghĩa vụ này.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc những tổ chức, cá nhân thuộc diện phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.
2. Chậm cung cấp thông tin có thể bị xử phạt
Theo quy định mới, trường hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế nhưng quá thời hạn từ 05 ngày trở lên có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
Như vậy, việc nhận được yêu cầu cung cấp thông tin từ cơ quan thuế không nên được xem đơn thuần là một thủ tục hành chính.
Doanh nghiệp cần kiểm tra:
Nội dung thông tin được yêu cầu;
Thời hạn phải cung cấp;
Người chịu trách nhiệm chuẩn bị hồ sơ;
Tính đầy đủ và chính xác của thông tin;
Chứng từ chứng minh việc đã cung cấp thông tin đúng thời hạn.
3. Không cung cấp thông tin có thể bị phạt đến 100 triệu đồng
Mức xử phạt cao hơn được áp dụng đối với những hành vi nghiêm trọng hơn.
Cụ thể, hành vi không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn hoặc hết thời hạn gia hạn theo yêu cầu của cơ quan thuế có thể bị phạt từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
Mức phạt tương tự cũng được đặt ra đối với hành vi thông đồng, bao che người nộp thuế nhằm ngăn cản cơ quan thuế thu thập, xác minh thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin về thuế.
Đây là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm vì rủi ro không chỉ nằm ở việc “không cung cấp”, mà còn có thể phát sinh từ việc phối hợp hoặc xử lý thông tin không đúng quy định.
4. Không nên hiểu Nghị định 291 là một nghị định xử phạt hoàn toàn mới
Một điểm cần phân biệt là Nghị định 291/2026/NĐ-CP không thay thế toàn bộ Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Đây là văn bản sửa đổi, bổ sung một số quy định của hệ thống xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn hiện hành.
Do đó, doanh nghiệp vẫn cần đồng thời tuân thủ các quy định đang áp dụng tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.
5. Doanh nghiệp nào cần đặc biệt quan tâm?
Trên thực tế, các quy định mới có thể đáng lưu ý hơn đối với:
Doanh nghiệp có giao dịch xuyên biên giới
Các giao dịch với đối tác nước ngoài thường phát sinh lượng thông tin lớn liên quan đến doanh thu, chi phí, giao dịch liên kết và dòng tiền.
Doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài
Doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp có quan hệ với tổ chức, cá nhân ở nước ngoài cần đặc biệt chú ý đến nghĩa vụ cung cấp thông tin khi có yêu cầu hợp pháp từ cơ quan thuế.
Doanh nghiệp có hệ thống dữ liệu và chứng từ phức tạp
Việc không tổ chức, lưu trữ và quản lý dữ liệu tốt có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi phải cung cấp thông tin trong thời hạn được yêu cầu.
6. Doanh nghiệp nên làm gì từ bây giờ?
Để hạn chế rủi ro xử phạt, doanh nghiệp nên chủ động xây dựng quy trình xử lý yêu cầu từ cơ quan thuế.
Một số việc cần thực hiện gồm:
Thứ nhất, phân công rõ cá nhân hoặc bộ phận chịu trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu từ cơ quan thuế.
Thứ hai, theo dõi chặt chẽ thời hạn phải cung cấp thông tin.
Thứ ba, kiểm tra tính chính xác, đầy đủ và thống nhất của dữ liệu trước khi cung cấp.
Thứ tư, lưu lại hồ sơ, tài liệu và bằng chứng về việc đã thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin.
Thứ năm, trường hợp chưa thể hoàn thành trong thời hạn, doanh nghiệp cần chủ động xử lý theo quy định thay vì để quá hạn.
7. Một thay đổi cho thấy xu hướng quản lý thuế đang ngày càng chặt chẽ
Nghị định 291/2026/NĐ-CP không chỉ đơn thuần bổ sung thêm mức phạt.
Ở góc độ quản trị doanh nghiệp, quy định mới cho thấy dữ liệu và khả năng cung cấp thông tin chính xác, đúng thời hạn đang trở thành một phần quan trọng trong việc tuân thủ pháp luật thuế.
Doanh nghiệp không nên đợi đến khi nhận yêu cầu từ cơ quan thuế mới bắt đầu rà soát chứng từ, dữ liệu và hồ sơ.
Việc xây dựng hệ thống lưu trữ, kiểm soát và cung cấp thông tin ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn và hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm.
Căn cứ pháp lý:
Nghị định số 291/2026/NĐ-CP ngày 21/7/2026 của Chính phủ;
Nghị định số 125/2020/NĐ-CP;
Nghị định số 102/2021/NĐ-CP;
Nghị định số 310/2025/NĐ-CP.
CÔNG TY LUẬT TNHH GL&PARTNERS
Email : [email protected]
Website : gllaw.vn
Website : globallegal.vn
Hotline/Zalo : 083 555 3555
