31/05/2025
#ไขข้อข้องใจประเด็นกฎหมายกับทีมทนายDAP
"สิทธิในการรับมรดกของบุตรนอกกฎหมาย"
สวัสดีค่ะ ทีมงานทนายความ DAP มีความยินดีนำเสนอประเด็นข้อกฎหมายสำคัญที่อาจส่งผลกระทบต่อสิทธิของท่าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่อง "สิทธิในการรับมรดกของบุตรนอกกฎหมาย" ซึ่งเป็นเรื่องที่หลายท่านอาจยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนหรืออาจเคยพลาดโอกาสเนื่องจากไม่ทราบข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
"บุตรนอกกฎหมาย" คือใคร?
ตามนัยแห่งกฎหมาย "บุตรนอกกฎหมาย" หรือที่เรียกกันโดยทั่วไปว่า "ลูกนอกสมรส" หมายถึง บุตรที่เกิดจากบิดามารดาที่มิได้จดทะเบียนสมรสกันตามกฎหมาย
สถานะความเป็นบุตรตามกฎหมาย
👩🏻กรณีมารดา
ประเด็นแรกที่ต้องทำความเข้าใจคือ สถานะความเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของมารดา ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1546 บัญญัติว่า "เด็กเกิดจากหญิงที่มิได้มีการสมรสกับชาย ให้ถือว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของหญิงนั้น เว้นแต่จะมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น"
หมายความว่า บุตรทุกคนที่เกิดจากมารดา ย่อมถือเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของมารดาเสมอ โดยไม่จำเป็นต้องมีการจดทะเบียนสมรสระหว่างบิดามารดา ดังนั้น บุตรจึงมีสิทธิทุกประการในฐานะทายาทของมารดา เช่น สิทธิในการรับมรดก สิทธิในการใช้นามสกุลของมารดา และสิทธิได้รับการอุปการะเลี้ยงดู
👨🏻กรณีบิดา
การที่บุตรจะเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดานั้น มีหลักเกณฑ์ดังนี้:
⚖️การจดทะเบียนสมรสของบิดามารดา: หากบิดาและมารดาได้จดทะเบียนสมรสกันโดยชอบด้วยกฎหมาย บุตรที่เกิดมาย่อมเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดา (อ้างอิง ป.พ.พ. มาตรา 1547 ประกอบมาตรา 1536)
⚖️การจดทะเบียนรับรองบุตร: หากบิดามารดามิได้จดทะเบียนสมรสกัน บิดาสามารถดำเนินการจดทะเบียนรับรองบุตรได้ตามกฎหมาย (ป.พ.พ. มาตรา 1547) การจดทะเบียนรับรองบุตรนี้ทำให้บุตรมีสถานะเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย และการเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 1547 นั้น กฎหมายให้มีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด ดังนั้น สิทธิต่างๆ ของเด็กก็ให้ย้อนหลังไปนับแต่วันที่เด็กเกิดเช่นกัน
⚖️คำพิพากษาของศาล: กรณีที่บิดาไม่ยอมรับรองบุตรโดยสมัครใจ บุตร มารดา หรือผู้แทนโดยชอบธรรม สามารถร้องขอต่อศาลให้พิพากษาว่าเด็กเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดาได้ (ป.พ.พ. มาตรา 1547, 1555)
บุตรนอกกฎหมายที่บิดารับรองโดยพฤตินัย กับสิทธิรับมรดก
ในกรณีที่บิดามารดามิได้จดทะเบียนสมรส และบิดามิได้จดทะเบียนรับรองบุตร หรือไม่มีคำพิพากษาของศาล บุตรดังกล่าวยังคงมีสถานะเป็น "บุตรนอกกฎหมาย" อย่างไรก็ตาม หากบิดาได้มี "พฤติการณ์รับรอง" บุตรนั้น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1627 ได้กำหนดให้บุตรนอกกฎหมายที่บิดาได้รับรองแล้วนั้น ให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดาน เหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย และมีสิทธิรับมรดกของบิดาในฐานะทายาทโดยธรรม (ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1629 (1))
พฤติการณ์ที่ถือเป็นการรับรองบุตรโดยพฤตินัย (De facto Legitimation) ที่สำคัญ เช่น
🔅การแจ้งเกิดหรือยินยอมให้ระบุชื่อตนเองเป็นบิดาในสูติบัตรของบุตร: แม้การระบุชื่อในสูติบัตรจะไม่ใช่การจดทะเบียนรับรองบุตรโดยตรง แต่เป็นพยานหลักฐานสำคัญอย่างหนึ่งที่แสดงถึงการยอมรับของบิดา
🔅การยินยอมให้บุตรใช้นามสกุลของตน: เป็นการแสดงออกที่ชัดเจนถึงการยอมรับความเป็นบิดา
🔅การอุปการะเลี้ยงดู ให้การศึกษาแก่บุตรอย่างเปิดเผยต่อสาธารณชนว่าเป็นบุตรของตน: เช่น การส่งเสียค่าเล่าเรียน ค่าใช้จ่ายต่างๆ การพาไปแนะนำกับญาติพี่น้องหรือบุคคลทั่วไปว่าเป็นบุตร
🔅การแสดงออกต่อบุคคลทั่วไปหรือในเอกสารต่างๆ ว่าบุตรนั้นเป็นบุตรของตน: เช่น การระบุชื่อบุตรในทะเบียนบ้านว่าเป็นบุตร การลงชื่อในเอกสารทางการศึกษาของบุตรในฐานะบิดา การแนะนำกับบุคคลอื่นว่าเป็นพ่อลูกกัน
ดังนั้น แม้บุตรจะเกิดนอกสมรสและบิดามิได้จดทะเบียนรับรองบุตร หากมีพฤติการณ์ที่แสดงว่าบิดาได้รับรองบุตรนั้นแล้ว บุตรดังกล่าวก็ย่อมมีสิทธิได้รับมรดกของบิดาเสมือนเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายทุกประการ
สิทธิในการรับมรดกของบุตรนอกกฎหมายนั้นมีความชัดเจนในส่วนของมารดา สำหรับบิดานั้น แม้จะไม่ได้จดทะเบียนสมรสหรือจดทะเบียนรับรองบุตร หากมีพฤติการณ์ที่แสดงออกถึงการรับรองบุตรแล้ว บุตรนั้นย่อมมีสิทธิในทรัพย์มรดกของบิดาในฐานะทายาทโดยธรรม
หากคุณมีข้อสงสัย หรือต้องการคำแนะนำทางกฎหมายเกี่ยวกับสถานะบุตร การรับรองบุตร สิทธิครอบครัว หรือเรื่องมรดก ทีมทนายความจาก DAP Solicitors and Resolution มีความเชี่ยวชาญและพร้อมให้บริการครอบคลุมในด้านต่างๆ อาทิ:
✅การดำเนินการเรื่องสถานะบุตรและการรับรองบุตร (เช่น การร้องขอให้ศาลสั่งรับรองบุตร, การจดทะเบียนรับรองบุตร)
✅การจัดการมรดก การแบ่งปันทรัพย์สิน และการดำเนินคดีมรดก
✅การร่างและจัดทำพินัยกรรม เพื่อความชัดเจนในการส่งต่อทรัพย์สิน
✅การเรียกร้องค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร
✅ให้คำปรึกษาปัญหาข้อกฎหมายครอบครัวอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
เราพร้อมให้คำปรึกษาและดูแลคุณอย่างมืออาชีพ
ติดต่อเราเพื่อวางแผนอนาคตให้คนที่คุณรักได้อย่างมั่นใจ:
📞 โทร: +66 98 939 1453
📧 Email: [email protected]
✳️ LINE: https://lin.ee/FjoXTvI
🇫 Facebook: DAP & Resolution (ค้นหาเราบน Facebook และส่งข้อความทาง Inbox ได้เลยค่ะ)
📷 Instagram:
#ลูกนอกสมรส #บุตรชอบด้วยกฎหมาย #รับรองบุตร #กฎหมายครอบครัว #มรดก #สิทธิเด็ก #ส่วนแบ่งมรดก #ทายาทโดยธรรม #ทนายความ #ปรึกษากฎหมาย ้อสงสัย #คำพิพากษาฎีกา #บริการทางกฎหมาย #ทนายคดีครอบครัว #ทนายมรดก