19/04/2021
वैदेशिक रोजगारीका समस्या समाधानका लागि चाल्नुपर्ने कदम👇👇👇
वैदेशिक रोजगारीको माध्यमबाट गरिबी निवारण गर्ने, लगानीको वातावरण सिर्जना गरी आयआर्जनको मार्गप्रशस्त गर्ने, विकास र सामाजिक एकीकरणमा यसका सकारात्मक पक्षहरुको अवलम्बन गर्ने सोच सरकारले लिएको छ । यस अवस्थामा वैदेशिक रोजगारीका क्षेत्रमा देखिएका समस्या समयमै पहिचान गरी समाधान गर्नु सरकार र सरोकारवाला सबैको दायित्व हुन जान्छ । तसर्थ, माथि उल्लिखित समस्यालाई निम्न उपायहरुद्वारा समाधान गर्न सकिन्छ : – अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा माग भएबमोजिमको योग्यता, सीप, दक्षता र क्षमता भएका श्रमशक्ति प्रक्षेपण गर्ने र स्वदेशमा सीप तथा तालिम दिएर दक्ष बनाई विदेश पठाउने, – भाषागत, सीपमूलक र प्रविधिगत ज्ञान वृद्धिमा जोड दिने, – वैदेशिक रोजगारी बेराजगारी समस्या समाधानको अस्थायी कडीमात्र हो भन्ने धारणा विकास गरी प्राथमिकताका आधारमा प्रत्येक वर्ष मुलुकभित्रै रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्ने, – वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएकाहरुको अनुभव र सीपको उपयोग गर्ने वातावरण सिर्जना गर्ने, – आन्तरिक तथा वैदेशिक लगानीको वातावरण सिर्जना गर्ने, साथै विप्रेषणबाट प्राप्त रकम उत्पादनमूलक कार्य (जस्तैः जलविद्युत) मा उपयोग गर्ने, – सूचनामा सबैको पहुँच सुनिश्चित गर्ने, गलत सूचना प्रवाह गरी ठगी गर्नेलाई कानुनी कारबाही गर्ने, – वैदेशिक रोजगारीमा जाने प्रक्रिया झन्झटिलो भएकाले एकद्वार पद्धति अपनाई सेवाप्रवाह छिटोछरितो बनाउने, – वैदेशिक रोजगारीमा जान आवश्यक पर्ने खर्च रकम सहुलियत ब्याजदरमा उपलब्ध गराउने, – वैदेशिक रोजगारीमा संलग्न निकायहरू श्रम तथा रोजगार मन्त्रालय, परराष्ट्र मन्त्रालय र गृह मन्त्रालयबीच कार्यमूलक सम्बन्ध र समन्वय कायम गर्ने, साथै तीनवटै तहका सरकारबीच समन्वय र सहकार्य गर्ने, – वैदेशिक रोजगार व्यवसायीमा व्यावसायिक कुशलता र नैतिकताको विकास गर्न विभिन्न अन्तर्क्रिया आयोजना गर्ने र तिनीहरुको निरन्तर अनुगमन गर्ने, – नेपाली कूटनीतिक नियोगहरू गन्तव्य मुलुकमा स्थापना गरी रोजगारवालाहरुको हितमा क्रियाशील गराउने, आवश्यकताअनुसार श्रमसहचारीको व्यवस्था र विस्तार गर्दै जाने, – गन्तव्य मुलुक जानुअघि सो मुलुकको रहनसहन, भाषा, संस्कृति, कानुन तथा भूगोलबारे जानकारी गराउने, – सरकारी स्वीकृति नलिई विदेश जाने र अनुमति नभएको देशमा गैरकानुनी बाटो प्रयोग गरी जाने प्रवृत्तिलाई रोक्न जनचेतनामूलक कार्यक्रम गर्ने, – प्रस्थानपूर्व कामदारले गर्ने कामको प्रकृतिअनुसार सीप तथा क्षमतासम्बन्धी तालिम दिने, – महिला कामदारको पहुँचलाई सुरक्षित, मर्यादित र सहज बनाउने, – वैदेशिक रोजगार सेवाप्रवाहलाई विकेन्द्रीकरण गर्नुको साथै सूचना, जानकारी र वित्तीय बैंकिङ प्रणालीलाई ग्रामीण तहसम्म प्रवाह गर्ने ।
वैदेशिक रोजगारका सम्बन्धमा उठेका सवाल👇👇👇
वैदेशिक रोजगारीको ट्रेन्ड र प्रभावका आधारमा समय–समयमा विभिन्न मुद्दा उठ्ने गरेका छन् । यस्ता मुद्दाहरुको सही गन्तव्य पहिचान गर्नका लागि बहस, पैरबीको खाँचो छ । यस क्षेत्रमा वर्तमान अवस्थामा देखिएका मुख्य मुद्दाहरु निम्न छन् : – श्रम कूटनीति, यसको सबलता– श्रमिकको हक हितसंरक्षण अनुकूल रहेर श्रमसम्झौता गर्नु, गन्तव्य मुलुकसँगको सम्बन्ध, श्रमिकका सम्बन्धमा आउने विभिन्न मुद्दाहरुको निरुपण, – वैदेशिक रोजगारीमा जाँदाको लागत– फ्रि भिसा, फ्रि टिकट प्रणालीको कार्यान्वयन, अनैतिक र भ्रष्ट कार्यसंस्कारको निरुपण, बैंकिङ प्रणालीको उपयोग बढाउँदै लैजाने र अनौपचारिक रुपमा बाहिर पठाउने कार्यलाई निरुत्साहित गर्ने, – वैदेशिक रोजगारीमा लैंगिक आयाम– थप सुरक्षाको विषय, घरेलु कामदारको रुपमा पठाउने वा नपठाउने, बेचिएका तथा जोखिममा परेका महिला कामदारको सुरक्षा, उद्धार र पुनःस्थापनाको कार्य, – माइग्रेन्ट गभर्नेन्स वैदेशिक रोजगारमा तीनवटै तहका सरकारको भूमिका, सहकार्य र अन्य निकायसँगको सम्बन्ध, एकद्वार प्रणालीको व्यवस्था र सामाजिक लाभ–लागतको विश्लेषण र यसको विकल्प, – विकासमा वैदेशिक रोजगारीले पार्ने प्रभाव र यसको सकारात्मक उपयोग । निष्कर्ष, रोजगार, आर्थिक अवसर, गरिबी निवारण, विप्रेषण र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा पु-याएको योगदानको दृष्टिले वैदेशिक रोजगार नेपालमा ज्यादै महत्वपूर्ण क्षेत्रको रुपमा रहेको छ । प्रतिवर्ष श्रमबजारमा प्रवेश गर्ने तीन चौथाई युवायुवतीको प्रमुख आकर्षक वैदेशिक रोजगारी बन्न पुगेको छ । उच्च दक्षता भएका र प्रतिभावान युवासमेत मुलुकभित्र रोजगारीको अवसर नहुँदा विदेसिने गरेका छन् । विकासको राम्रो सम्भावना हुँदाहुँदै पनि रोजगारीको अवसरमा कमी भएकाले कामका लागि वैदेशिक रोजगारीमा जानु नेपालीको बाध्यता हो । बेरोजगारीमा कमी ल्याउन र गरिबी घटाउन सहयोग पु-याएकाले वैदेशिक रोजगारीलाई तत्काल रोजगारीको वैकल्पिक माध्यमको रुपमा लिइए पनि यसलाई क्रमशः घटाउँदै लगेर मुलुकभित्रै युवा जनशक्तिको उपयोग गर्न सक्ने वातावरण सिर्जना गर्नुपर्छ । मुलुकले श्रम सम्झौता गरी कामदार पठाएका मुलुकमा नेपाली कामदार ठगिने, शोषणमा पर्ने स्थिति समाप्त गर्दै वैदेशिक रोजगारीमा गुणात्मकता बढाउनुपर्छ । मुलुकमै काम गरेर खाने अवस्था र सबै कामको सम्मान गर्ने धारणा जनमानसमा विकास गर्नुपर्छ ।
👇👇👇