Хуульч Б.Батцэнгэл

29/07/2026

Захиргааны акт болох ажил олгогчийн (төрийн албаны) шийдвэрүүдийн жишээ:

* Албан тушаал шилжүүлэх болон түр томилох.
* BBG-ийн 10-р зүйл-ийн дагуу бүх төрлийн томилгоо.
* Туршилтын хугацааны үргэлжлэх хугацааг тогтоох.
* BBG-ийн 30 болон дараах зүйлүүд-ийн дагуу албанаас чөлөөлөх.
* Тэтгэвэрт гаргах.
* Давхар ажил эрхлэх зөвшөөрөл олгох эсвэл татгалзах.
* Амралтын хүсэлтийг зөвшөөрөх эсвэл татгалзах.
* Цалингийн туршлагаас хамаарах шатлалыг тогтоох (§28 BBesG).
* Шилжүүлэн ажиллуулах зардлын нөхөн олговор олгох.
* Замын зардал, тэтгэмж зэрэг нэмэлт мөнгөн олговор олгох тухай шийдвэр гаргах.

⸻

Дотоод зохион байгуулалтын шинжтэй буюу захиргааны акт биш шийдвэрийн жишээ:

* Ажлын цагийн журам.
* Тамхи татахыг хориглох журам.
* Автомашины зогсоолтой холбоотой асуудал.
* Ажлын асуудлуудыг ямар дарааллаар шийдвэрлэх талаар өгсөн үүрэг, заавар.
* Албан бичгийг хэрхэн боловсруулах талаар өгсөн заавар.
* Нэмэлт эсвэл өөрчлөгдсөн ажил үүрэг хариуцуулах.
* Орон тооны албан тушаалд хуваарилах.
* Одоогийн цалингийн талаар мэдээлэх.
* Ажлын байр, нэгж дотор шилжүүлэх.
* Албан ажлын үнэлгээ (гүйцэтгэлийн үнэлгээ).

P.S.: Зарчмын хувьд гүйцэтгэлийн үнэлгээ бол захиргааны акт биш шүү (!)

29/07/2026

A pro se litigant who is using artificial intelligence to make his case delivered opening statements in a jury trial at the Georgia State-wide Business Court on

21/07/2026

⚖️ Цахим залилангаас болгоомжлоорой ❗❗❗


✅

06/07/2026

⚖️ Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Гэр бүлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга /2026.07.03/ эцэслэн батлагдлаа.

Баянзүрх, Баянгол, Сүхбаатар, Чингэлтэй, Хан-Уул, Сонгинохайрхан, Налайх, Багахангай дүүргийг хамарсан Нийслэл дэх Гэр бүл, хүүхдийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх, Нийслэлийн бүх дүүргийг хамарсан Нийслэл дэх Гэр бүл, хүүхдийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн ажиллаж эхлэхээр боллоо. Эдгээр шүүх нь Монгол Улсын анхны гэр бүл, хүүхдийн дагнасан шүүх юм. 🥰

⚖️ Аймаг, сум, Багануур дүүрэгт анхан шатны журмаар ердийн шүүх гэр бүл, хүүхдийн хэргийг шийдвэрлээд явах ч мэргэшсэн шүүгчдийг бэлтгэж, ажиллуулна.

👨‍👩‍👦 Шинэ хуулийн төсөл нь гэр бүл, хүүхэдтэй холбоотой хэргийг шийдвэрлэхдээ хүүхдийн эрх, дээд ашиг сонирхлыг хамгийн түрүүнд хамгаалах зорилготой. Ингэхдээ хүүхэд хамгаалал, гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тогтолцоо уялдаатай нэгдмэл ажиллах нөхцөлийг бүрдүүлэх суурийг бий болгов.

Үүнд,тухайлбал:

👶 Шүүх эцсийн шийдвэр гарахаас өмнө хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах, түр хугацаанд тэтгэлэг тогтоох зэрэг түр хамгаалах арга хэмжээг өөрийн санаачилгаар, талуудын хүсэлтээр авна. Гэр бүлийн хэргийг хянан шийдвэрлэхэд, товчхондоо бол, шүүгчийн өөрийн санаачилгаар хийх ажиллагаануудыг бий болгосон. Тухайлбал, хүүхэд, гэр бүлийн нөхцал байдал, хүчирхийллийн аюулын зэргийг тодорхойлуулах зэргээр урьдчилсан арга хэмжээ авах, эвлэрүүлэн зуучлалын багаар эвлэрүүлэх уулзалтыг хийлгүүлэх зэрэг хамаарна.

🕵 Шүүхийн дэргэдэх хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн цоо шинээр ажиллаж эхэлнэ. тухайн гэр бүл, хүүхдийн нөхцөл байдлыг судалж, хүүхдийн эрх, дээд ашиг сонирхлыг хангах шийдвэр шүүх гаргахад томоохон нөлөө үзүүлэх баримт, үндэслэлтэй тайлан гаргана.

🙋 Мөн тус хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн 7 болон түүнээс дээш насны хүүхдийн саналыг сонсож, асрамж болон уулзалтын хуваарь тогтоох асуудлаар дүгнэлт хийж, тайландаа тусгана.

🧑‍⚖️ Хүүхдийн талаар эрүүл мэнд, боловсрол, гадаадад зорчих зэрэг томоохон асуудлаар шийдвэр гаргах эрхийн цуцалж байгаа болон гэрлэлт бүртгүүлээгүй эцэг, эх хамтран болон дангаар гаргах боломжтой болж, хүүхдийн эрх ашгийг төвд нь тавьж бгаад шүүх хүүхдийн асрамж, уулзалтын хуваарь, шийдвэр гаргах эрхийн талаар цогцоор нь шийдвэрлэхээр боллоо.

☝ Хүүхдийн тэтгэлгийн хэмжээг хүүхдийн нас, хүүхдийн тоо, эцэг, эхийн орлого, хүүхдийн хэрэгцээг харгалзан тооцож, аргачлалын дагуу шүүх тогтооно. Тэтгэлэг тогтооход орлого, зарлага гэх мэт баримтуудыг үздэг болох нь.

🏛 Хэрэв гэр бүлийн хүчирхийллийн эрсдэлтэй бол шүүх хамгаалах шуурхай арга хэмжээ авч, шаардлагатай тохиолдолд урьдчилсан захирамж гаргана. Ер нь цаг алдахгүй урьдчилсан арга хэмжээг шүүгч авч, урьдчилан хүүхдийн тэтгэлэг, нэмэлт зардлыг тогтоож, тасралтгүй төлүүлэх зэрэг арга хэмжээ авч, зөрчвөл шүүгч захирамж гарган хариуцлага шууд оногдуулах гэх мэт.

🏛 Гэрлэлт цуцлуулах болон гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбоотой асуудлыг нэг дор шийдвэрлэх боломжтой болно.

💍 Мөн тусдаа амьдраад таван жил болсон бөгөөд 0-14 нас хүрээгүй хүүхэдгүй гэрлэгчид гэрлэлт цуцлуулахыг харилцан зөвшөөрсөн, хөрөнгийн маргаантай боловч 18 буюу түүнээс доош насны хүүхэдгүй гэрлэгчид гэрлэлт цуцлуулахыг харилцан зөвшөөрсөн, гэрлэгчид эвлэрэх боломжгүй буюу гэрлэгчдийн хэн нэгний хүчирхийлэл, дарамтаас болж гэр бүлийн гишүүдийн амь нас, эрүүл мэнд болон хүүхдийн хүмүүжилд ноцтой аюул, хор уршиг учирч болзошгүй, эсхүл учирсан нь тогтоогдсон бол гэрлэлт цуцлахад урьдчилсан арга хэмжээ болох шүүх дэх эвлэрүүлэн зуучлалаар орох шаардлагагүй боллоо.

💞 Шүүхийн шатанд анх удаа эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагааг эвлэрүүлэн зуучлалын багаар явуулах зохицуулалт орлоо. Эвлэрүүлэн зуучлалаар гэрлэлтийг цуцлахгүй байх талаас нь гэхээс илүү өргөн хүрээнд хүүхдийн асрамж, хүүхэдтэйгээ уулзах хуваарь /parenting time/ , хүүхдийн талаар шийдвэр гаргах эрх /major decision making/ хэрэгжүүлэх, дундын эд хөрөнгө хуваах асуудал зэрэг олон асуудлаар тохиролцоо хийх боломжтой.

💆Эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагааг сэтгэлзүйчийн оролцоотой явуулах боломж бүрдэж байна.

🙌 Өсвөр насны хүн буюу энгийн хэллэгээр хүүхдийн үйлдсэн хэргийг шийдвэрлэх зорилго цээрлүүлэхэд бус хүмүүжүүлж, ухааруулахад чиглэсэн ээлтэй ял шийтгэлийн бодлого, тохиромжтой шийтгэлийг хүүхэд бүрд судлан тогтоох, цагдан хорихоос урьтаж батлан даалтад өгөх арга хэмжээ авах, хүүхдээс ярилцлагын аргаар мэдүүлэг авахдаа олон дахин авахгүй байх, хүмүүжлийн чанартай арга хэмжээ авч, тогтмол хяналт тавьж, ирээдүйд дахин гэмт хэрэг үйлдэхгүй зөв хүн болж төлөвшихөд нь чиглэсэн, хүүхэд хамгааллын тогтолцоо уялдаатай ажиллах эрх зүйн орчныг бий болгохоор шинэчилсэн хуульд тусгажээ.
...

Хуульч Б.Батцэнгэл

☎️ Холбоо барих утас: 88050277

?
✅

04/07/2026

Боловсрол яагаад чухал вэ?

1. Дэлхийн нийт CEO удирлагуудын 98% нь бакалаврын зэрэгтэй (http://study.eu) 👔
2. Дэлхийн Top 500 компанийн CEO удирдлагуудын 60% нь дээд боловсролын (Мастер, Доктор, Профессор) зэрэгтэй. 💼
3. Хэрвээ дэлхийн бүх хүмүүс дунд боловсрол эзэмшвэл өлсгөлөн 50%-аар буурч 420 сая гаруй хүн өлсгөлөнгөөс гарна. (UNESCO) 📈
4. Орлого багатай гэр бүлээс гаралтай хүн дээд боловсрол дүүргэвэл гэр бүлийнхээ орлогийг 4 дахин нэмэгдүүлэх хандлагатай (Sutton Trust) 📊
5. Мэргэшил дээшлүүлж сурсан жил болгоны чинь тоогоор цагийн цалин чинь 9%-аар нэмэгддэг. (World Bank) 💵
6. Ээж нь уншиж, бичиж чаддаг бол хүүхэд нь 5-аас дээш наслах магадлал нь 50%-аар нэмэгддэг. (UNESCO) 👶
7. Өндөр боловсролтой хүн боловсролгүй хүнээс илүү удаан насалдаг. (UNESCO) 👍
8. Эмэгтэй хүний хувьд сурсан илүү жил болгон амьдралын чинь орлогыг 20%-аар нэмэгдүүлдэг.
9. Нийтээрээ сурч боловсорсон жил бүр улсын дотоодын нийт бүтээгдэхүүнийг 0.5%-аар нэмэгдүүлдэг (GDP) 📖

Study in Europe: Bachelors, Masters, PhDs ✓ More than 24,000 degree programmes ✓ Study.eu: Your gateway to universities in Europe.

29/04/2026

📑 ХӨДӨЛМӨРИЙН ДОТООД ЖУРАМ – ЯАГААД ЧУХАЛ ВЭ? 📑

⚖️ Хөдөлмөрийн дотоод журам гэдэг нь зүгээр нэг “дүрэм” биш. Энэ бол байгууллагын соёл, сахилга, ажлын стандарт, мөн ажил олгогч, ажилтны эрх ашгийг тэнцвэржүүлсэн эрх зүйн суурь баримт бичиг юм.

✅ Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 122 дугаар зүйлд зааснаар
хөдөлмөрийн дотоод журмыг ажилтаны саналыг харгалзан ажил олгогч нь баталж, нийт ажилчид дагаж мөрдөнө.

🚫 Гэхдээ хуульд заасан ажилтны эрхийг дордуулсан аливаа заалт хүчин төгөлдөр бус байна.

🛡️ Хөдөлмөрийн дотоод журамд заавал тусах үндсэн зохицуулалтууд:
Үүнд:
⏰Ажлын цаг, завсарлага
👨‍⚖️Сахилга, хариуцлагын зохицуулалт
💰 Цалин хөлс, урамшуулал
🏖️Амралт, чөлөө олгох журам
💼Хөдөлмөрийн бусад харилцааны зохицуулалтууд

Эдгээрийг хөдөлмөрийн нийтлэг харилцааны талаар дотоод журамдаа тодорхой, ойлгомжтой тусгаагүй тохиолдолд:
❗️ Хөдөлмөрийн маргаан үүсэх
❗️ Ажилчдын эрх ашиг зөрчигдөх
❗️ Байгууллагын дотоод үйл ажиллагаа доголдох өндөр эрсдэлтэй

☑️ Хөдөлмөрийн дотоод журам боловсруулахад заавал баримтлах 3 алхам:
1️⃣ Хуульд нийцүүлэх
2️⃣ Ажилтны саналыг авах
3️⃣ Ажилтанд танилцуулж, гарын үсэг зуруулах
4️⃣ Хөдөлөмөрийн дотоод журамын зохицуулалтыг нийт ажилчдад таниулах ярилцлага, сургалт, уулзалтыг тогтмол хийх

🔔 Дээр дурдсан шаардлагад нийцсэн хөдөлмөрийн дотоод дүрэм, журам нь таны хөдөлмөрлөх эрх зөрчигдөгдөхөөс хуулиар хамгаалах баталгаа болно.

👨‍⚖️ Та өөрийн хөдөлмөрлөх аливаа эрх зөрчигдсөн гэж үзвэл цаг алдалгүй хуульчид хандаж зөвлөгөө авч байхыг хүсье.
Хуульчаас зөвлөгөө авснаар:
✅ Ажил олгогчийн хууль бус үйлдлийг таслан зогсоох.
✅ Хууль бус шийдвэрийг хүчингүй болгох.
✅ Зөрчигдсөн эрхээ сэргээлгэх.
✅ Хөдөлмөрийн эрх зөрчигдсөнөөс учирсан хохирлоо арилгуулах зэрэг давуу талтай юм.

🔁 “Танд болон бусдад хэрэгтэй зөвлөгөө бол share хийгээрэй.”
📌 “Дараагийн удаа та ямар асуудлаар зөвлөгөө авах хэрэгтэй байгаа талаараа сэтгэгдэл үлдээгээрэй"

Өмгөөллийн “Сүлд Эм Жи Легал” ХХН
Иргэний хэргийн өмгөөлөгч Хуульч Б.Батцэнгэл

☎️ Холбоо барих утас: 88050277

?
✅

16/02/2026

🐎🔥2⃣0⃣2⃣6⃣🔥🐎

🐎 Сүр хүч, сэргэн мандахын бэлгэдэл болсон 🔥гал морин жил айлчлан ирлээ...

Билгийн тооллын XVII жарны “Сүрээр дарагч” хэмээх энэхүү Морин жилдээ таны бодол тань хурц, бие тань эрүүл байж, амжилт бүтээл тань Монгол хүлгийн төвөргөөн адил эрч хүч, бахархлаар дүүрэн байх болтугай ⚖️

Хүндэтгэсэн,

Өмгөөллийн Сүлд Эм Жи Легал ХХK хамт олноос

23/01/2026

🚫 Ажилтан “ҮГҮЙ” гэж хэлэх эрхтэй 🚫

(Хөдөлмөрийн тухай хуулийн дагуу)

⚖️ Хөдөлмөрийн тухай хуульд зааснаар ажил олгогч дараах хууль бус, хориглосон үйлдэл, шийдвэрийг гаргаж, ажилтнаас шаардсан тохиолдолд ажилтан түүнийг биелүүлэхээс татгалзах (ҮГҮЙ гэж хэлэх) эрхтэй.

Үүнд:
❌ Ялгаварлан гадуурхах, дарамтлах, хүчирхийлэх, бэлгийн дарамт үзүүлэх;
❌ Ажилтны зөвшөөрөлгүй албадан хөдөлмөрлүүлэх, илүү цагаар хэтрүүлэн ажиллуулах;
❌ Эвлэлдэн нэгдэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхийг хязгаарлах;
❌ Хууль бусаар сахилгын шийтгэл оногдуулах, өөр ажилд шилжүүлэх, ажлаас халах;
❌ Мөнгө, эд зүйл, хувийн бичиг баримт, эд хөрөнгийн барьцаа шаардах;
❌ Ажилтны хувийн амьдрал, хувийн нууцад халдах;
❌ Цалин хөлсийг 30 хоногоос дээш хугацаанд олгохгүй байх;
❌ Ээлжийн амралт олгохоос татгалзах;
❌ Амралтын болон баярын өдөр хууль бусаар ажиллуулах;
❌ Аюулгүй, эрүүл ажлын орчныг бүрдүүлэхгүй байх;
❌ Жирэмсэн эмэгтэй, бага насны хүүхэдтэй, насанд хүрээгүй, хөгжлийн бэрхшээлтэй ажилтны хуулиар олгосон эрхийг зөрчих;

🔔 Дээр дурдсан хууль зөрчсөн шаардлагад “Тийм” гэж хэлэх албагүй бөгөөд таны хөдөлмөрлөх эрх зөрчигдөгдөхөөс хуулиар хамгаалсан байдаг.

👨‍⚖️ Та өөрийн хөдөлмөрлөх аливаа эрх зөрчигдсөн гэж үзвэл цаг алдалгүй хуульчид хандаж зөвлөгөө авч байхыг хүсье.

Хуульчаас зөвлөгөө авснаар:

✅ Ажил олгогчийн хууль бус үйлдлийг таслан зогсоох.
✅ Хууль бус шийдвэрийг хүчингүй болгох.
✅ Зөрчигдсөн эрхээ сэргээлгэх.
✅ Хөдөлмөрийн эрх зөрчигдсөнөөс учирсан хохирлоо арилгуулах зэрэг давуу талтай юм.

🔁 “Танд болон бусдад хэрэгтэй зөвлөгөө бол share хийгээрэй.”

📌 “Дараагийн удаа та ямар асуудлаар зөвлөгөө авах хэрэгтэй байгаа талаараа сэтгэгдэл үлдээгээрэй"

Өмгөөллийн Сүлд Эм Жи Легал ХХК

Иргэний хэргийн өмгөөлөгч Хуульч Б.Батцэнгэл



✅

21/01/2026

"ХҮНИЙГ АЖИЛД АВАХДАА ТҮҮНЭЭС 3 ЧАНАРЫГ Л ХАЙ"

1. Шулуун шударга байдал
2. Oюуны чадамж
3. Эрч хүч

“ Хэрэв түүнд эхнийх нь үгүй бол үлдсэн хоёроороо хамт олноо, байгууллагаа эрсдэлд оруулж мэднэ...."