Kancelaria Adwokacka Adwokat Emilia Jata-Wojtkowska

17/05/2026

Czas służby żołnierza zawodowego : ile trwa❓co z urlopem❓co z nadgodzinami spędzonymi na służbie❓

Wymiar czasu służby żołnierzy zawodowych

〽️ Ust. o obronie Ojczyzny wskazuje, że zadania służbowe żołnierzy zawodowych powinny być ustalane przez przełożonych w sposób pozwalający na ich wykonywanie w ramach 40 godzin służby w tygodniu. Wykonywanie zadań służbowych nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w tygodniu, w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym. W zamian za czas służby przekraczający 40 godzin służby w tygodniu żołnierzowi zawodowemu przysługuje czas wolny od służby w takim samym wymiarze.

Co przysługuje żołnierzowi❓

Żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do co najmniej:
📍 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie,
📍 24 godzin nieprzerwanego odpoczynku w okresie 7-dniowym.

Wyjątek‼️ Powyższe uregulowania nie mają zastosowania do oficerów zawodowych pełniących obowiązki dowódców jednostek wojskowych, a także do żołnierzy zawodowych realizujących zadania szczególnie istotne dla Sił Zbrojnych oraz realizujących zadania o charakterze nadzwyczajnym niezbędne do ochrony interesów państwa.

Urlop wypoczynkowy ❓

Żołnierze zawodowi otrzymują corocznie urlop wypoczynkowy w wymiarze 26 dni roboczych. Żołnierzowi zawodowemu w roku kalendarzowym, w którym został powołany do zawodowej służby wojskowej, udziela się urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do okresu pozostającego do końca danego roku kalendarzowego.

Żołnierz zawodowy ma prawo do corocznego urlopu wypoczynkowego w wymiarze zależnym od stażu służby, w liczbie dodatkowych:
➡️ 5 dni roboczych - po osiągnięciu 15 lat czynnej służby wojskowej;
➡️ 10 dni roboczych - po osiągnięciu 20 lat czynnej służby wojskowej;
➡️ 15 dni roboczych - po osiągnięciu 25 lat czynnej służby wojskowej.

Urlop udzielany jest na wniosek żołnierza, ale z uwzględnieniem potrzeb służby. Oznacza to, że dowódca może przesunąć termin, ale nie może odmówić urlopu w ogóle.

Urlop na żądanie ❓

W zawodowej służbie wojskowej brak jest konkretnie uregulowanej instytucji „urlopu na żądanie”. Owszem, ustawa przewiduje tzw. urlop okolicznościowy - w wymiarze jednorazowo nie dłuższym niż 5 dni roboczych. Niemniej jednak w praktyce nagłej potrzeby urlopu, udzielany jest on raczej z nadgodzin uzbieranych przed danego żołnierza, aniżeli z okolicznościowo dostępnych dni urlopowych.

Mimo to Rozporządzenie MON wskazuje szereg okoliczności, kiedy żołnierzowi przysługuje pewnego rodzaju okolicznościowy urlop. Mowa tutaj m.in. o urlopie zdrowotnym, aklimatyzacyjnym, okolicznościowym oraz zwolnieniem od zajęć służbowych.

🔔§ 13. Żołnierz zawodowy może wystąpić do dowódcy z wnioskiem o udzielenie urlopu zdrowotnego po zakończeniu leczenia w podmiocie leczniczym, a w uzasadnionych przypadkach także po zakończeniu leczenia ambulatoryjnego, gdy nie wymaga on już dalszego leczenia w tym podmiocie, ale nie odzyskał jeszcze pełnej zdolności do wykonywania obowiązków służbowych, lub nie jest w okresie wypowiedzenia stosunku służbowego, lub nie została wydana w stosunku do niego decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

🔔§ 15. Urlopu aklimatyzacyjnego udziela się żołnierzowi zawodowemu z urzędu, bezpośrednio po stawieniu się tego żołnierza w jednostce wojskowej po zakończeniu służby poza granicami państwa i po zakończeniu przez niego badań lekarskich określających jego zdolność do zawodowej służby wojskowej po zakończeniu służby poza granicami państwa.

🔔§ 16. Dowódca udziela żołnierzowi zawodowemu, na jego wniosek, urlopu okolicznościowego w wymiarze:

👉 od 3 do 5 dni roboczych w przypadku zawarcia związku małżeńskiego, urodzenia się dziecka, pogrzebu małżonka lub pogrzebu dziecka;
👉 do 3 dni roboczych w przypadku zawarcia związku małżeńskiego przez dziecko własne żołnierza, dziecko przysposobione, pasierba, dziecko przyjęte na wychowanie i utrzymanie, w tym także w ramach rodziny zastępczej, a także w przypadku pogrzebu rodziców, rodzeństwa, teściów, dziadków i byłych prawnych opiekunów żołnierza albo jego małżonka.

🔔‼️ Urlopu okolicznościowego w wymiarze od 1 do 5 dni roboczych można także udzielić żołnierzowi zawodowemu, na jego umotywowany wniosek, w celu załatwienia ważnych spraw osobistych.

Czy żołnierz może dostać nakaz stawienia się do służby, mimo pozostawania na urlopie❓

Niestety tak. Niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w której żołnierz mimo zaplanowanego na wiele miesięcy wcześniej urlopu, zostaje „odwołany” z możliwości jego wykorzystania. Żołnierza zawodowego można odwołać z urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego, a także wstrzymać udzielenie mu urlopu w całości albo w części z ważnych względów służbowych.

Ważne 📣 Pamiętaj jednak, że w przypadku wcześniej zaplanowanego urlop i jego nagłego odwołania - przysługuje Ci prawo do zwrotu poniesionych kosztów spowodowanych odwołaniem z urlopu, bądź wstrzymaniem tego urlopu !
Dowódca jednostki wojskowej, który odwołał żołnierza zawodowego z urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego albo wstrzymał udzielenie takiego urlopu, wydaje na wniosek żołnierza decyzję o zwrocie kosztów spowodowanych odwołaniem lub wstrzymaniem urlopu.

Nadgodziny żołnierza zawodowego❓

Każda ponad normowa służba zawodowa, musi zostać w odpowiedni sposób zrekompensowana. Przepisy prawa nie uznają instytucji rekompensaty finansowej powstałych nadgodzin, ale żołnierz może „odebrać” tzw. nadgodziny, wykorzystując je w dodatkowym czasie wolnym, urlopie. Pierwszym i najczęstszym problemem jest fakt, że nadgodziny nie są ewidencjonowane.

Pamiętaj ‼️ Pilnuj swoich nadgodzin, wnoś o udostępnienie ci liczby zgromadzonych nadgodzin i sprawdzaj - czy osoba zajmująca się ewidencją, faktycznie w prawidłowy sposób je rejestruje.

W praktyce kancelarii, najczęściej zadawane pytania przez żołnierz to:

🔎 Czy nadgodziny mogą „przepaść” ❓

Nie. Nie istnieje przepis pozwalający na ich wygaśnięcie. Jeśli żołnierz nie zdąży odebrać nadgodzin, jest to problem organizacyjny jednostki, nie żołnierza.

🔎 Czy dowódca może odmówić odbioru nadgodzin❓
Może przesunąć termin np. ze względów logistycznych czy organizacyjnych, ale nie może Ci ich odmówić !

🔎 Czy nadgodziny „zerują się” z końcem roku❓
Nie. Nie ma żadnej normy prawnej, która wprowadza taką zasadę.

🔎 Czy mogę sprawdzić ilość moich nadgodzin❓
Oczywiście, że tak. Ewidencja nadgodzin dotyczy Twojej osoby i masz pełne prawo do weryfikowania ich zapisu.

🔎 Co jeśli żołnierz odchodzi na emeryturę❓

Zasady są takie same. Nadgodziny nie przepadają i muszą być rozliczone. W praktyce żołnierze często odbierają nadgodziny w ostatnich tygodniach służby, co jest dość powszechną praktyką.

〽️ Urlopy i czas służby żołnierzy zawodowych, to jeden z najczęściej problematycznych obszarów w jednostkach wojskowych. W praktyce pojawiają się pytania o odbiór nadgodzin, „zerowanie” godzin, udzielanie urlopów na żądanie, a także o to, czy dowódca może odmówić urlopu wypoczynkowego.

Masz problem z możliwością wykorzystania urlopu? Spędziłeś nadgodziny na służbie a teraz okazuje się, że nikt ich nie zewidencjonował❓ Skontaktuj się już teraz ‼️

adw. Emilia Jata-Wojtkowska

10/05/2026

Spożywanie alkoholu przez żołnierza w trakcie służby i w czasie wolnym. Co wolno, a co grozi❓

Kwestia alkoholu w wojsku budzi ogromne emocje - zarówno wśród żołnierzy, jak i dowódców. Alkohol w wojsku to nie tylko stereotypowe myślenie, to rzeczywisty i dość powszechny problem, który niestety występuje coraz częściej, mimo istnienia tak oczywistych przecież zakazów.

Ustawa o obronie Ojczyzny oraz przepisy dyscyplinarne jasno regulują, kiedy żołnierz nie może spożywać alkoholu. Różnica między „czasem służby” a „czasem wolnym” bywa jednak w praktyce nieoczywista i niejednokrotnie całkowicie zatarta.

Spożywanie alkoholu w trakcie służby

Żołnierz nie może spożywać alkoholu, ani stawiać się do służby po jego użyciu ‼️‼️‼️

Zakaz dotyczy:
⛔️ pełnienia służby w jednostce,
⛔️ dyżurów, wart, służb operacyjnych,
⛔️ zajęć szkoleniowych,
⛔️ odpraw, zbiórek, uroczystości,
⛔️ wykonywania obowiązków poza jednostką (np. konwoje, delegacje) etc.

Co oznacza „po użyciu alkoholu”❓

W praktyce:
⚠️ 0,2 - 0,5‰ - stan po użyciu alkoholu,
⚠️ powyżej 0,5‰ - stan nietrzeźwości.

‼️ Oba stany są zabronione i traktowane jako przewinienie dyscyplinarne, a często także przestępstwo !‼️Oczywiście wszystko zależy od okoliczności, ale należy pamiętać, że żołnierz odpowiada dyscyplinarnie oraz karnie za swoje działania.

Ważne 📣:
Art. 357 Kodeksu karnego:
Żołnierz, który, po wyznaczeniu do służby lub będąc w służbie, wprawia się w stan nietrzeźwości lub odurzenia innym środkiem, podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 2. Ściganie następuje na wniosek dowódcy jednostki.

Konsekwencje spożywania alkoholu w służbie❓

1. Odpowiedzialność dyscyplinarna

Najczęściej stosowane kary:
❌ kara pieniężna,
❌ ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby,
❌ obniżenie dodatku służbowego,
❌ a w poważniejszych przypadkach – wydalenie z zawodowej służby wojskowej.

W praktyce jednak - w przypadku pełnienia przez żołnierza służby pod wpływem alkoholu, niejednokrotnie kara dyscyplinarna jest wymierzana raczej z rodzaju tych najcięższych. Niewątpliwie wynika to z faktu ogromu zjawiska spożywania alkoholu w trakcie służby, bądź pełnienia służby w pod wpływem - co jest zjawiskiem wręcz nagminnym i stanowi realny problem. Konsekwencji może być jednak wiele, nie tylko natury dyscyplinarnej.

2. Odpowiedzialność karna

Jeśli żołnierz pod wpływem :
☢️ pełni służbę z bronią,
☢️ prowadzi pojazd wojskowy,
☢️ odpowiada za bezpieczeństwo innych,
może odpowiadać np. z art. 178a k.k. lub art. 355 k.k. (narażenie na niebezpieczeństwo).

3. Konsekwencje finansowe, m.in.:
⛔️ utrata niektórych dodatków,
⛔️ brak nagród,
⛔️ negatywna opinia służbowa

Spożywanie alkoholu w czasie odpoczynku, czy jest dozwolone❓

Żołnierz może spożywać alkohol w czasie wolnym, ale tylko wtedy, gdy:
〽️ nie pełni służby,
〽️ nie jest w gotowości do natychmiastowego stawiennictwa,
〽️ nie narusza dyscypliny wojskowej,
〽️ nie nosi munduru w miejscu publicznym podczas spożywania alkoholu.

W praktyce jednak wszystko zależy od sytuacji.

Alkohol na wyjazdach❓

W czasie:
☢️ poligonów,
☢️ ćwiczeń,
☢️ delegacji,
☢️ zgrupowań,
obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu ‼️‼️

Badanie trzeźwości żołnierza❓

Dowódca może:
〽️ zarządzić badanie alkomatem,
〽️ wezwać ŻW,
〽️ skierować na badanie krwi.

Żołnierz nie może odmówić badania , odmowa mimo wszystko jest traktowana jak przyznanie się do winy.

Ważne 📣:
Art. 269 ust. o obronie Ojczyzny:
W celu ustalenia zdolności do wykonywania obowiązków służbowych żołnierz jest obowiązany poddać się, na żądanie dowódcy jednostki wojskowej, w której pełni służbę, badaniu na zawartość w organizmie alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, ma obowiązek niedopuszczenia go do służby, jeżeli stawił się on do służby po spożyciu alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków albo spożywał je w czasie służby albo jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stawił się do służby po spożyciu tych substancji. Okoliczności stanowiące podstawę decyzji podaje się żołnierzowi zawodowemu do wiadomości.

Z praktyki kancelarii wynika również, że problem stanowi działanie żołnierzy przebywających na różnego rodzaju kursach i innych wyjazdach służbowych. W takich okolicznościach czas służbowy od czasu wolnego dzieli bardzo wąska granica, a żołnierze nie biorą pod uwagę ewentualnych konsekwencji swoich działań.

Ważne 📣 Regulamin Ogólny Żołnierza WP, wskazuje jednoznacznie:
35. Żołnierz przebywający na terenie obiektu jednostki (instytucji) wojskowej i w miejscu zakwaterowania przejściowego (tymczasowego) jednostki (instytucji) wojskowej nie może: (…) c) pozostawać w stanie po użyciu alkoholu albo nietrzeźwości lub odurzenia. Dotyczy to również żołnierza przybywającego do miejsca pełnienia służby lub zakwaterowania po powrocie z urlopu, przepustki, podróży służbowej, leczenia, itp.

Najczęstsze problemy w praktyce ❓
❌ żołnierz pił w czasie wolnym, ale został nagle wezwany,
❌ spożywanie alkoholu w mundurze poza jednostką,
❌ „symboliczne” piwo podczas przerwy w szkoleniu,
❌ alkohol na poligonie „po godzinach”,
❌ spory o to, czy żołnierz był w gotowości do służby.

Służba wojskowa choć niejednokrotnie trudna i ciężka, musi być wykonywana w pełnym stanie trzeźwości. Obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu, a określenie „czasu wolnego” nie jest wcale tak jednoznaczne.

Z praktyki wynika wyraźnie, że dowódcy coraz częściej wyciągają z powyższego surowe konsekwencje, które żołnierza mogą kosztować nie tylko postępowanie dyscyplinarne, utratę zaufania czy szacunku – ale również odpowiedzialność karną, a w konsekwencji nawet skazanie wyrokiem sądu wojskowego.

Potrzebujesz pomocy w powyższym temacie ❓ Skontaktuj się już teraz.

adw. Emilia Jata-Wojtkowska

07/05/2026

Niby nie możliwe, a jednak 💪

Kolejne odwołanie od orzeczenia RWKL - zakończone korzystnym orzeczeniem CWKL w Warszawie. Cieszę się, że mogłam skutecznie pomóc Klientowi 🎉

W postępowaniach przed wojskowymi komisjami lekarskimi, niezwykle kluczowe są szczegóły - zarówno medyczne jak i prawne. Warto pamiętać, że żołnierz ma prawo kwestionować orzeczenie komisji, jeśli nie odzwierciedla ono faktycznego stanu zdrowia lub zostało wydane z naruszeniem prawa, a te niestety zdarzają się coraz częściej.

Potrzebujesz pomocy w odwołaniu od RWKL bądź CWKL ? Skontaktuj sie już teraz!

*dane na orzeczeniu zostały w pełni zanonimizowane.

19/04/2026

Zawodowa służba wojskowa to nie tylko stabilność zatrudnienia, dodatki finanoswe, ale także liczne ograniczenia wynikające z charakteru służby. Jednym z najczęściej pojawiających się pytań wśród żołnierzy jest to, czy mogą dorabiać w cywilu lub prowadzić własną firmę.

Odpowiedź brzmi tak ‼️ Niemniej należy spełnić warunki, a w tym przedewszystkim uzyskać zgodę dowódcy.

Z czego wynika obowiązek uzyskania zgody❓

📣 Zgodnie z treścią art. 335 ustawy o obronie Ojczyzny, Żołnierzowi zawodowemu nie wolno podejmować pracy zarobkowej i prowadzić działalności gospodarczej.

Jednakże, od powyższej zasady prawnej są wyjątki, które warunkują możliwość podejmowania przez żołnierza dodatkowego zatrudnienia, bądź nawet prowadzenia działalności gospodarczej.

Warunkiem udzielenia żołnierzowi zawodowemu zezwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej, jest złożenie pisemnego wniosku o to zezwolenie. Żołnierz zainteresowany podjęciem pracy zarobkowej lub prowadzeniem działalności gospodarczej składa wniosek drogą służbową do dowódcy jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe.

Co powinien zawierać wniosek❓

W przypadku pracy zarobkowej:
✅ stopień, imię i nazwisko żołnierza,
✅ nazwę podmiotu, u którego będzie świadczona praca zarobkowa, i adres jego siedziby albo imię i nazwisko osoby, u której będzie świadczona praca zarobkowa, i miejsce zamieszkania tej osoby,
✅ podstawę wykonywanej pracy (w ramach stosunku pracy lub na podstawie innego tytułu),
✅ miejsce wykonywania pracy,
✅ okres, na jaki podmiot, o którym mowa w lit. b, zamierza zawrzeć umowę o pracę lub umowę na podstawie innego tytułu,
✅ wymiar czasu pracy,
✅ rozkład czasu służby w tygodniu wraz z ustaleniem zadań służbowych w ramach 40 godzin w 5-dniowym tygodniu służby,
✅ charakter wykonywanej pracy,
✅ termin rozpoczęcia pracy.

W przypadku działalności gospodarczej:
✅ stopień, imię i nazwisko żołnierza,
✅ określenie przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, i adres siedziby lub miejsce zamieszkania podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,
✅ adres, pod którym będzie wykonywana działalność gospodarcza,
✅ formę prawną wykonywanej działalności gospodarczej,
✅ wymiar czasu niezbędny do wykonywania działalności gospodarczej,
✅ termin rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej.

WAŻNE ‼️ Do wniosku należy złożyć pisemne oświadczenie, że prowadzona działalność gospodarcza lub działalność podmiotu, u którego będzie świadczona praca, nie dotyczy wyrobów, o których mowa w przepisach w sprawie klasyfikacji wyrobów obronnych oraz dostaw, robót budowlanych i usług, przeznaczonych na zamówienie jednostek wojskowych. Powyższe stanowi wyłączenie możliwości podjęcia pracy w ww. sektorach.

Kiedy dowódca może wyrazić zgodę❓

Dowódca może zezwolić na dodatkową pracę lub działalność gospodarczą, jeśli spełnione są łącznie następujące warunki:
👉 nie koliduje to z wykonywaniem zadań służbowych,
👉 podnosi kwalifikacje żołnierza lub przynajmniej ich nie obniża,
👉 nie narusza prestiżu żołnierza zawodowego,
👉 działalność nie dotyczy wyrobów i usług przeznaczonych dla wojska (zakaz konfliktu interesów).

W praktyce oznacza to, że dowódca bada m.in.:
⚠️ dyspozycyjność żołnierza,
⚠️ możliwość pełnienia służby,
⚠️ charakter pracy cywilnej,
⚠️ ryzyko wizerunkowe.

Kiedy dowódca odmówi❓

Najczęstsze powody odmowy to:
⛔️ kolizja z grafikiem służby,
⛔️ ryzyko obniżenia dyspozycyjności,
⛔️ konflikt interesów,
⛔️ działalność mogąca naruszać prestiż żołnierza,
⛔️ praca w branży powiązanej z obronnością.

📣 Dowódca może również cofnąć zgodę, jeśli warunki przestaną być spełnione.

Czy żołnierz może pracować „na czarno” lub bez zgody❓

Nie. Podjęcie pracy lub prowadzenie działalności bez zgody dowódcy to naruszenie dyscypliny wojskowej, które może skutkować:
❌ odpowiedzialnością dyscyplinarną,
❌ cofnięciem zgody,
❌ negatywną opinią służbową.

Jakie formy dodatkowego zatrudnia są najczęściej akceptowane❓

Z praktyki wynika, że dowódcy najczęściej wyrażają zgodę na:
☑️ usługi informatyczne, graficzne, fotograficzne,
☑️ korepetycje, szkolenia, kursy,
☑️ działalność artystyczną,
☑️ usługi budowlane lub remontowe (jeśli nie kolidują z dyspozycyjnością),
☑️ działalność medyczna, fizjoterapeutyczna, etc.

Czy praca krótkoterminowa również wymaga zgody dowódcy❓

Tak, jeśli trwa dłużej niż miesiąc. Prace krótsze niż miesiąc nie wymagają zgody, ale żołnierz musi poinformować dowódcę o ich wykonaniu, a prace te muszą spełniać ww. warunki.

Ważne 📣 Art. 337 ust. o obronie Ojczyzny wskazuje: Żołnierz zawodowy nie może wchodzić w skład organów spółek, innych przedsiębiorców oraz fundacji. Żołnierz zawodowy może uczestniczyć w zgromadzeniach akcjonariuszy lub zgromadzeniach wspólników.

Chcesz podjąć pracę w cywilu lub otworzyć działalność gospodarczą❓Nie wiesz jak sformułować wniosek i jak najlepiej go uzasadnić❓ Skontaktuj się już teraz.

adw. Emilia Jata-Wojtkowska

12/04/2026

Sprawność fizyczna jest jednym z filarów służby wojskowej. Ustawa o obronie Ojczyzny nakłada na żołnierzy obowiązek utrzymywania kondycji fizycznej oraz corocznego przystępowania do sprawdzianu z wychowania fizycznego (WF). Dla wielu żołnierzy to nie tylko formalność, ale element wpływający na ocenę służbową, możliwość awansu czy kwalifikację do kursów i stanowisk.

I. Podstawa prawna sprawdzianu WF

Zasady dotyczące WF wynikają z dwóch głównych aktów:
📣 Ustawa o obronie Ojczyzny - określa obowiązek utrzymywania sprawności fizycznej i corocznego sprawdzianu,
📣 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 7 marca 2024 r. - reguluje sposób przeprowadzania sprawdzianu, oceniania oraz zwalniania żołnierzy. To rozporządzenie szczegółowo opisuje konkurencje, normy, terminy oraz tryb dokumentowania wyników.

II. Kto musi zdawać WF❓

Do sprawdzianu przystępują:
✅ żołnierze zawodowi,
✅ żołnierze pełniący służbę w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej,
✅ żołnierze WOT - w zakresie określonym przez dowódcę.

Obowiązek jest coroczny i dotyczy wszystkich, z wyjątkiem osób zwolnionych z przyczyn zdrowotnych lub formalnych.

III. Kiedy odbywa się sprawdzian❓

Sprawdzian przeprowadza się:
➡️ w terminie zasadniczym - od kwietnia do czerwca,
➡️ w terminie dodatkowym - we wrześniu, dla osób nieobecnych z przyczyn służbowych lub zdrowotnych.

Dowódca może wyznaczyć konkretne daty dla pododdziałów‼️

IV. Jak wygląda sprawdzian z WF❓

Zakres sprawdzianu zależy od:
⚠️ płci,
⚠️ wieku,
⚠️ stanowiska służbowego,
⚠️ rodzaju jednostki.

Najczęściej obejmuje:
📍 bieg na 3 km lub marszobieg,
📍 podciąganie na drążku / ugięcia ramion,
📍 bieg wahadłowy,
📍 test wytrzymałościowy (np. beep test),
📍 pływanie - w niektórych jednostkach.

Każda konkurencja ma określone normy punktowe. Wynik końcowy to suma punktów, która przekłada się na ocenę: celującą, bardzo dobrą, dobrą, dostateczną lub niedostateczną.

V. Konsekwencje oceny niedostatecznej

Ocena niedostateczna może mieć realne skutki służbowe:
⛔️ obniżenie oceny rocznej,
⛔️ utrudnienia w awansie,
⛔️ brak możliwości skierowania na kursy i szkolenia,
⛔️ w skrajnych przypadkach - wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

Dlatego tak ważne jest właściwe przygotowanie, a w razie potrzeby - prawidłowe udokumentowanie niezdolności do udziału w sprawdzianie.

VI. Zwolnienie ze sprawdzianu WF

Żołnierz może zostać zwolniony:
- Z przyczyn zdrowotnych
Na podstawie zaświadczenia lekarskiego:
👉 od lekarza wojskowego,
👉 lub lekarza cywilnego (po weryfikacji przez wojskową służbę zdrowia).

Zwolnienie może obejmować:
👉 pojedyncze konkurencje,
👉 cały sprawdzian,
👉 cały okres zajęć WF.

- Kobiety w ciąży i karmiące
Zwolnienie jest obligatoryjne na cały okres ciąży i karmienia‼️

- Z przyczyn służbowych
Jeśli żołnierz nie może przystąpić do sprawdzianu w terminie zasadniczym, kieruje się go na termin dodatkowy.

VII. Co zrobić, jeśli żołnierz nie zgadza się z oceną lub decyzją dowódcy❓

Żołnierz ma prawo:
➡️ złożyć wniosek o ponowne przystąpienie do sprawdzianu,
➡️ złożyć skargę w trybie służbowym (meldunek)
➡️ przedstawić dodatkową dokumentację medyczną.

W praktyce wiele sporów dotyczy:
⚠️ nieuznania zwolnienia lekarskiego,
⚠️ błędów w przeprowadzeniu sprawdzianu,
⚠️ nieprawidłowego zaliczenia konkurencji,
⚠️ niezgodnego z przepisami oceniania.

Czy WF wpływa na opinię służbową żołnierza❓

Tak‼️ Ale tylko jako jeden z elementów oceny sprawności fizycznej.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia MON w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych, sprawność fizyczna jest jednym z kryteriów opiniowania.

A zgodnie z § 4 ust. 2 - w ocenie tej bierze się pod uwagę wynik sprawdzianu WF, o ile żołnierz nie był zwolniony z przyczyn zdrowotnych lub służbowych.

📣 Ocena z WF nie determinuje opinii, ale ma charakter pomocniczy. Departament Kadr MON wyraźnie wskazuje, że wynik sprawdzianu nie może być jedyną podstawą oceny sprawności fizycznej, przełożony musi brać pod uwagę również: udział w zajęciach WF, aktywność fizyczną poza służbą (zawody, biegi, szkolenia), ogólną kondycję i dyspozycyjność żołnierza.

Oznacza to, że niedostateczny WF nie determinuje automatycznie złej opinii, a bardzo dobry WF nie gwarantuje opinii celującej.
To tylko jeden z elementów większej układanki.

Jednakże‼️ Z praktyki kancelarii wynika jednoznacznie, iż niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, w których negatywna opinia z WF żołnierza – determinuje pociąganie do dalszej odpowiedzialności. Negatywna opinia z WF jest pewnego rodzaju argumentem, na który niestety powołują się dowódcy w przypadku chęci „zwolnienia” żołnierza. W takiej sytuacji następuje niesprawiedliwa praktyka podejmowania decyzji o przeniesieniu żołnierza do innej jednostki, sugerowania tzw. „odejścia do cywila” czy wyciąganie innych negatywnych konsekwencji wynikający z zawodowej służby wojskowej.

〽️ Sprawdzian z wychowania fizycznego w wojsku to obowiązek wynikający z ustawy i rozporządzeń MON. Jego wynik ma realny wpływ na przebieg służby, dlatego warto znać swoje prawa, obowiązki oraz procedury związane z ocenianiem i zwalnianiem z WF.

Potrzebujesz pomocy prawnej wobec negatywnej oceny uzyskanej ze sprawdzianu z WF-u? Skontaktuj się już teraz.

adw. Emilia Jata-Wojtkowska

02/04/2026

29/03/2026

Wezwanie do Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR) na komisję wojskową to formalny dokument kierowany do osób podlegających obowiązkowi obrony. Może dotyczyć zarówno kwalifikacji wojskowej, badań lekarskich, jak i innych czynności związanych z realizacją obowiązku obrony. W ostatnich latach, wraz ze zmianami w ustawie o obronie Ojczyzny, znaczenie i zakres działań WCR wyraźnie wzrosły, a wiele osób po raz pierwszy styka się z takim dokumentem.

Czym jest WCR i kogo może wezwać❓

Wojskowe Centrum Rekrutacji (WCR) to instytucja odpowiedzialna za prowadzenie spraw związanych z obowiązkiem obrony, kwalifikacją wojskową, dobrowolną służbą zasadniczą oraz rezerwą.

📣 Zgodnie z art. 6 ustawy o obronie Ojczyzny, WCR może wezwać każdą osobę podlegającą obowiązkowi obrony do osobistego stawiennictwa w określonym miejscu i czasie.

Wezwanie może dotyczyć m.in.:
✅ kwalifikacji wojskowej,
✅ badań lekarskich i psychologicznych,
✅ uzupełnienia dokumentacji,
✅ czynności administracyjnych,

Wezwania otrzymują:
〽️ mężczyźni, którzy ukończyli 19 lat i nie przeszli kwalifikacji,
〽️ osoby starsze, które nie mają uregulowanego stosunku do służby,
〽️ kobiety z kwalifikacjami przydatnymi dla wojska (np. medycznymi, informatycznymi).

Jak wygląda wezwanie do WCR❓

Wezwanie ma formę urzędowego druku określonego w rozporządzeniu MON. Zawiera:
➡️ dane osoby wezwanej,
➡️ datę i godzinę stawiennictwa,
➡️ miejsce,
➡️ cel wezwania,
➡️ pouczenie o obowiązku stawienia się,
➡️ potwierdzenie stawiennictwa (wypełniane przez pracownika WCR).

Czy trzeba stawić się na wezwanie❓

Tak ‼️ Wezwanie jest obowiązkowe.
Niestawienie się bez usprawiedliwienia może skutkować:
⚠️ przymusowym doprowadzeniem,
⚠️ karą grzywny,
⚠️ a w skrajnych przypadkach odpowiedzialnością wykroczeniową lub administracyjną.

Wezwanie do WCR a praca - prawa pracownika

To jedna z najczęściej poruszanych kwestii. Przepisy są jednoznaczne:
✅ Pracodawca musi zwolnić pracownika na czas niezbędny do stawienia się w WCR.
✅ Podstawą jest § 5 rozporządzenia w sprawie usprawiedliwiania nieobecności w pracy.
✅ Wezwanie stanowi dowód usprawiedliwiający nieobecność.

Czy pracownik zachowuje wynagrodzenie❓
Co do zasady - nie. Pracodawca nie ma obowiązku wypłaty wynagrodzenia za czas nieobecności spowodowanej wezwaniem.

Rekompensata za utracone zarobki

Osoba wezwana może otrzymać rekompensatę od WCR:
💰 wysokość: 1/30 minimalnego wynagrodzenia za każdy dzień stawiennictwa,
💰 warunek: złożenie wniosku i zaświadczenia od pracodawcy o utraconych zarobkach.

Zwrot kosztów dojazdu

Osobie wezwanej przysługuje zwrot kosztów przejazdu:
📍 do miejsca stawiennictwa,
📍 powrotu do miejsca zamieszkania lub pobytu czasowego.

Zwrot następuje na wniosek, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Co zabrać na wezwanie❓
Najczęściej wymagane są:
✅ dowód osobisty,
✅ dokumenty medyczne (jeśli wezwanie dotyczy badań),
✅ dotychczasowe orzeczenia lekarskie,
✅ dokument potwierdzający stawiennictwo (otrzymasz go na miejscu).

Czy wezwanie oznacza powołanie do wojska❓

Nie. Samo wezwanie nie jest powołaniem do służby wojskowej.
Wezwanie ≠ powołanie do służby. To tylko obowiązek stawienia się.

Czym jest rezerwa pasywna❓
Rezerwa pasywna to osoby, które:
↗️ mają uregulowany stosunek do służby,
↗️ nie pełnią czynnej służby,
↗️ nie mają przydziału mobilizacyjnego,
↗️ nie odbywają ćwiczeń wojskowych,
↗️ ale podlegają obowiązkowi obrony.

To „stan spoczynku” - jesteś w systemie, ale nic aktywnie nie robisz.

Czy wezwanie oznacza, że jestem w rezerwie pasywnej❓

Nie. Wezwanie nie zmienia Twojego statusu.
Możesz dostać wezwanie:
👉 zanim trafisz do rezerwy,
👉 będąc w rezerwie pasywnej,
👉 będąc w rezerwie aktywnej,
👉 nawet jeśli nigdy nie byłeś w wojsku.

Wezwanie to tylko narzędzie administracyjne, a nie kategoria wojskowa.

Dlaczego więc osoby z rezerwy pasywnej dostają wezwania❓
Bo WCR ma prawo aktualizować dane, kierować na badania, nadawać przydziały mobilizacyjne, proponować dobrowolną służbę,
wzywać na ćwiczenia (ale to już osobna decyzja). Rezerwa pasywna to „zasób”, którym państwo może zarządzać - ale nie oznacza to automatycznego powołania.

Najważniejsze różnice, które są niejednokrotnie mylone w społeczeństwie:
⚠️ Wezwanie do WCR = obowiązek stawienia się na określoną czynność, nie automatyczne powołanie do wojska.
⚠️ Rezerwa pasywna = Twój status w systemie obronnym, bez aktywnych obowiązków.

Dostałeś wezwanie na komisję wojskową❓ Nie wiesz jak się zachować i jakie kroki powinieneś podjąć❓ Skontaktuj się już teraz.

adw. Emilia Jata-Wojtkowska

23/03/2026

Alimenty żołnierza zawodowego to temat, który regularnie pojawia się w praktyce mojej kancelarii. Służba w wojsku wiąże się z niestandardowym systemem wynagrodzeń, dodatkami i specyficznymi obowiązkami, dlatego ustalenie wysokości alimentów wymaga uwzględnienia kilku szczególnych zasad.

Czy żołnierz ma obowiązek płacić alimenty❓

Oczywiście, że tak. Żołnierz zawodowy podlega takim samym przepisom Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - jak każdy inny rodzic.

Obowiązek alimentacyjny wynika z:
〽️ potrzeb dziecka,
〽️ możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica.

Służba wojskowa nie zwalnia z alimentów, a w praktyce często zwiększa możliwości zarobkowe.

Jak sąd ustala alimenty żołnierza❓

Sąd bierze pod uwagę całość dochodów żołnierza, a nie tylko podstawowe uposażenie.

Do dochodu żołnierza zalicza się m.in.:
✅ uposażenie zasadnicze,
✅ dodatek za wysługę lat,
✅ dodatek służbowy,
✅ dodatek motywacyjny,
✅ dodatek za pełnienie służby w warunkach szkodliwych lub uciążliwych,
✅ dodatek poligonowy,
✅ nagrody uznaniowe,
✅ świadczenia mieszkaniowe (np. równoważnik za brak kwatery),
✅ diety i należności z tytułu delegacji zagranicznych (w części, w której mają charakter dochodu).

Alimenty a dyscyplina wojskowa ❓

Żołnierz, który uchyla się od alimentów, naraża się nie tylko na odpowiedzialność cywilną i karną, ale również poważne konsekwencje służbowe:
⚠️ postępowanie dyscyplinarne,
⚠️ obniżenie dodatków,
⚠️ negatywna opinia służbowa,
⚠️ utrudnienia w awansie,
⚠️ w skrajnych przypadkach — wydalenie z zawodowej służby wojskowej.

Wojsko traktuje obowiązek alimentacyjny bardzo poważnie‼️

Pamiętaj 📣 Brak terminowej płatności alimentów, to przestępstwo, za które grozi odpowiedzialność karna‼️

art. 209 k.k.: Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Czy żołnierz zawodowy podlega egzekucji alimentów❓

Tak. Uposażenie żołnierza zawodowego może być zajęte na poczet alimentów, a jednostka wojskowa ma obowiązek współpracować z komornikiem. Alimenty są traktowane priorytetowo to oznacza, że:
💸 mają pierwszeństwo przed innymi długami,
💸 dopuszczalne są wyższe potrącenia niż przy egzekucji niealimentacyjnej.

Co komornik może zająć z wynagrodzenia żołnierza❓

❌ Uposażenie zasadnicze - Podstawowa część wynagrodzenia żołnierza.

❌ Dodatki do uposażenia, m.in.:
💸 dodatek za wysługę lat,
💸 dodatek służbowy,
💸 dodatek motywacyjny,
💸 dodatek za pełnienie służby w warunkach szkodliwych lub uciążliwych,
💸 dodatek za gotowość mobilizacyjną,
💸 dodatek za służbę w systemie zmianowym.

❌ Nagrody i premie
W tym nagrody uznaniowe i roczne ‼️

❌ Ekwiwalenty pieniężne, np. za niewykorzystany urlop.

Czego komornik NIE może zająć❓

Zgodnie z przepisami i orzecznictwem, wolne od zajęcia są m.in.:
✅ świadczenia socjalne z funduszu socjalnego,
✅ diety i należności z tytułu podróży służbowych,
✅ świadczenia rzeczowe (np. umundurowanie),
✅ świadczenia o charakterze jednorazowym związane z wypadkiem lub chorobą, jeśli mają cel kompensacyjny.

Ile komornik może zająć z pensji żołnierza❓

W przypadku alimentów obowiązują najwyższe dopuszczalne limity potrąceń:
〽️ Do 60% wynagrodzenia netto
Tyle maksymalnie można potrącić na alimenty bieżące i zaległe.
〽️ Brak kwoty wolnej od potrąceń

WAŻNE📣 W egzekucji alimentów nie obowiązuje minimalna kwota, którą żołnierz musi otrzymać „na rękę”. To kluczowa różnica w porównaniu z innymi długami ‼️

Jak wygląda procedura egzekucji alimentów wobec żołnierza❓
↗️ Komornik kieruje zajęcie do jednostki wojskowej.
↗️ Jednostka ma obowiązek niezwłocznie rozpocząć potrącenia.
↗️ Żołnierz otrzymuje informację o zajęciu.
↗️ Potrącenia są przekazywane bezpośrednio osobie uprawnionej lub komornikowi.
↗️ Jeśli żołnierz zmienia jednostkę - nowa jednostka musi kontynuować potrącenia.

Co jeśli żołnierz ma kilka egzekucji❓

Alimenty mają pierwszeństwo. Oznacza to:
⚠️ najpierw potrącane są alimenty,
⚠️ dopiero z pozostałej części wynagrodzenia można potrącać inne długi,
⚠️ jeśli 60% wynagrodzenia nie wystarcza na wszystkie alimenty - komornik dzieli środki proporcjonalnie.

Czy żołnierz może obniżyć alimenty, jeśli jego sytuacja się zmieni❓

Tak‼️Żołnierz może złożyć pozew o:
✅ obniżenie alimentów,
✅ uchylenie alimentów,
✅ ustalenie nowej wysokości świadczenia.

Zmiana wysokości uposażenia, narodziny kolejnego dziecka, choroba czy zmiana sytuacji rodzinnej mogą stanowić podstawę do zmiany orzeczenia.

Pamiętaj ‼️ Wysokość alimentów należnych dziecku jest kwotą zmienną – zarówno w górę ⬆️ (wraz ze wzrostem potrzeb dziecka) - jak i w dół⬇️ (w sytuacji pogorszenia się sytuacji zobowiązanego rodzica).

Egzekucja alimentów wobec żołnierza jest możliwa i często bardzo skuteczna, ponieważ uposażenie wojskowe jest stabilne i podlega szerokiemu zakresowi zajęć. Komornik może potrącić nawet 60% wynagrodzenia netto, obejmując większość dodatków i nagród.
Alimenty mają absolutny priorytet — zarówno w jednostce wojskowej, jak i w postępowaniu egzekucyjnym.

Toczy się wobec Ciebie egzekucja komornicza❓ Masz zasądzony obowiązek alimentacyjny, który przekracza Twoje możliwości finansowe❓ Uważasz, że alimenty, które otrzymuje Twoje dziecko są zbyt małe❓ Skontaktuj się już teraz.

adw. Emilia Jata-Wojtkowska