17/01/2021
Ковид -19-ийн туршлага Иргэний кодекст (Хятадын) ямар өөрчлөлтийг авчирсан талаар танилцана уу.
Хятадын шинэ Иргэний кодекс ба Ковид-19
2020 оны 5 дугаар сарын 28-ны өдөр Бүх Улсын Ардын Төлөөлөгчдийн 13 дугаар Их хурлын 3 дахь удаагийн хурлаар “БНХАУ-ын Иргэний кодекс”(中华人民共和国民法典) -ийг баталсан бөгөөд 2021 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс хэрэгжиж эхэлсэн билээ. Энэхүү хуулийг хэлэлцэх үед Ковид-19 цар тахлын улмаас иргэдийн амьдралд маш том өөрчлөлт орсон нь хууль тогтоомжийг өөрчлөх, шинэчлэх шаардлагыг бий болгосон. Энэ удаагийн БНХАУ-ын Иргэний кодекс (ИК) ч цар тахлын туршлагыг шингээснээрээ онцлогтой байна.
1.Онцгой байдалд асрах хүнгүй асран хамгаалуулагчийг түр хамгаалах тогтолцоог бий болгосон.
Цар тахлын улмаас зарим асран хамгаалагч тусгаарлагдсан нь асран хамгаалуулагчийг асрах хүнгүй болгоход хүргэсэн. Иймд хууль тогтоомжоор онцгой байдалд асран хамгаалуулагчгүй хүнийг хамгаалах тогтолцоог бий болгох, түр харгалзагчийн хариуцлагыг зохицуулах шаардлага үүссэн. Энэхүү зохицуулалтыг Иргэний кодекст дараах байдлаар зохицуулсан байна:
Гэнэтийн зүйл тохиолдсон онцгой байдалд асран хамгаалагч тодорхой хугацаанд асрах үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй болсон, асран хамгаалуулагч асрах хүнгүй болсон тохиолдолд асран хамгаалуулагчийн оршин суугаа оршин суугчдын хороо, тосгоны хороо эсхүл иргэдийн захиргааны хэлтэс нь асран хамгаалуулагчид түр хугацаанд шаардагдах амьдрал ахуйн асрамжийн арга хэмжээг зохион байгуулна. (ИК-ийн 34 дүгээр зүйл)
2. Сууц өмчлөгчдийн холбоонд үйлчилгээ үзүүлэх аж ахуйн нэгж, сууц өмчлөгчдийн холбоо зэрэг субьект цар тахал зэрэг онцгой байдалд шаардлагатай яаралтай үйл ажиллагааг хариуцах талаар зохицуулсан.
Цар тахлын үед сууц өмчлөгчдийн холбоонд үйлчилгээ үзүүлэх аж ахуйн нэгжүүд цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх их хэмжээний ажлыг хариуцсан. Иймд Иргэний кодекст дараах байдлаар хуульчилсан байна:
Сууц өмчлөгчдийн холбоонд (СӨХ) үйлчилгээ үзүүлэх аж ахуйн нэгж эсхүл бусад удирдах этгээд нь Засгийн газрын хуулийн дагуу хэрэгжүүлж буй яаралтай авах арга хэмжээ болон бусад удирдах арга хэмжээг авна, холбогдох ажилд идэвхтэй хамтран ажиллахаар зохицуулсан. (ИК-ийн 285 дугаар зүйл)
Түүнчлэн, СӨХ-ны хамтран ажиллах үүргийг тодорхой болгосон. Тухайлбал, СӨХ-ны үйлчилгээ үзүүлэх аж ахуйн нэгж эсхүл бусад удирдах этгээд нь Засгийн газрын хуулийн дагуу хэрэгжүүлж буй яаралтай авах арга хэмжээ болон бусад удирдах арга хэмжээг авахад СӨХ нь хамтран ажиллахаар зохицуулсан. (ИК-ийн 286 дугаар зүйл)
Эдгээр харилцааг зохицуулснаар СӨХ-ны үйлчилгээ үзүүлэх аж ахуйн нэгжид холбогдох үйл ажиллагааг явуулахад, мөн оршин суугчдын эрүүл аюулгүй байдал болон нийтийн эрх ашгийг хамгаалахад ач холбогдолтой байна.
3.Байгууллага болон хувь хүний хөдлөх эсхүл үл хөдлөх хөрөнгийг төрөөс албадан хэрэглэх тохиолдлыг хуульчилсан.
Яаралтай аврах ажиллагааны улмаас, мөн цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх зэрэг онцгой байдлын шаардлагаар, хуульд заасан эрхийн хүрээнд болон журмын дагуу байгууллага, хувь хүний хөдлөх эсхүл үл хөдлөх хөрөнгийг албадан хэрэглэж болно. (ИК-ийн 245 зүйл)
Цар тахлын үеийн хүнд нөхцөлд амны хаалт, хамгаалалтын хувцас зэрэг түргэн эмчилгээний нөөц ноцтой хомостсон, яаралтай цар тахлын эсрэг арга хэмжээ авах материал ердийн зах зээлийн журмаар худалдан авах боломжгүй болсон тохиолдолд улс албадан хэрэглэх арга хэмжээ авсан нь нийтийн эрх, ашгийг болон тэдний эрүүл байх эрхийг хангах ач холбогдолтой байна.
4.Улсын бараа захиалах гэрээний тогтолцоог сайжруулсан.
Улс яаралтай аврах ажиллагааны, мөн цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх зэрэг онцгой байдлын улмаас эсхүл бусад шаардлагаар улс бараа захиалах ажил, үүрэг, зарлигийн шинжтэй үүрэг оноосон тохиолдолд иргэний эрх зүйн субьектын хооронд хууль тогтоомжид заасан эрх, үүргийн дагуу гэрээ байгуулна. Хууль тогтоомжийн дагуу гэрээний санал гаргах үүрэгтэй этгээд тухайн үед боломжит гэрээний саналыг гаргана. Хууль тогтоомжийн дагуу амлалт өгөх үүрэг хүлээсэн этгээд нөгөө талд боломжит гэрээний шаардлагаас татгалзахыг хориглоно. (ИК-ийн 494 зүйл)
www.businesslaw.mn