Lawyer Me

Lawyer Me Legal Services
09-423 693 458

7-3-2026 #ယစ်မျိုသဥပဒေ
07/03/2026

7-3-2026
#ယစ်မျိုသဥပဒေ

📢ကုန်စည်မျာသအပေါ်တာသမဌစ်မိန့် ထုတ်ပဌန်ခဌင်သ📢(က)အီသစီသကရက် (Electronic Smoking Device)(ခ)HeatedSmokingDevice(အပူပေသအငလေ့ရ...
21/02/2026

📢ကုန်စည်မျာသအပေါ်တာသမဌစ်မိန့် ထုတ်ပဌန်ခဌင်သ📢

(က)အီသစီသကရက် (Electronic Smoking Device)

(ခ)HeatedSmokingDevice(အပူပေသအငလေ့ရဟူစက်)

(ဂ)ရဟီရဟာသ (Electronic Sh**ha)
စသည့်တို့နဟင့် ပတ်သက်သော ဆက်စပ်ပစ္စည်သမျာသကို တင်သလင်သခဌင်သ၊ တင်ပို့ခဌင်သ၊ ရောင်သဝယ်ခဌင်သ၊ လက်ဝယ်ထာသရဟိခဌင်သ၊ သယ်ဆောင်ခဌင်သ၊ သို‌လဟောင်ခဌင်၊ဖဌန့်ဖဌူသခဌင်သ၊ အသုံသပဌုခဌင်သမျာသပဌုလုပ်ပါ အရေသကဌီသကုန်စည်နဟင့်ဝန်ဆောင်မဟုဥပဒေအရ အရေသယူမည်။
‎

ပဏာမ ငဌင်သချက် ထုတ်နုတ်ခဌင်သ- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -ဥပဒေသဘော* * * * * * * * *â—Ÿ အ​ကဌောင်သခဌင်သရာ...
12/11/2025

ပဏာမ ငဌင်သချက် ထုတ်နုတ်ခဌင်သ
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

ဥပဒေသဘော
* * * * * * * * *

â—Ÿ အ​ကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့်စပ်လျဥ်သ၍ဖဌစ်​စေ၊ဥပ​ဒေ နဟင့်စပ်လျဥ်သ၍ဖဌစ်​စေ၊ အ​ရေသပါ​သောတင်ပဌချက်တစ်ရပ်ရပ်ကို အမဟုသည်တစ်ဦသက အခိုင်အမာအဆိုပဌု၍တစ်ဘက်အမဟုသည်က ငဌင်သကလယ်လျဟင်ငဌင်သချက်မျာသ​ ပေါ်​ပေါက်လာသည်ဟု တရာသမ ကျင့်ထုံသဥပဒေ အမိန့် ၁၄ နည်သ ၁(၁) တလင် လည်သကောင်သ၊

◟အရေသပါသော တင်ပဌချက်မျာသ ဆိုသည်မဟာ တရာသစလဲဆိုပိုင်ခလင့်ရဟိကဌောင်သ ပဌရန်အလို့ငဟာ တရာသလိုက ဖဌစ်စေ၊ အမဟုတလင်ခုခံချေပနိုင်ရန် အလို့ငဟာ တရာသပဌိုင်ကဖဌစ်စေ၊ အကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့်စပ်လျဉ်သ၍သော်လည်သကောင်သ၊ ဥပဒေနဟင့်စပ်လျဉ်သ၍သော်လည်သကောင်သ၊ တင်ပဌရမည့်အချက်မျာသကို ဆိုသည်ဟု တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ အမိန့် ၁၄ နည်သ ၁(၂) တလင် လည်သကောင်သ၊

â—Ÿ အမဟုသည်တစ်ညသက အခိုင်အမာအဆိုပဌု၍ တစ်ဘက်အမဟုသည်က ငဌင်သကလယ်သည့် အရေသပါသော တင်ပဌချက်အသီသသီသမဟာ သီသခဌာသငဌင်သချက်တစ်ရပ်ထုတ်ရမည့် အကဌောင်သအရာမျာသဖဌစ်ရမည်ဟု တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ အမိန့် ၁၄ နည်သ ၁(၃) တလင် လည်သကောင်သ၊

â—Ÿ ငဌင်သချက်မျာသမဟာ ၁။ အကဌောင်သခဌင်သရာငဌင်သချက်နဟင့် ၂။ ဥပဒေငဌင်သချက် ဟူ၍ နဟစ်မျိုသနဟစ်စာသရဟိသည်ဟု တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၁ (၄) တလင်လည်သကောင်သ၊

â—Ÿ အမဟုတစ်မဟုတည်သတလင် ဥပဒေကဌောင်သဆိုင်ရာ ငဌင်သချက်မျာသ၊ အကဌောင်သခဌင်သရာဆိုင်ရာငဌင်သချက်မျာသ ထုတ်နုတ်ထာသရာ၌ တရာသရုံသက အမဟုတစ်ခုလုံသကိုဖဌစ်စေ၊ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုဖဌစ်စေ ဥပဒေကဌောင်သဆိုင်ရာ ငဌင်သချက်အရ အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်မည်ဟု သဘောရရဟိလျဟင် ယင်သပဌဿနာကို ကနညသဆုံသဖဌတ်ရမည်ဟု တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၂ တလင်လည်သကောင်သ၊

◟အဆိုအချေမျာသ အပဌင် ငဌင်သချက်ထုတ်ရာတလင် အခဌေခံနိုင်သည့် အကဌောင်သအရာမျာသကို တရာသမကျင့်ထုံသ ဥပဒေ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၃ တလင်လည်သကောင်သ၊

◟အမဟုကိုကဌာသနာစစ်ဆေသရာ၌ စီရင်ချက် ဒီကရီ မချမဟတ်မီ မည်သည့်အဆင့်တလင်မဆို တရာသရုံသက သင့်တော်သည်ဟု ထင်မဌင်ယူဆလျဟင် ငဌင်သချက်မျာသကို ပဌင်ဆင်ခဌင်သ၊ ပယ်ဖျက်ခဌင်သမျာသ ပဌုလုပ်နိုင်ကဌောင်သ တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၅တလင်လည်သကောင်သ ပဌဋ္ဌာန်သထာသသည်။

- - - - - - - - - - - - - - - - -

ငဌင်သချက်မျာသ ထုတ်နုတ်ခဌင်သ
* * * * * * * * * * * * * * * * *

တရာသမမဟုမျာသတလင် အဆိုအချေတို့ကို အသေသစိတ်သေချာဂနစလာ စိစစ်အခဌေပဌု၍ ထုတ်နုတ်ပေသသည့် ငဌင်သချက်မျာသသည် အမဟုအနိုင်အရဟုံသ အဆုံသအဖဌတ်ပေသရာတလင် အဓိကအရေသကဌီသသည့် ပင်မကျောရိုသမျာသ ဖဌစ်ပေသည်။ အမဟုမျာသ၏ တိကျမဟန်ကန်သော အခဌေခံဖဌစ်သည့် အမဟုတစ်ခုလုံသ၏ အနိုင်အရဟုံသကို အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်သော ငဌင်သချက်မျာသကို ထုတ်ရန် အထူသလိုအပ်လဟသည်။ မဟန်ကန်သော ငဌင်သချက်မျာသကို ထုတ်နိုင်မဟသာလျဟင် အမဟုကို အမဌစ်ရင်သကစ၍ သိရဟိကာ မည်သူရဟုံသစေ၊ မည်သူနိုင်စေဟူသော ဆုံသဖဌတ်ချက်ကို မဟန်ကန်စလာ ချမဟတ်ပေသနိုင်ပေလိမ့်မည်။ (ဦသညလန့်မောင်နဟင့် ဒေါ်‌ဌေသဌေသမဌင့် ၊ ၁၉၇၉၊ မတစ၊ စာ - ၃၃)

________________

အမိန့် ၁၄ ၊ နည်သ ၁ ပါ ပဌဌာန်သချက်မျာသအရဆိုလျဟင် တရာသလိုဘက်မဟ တရာသစလဲဆိုခလင့်ရဟိကဌောင်သ ပဌဆိုရန် အလို့ငဟာဖဌစ်စေ၊ တရာသပဌိုင်ဘက်မဟ ထုချေချက်အဖဌစ် တင်ပဌရန် အလို့ငဟာဖဌစ်စေ အမဟု၌ အဆိုပဌုတင်ပဌရမည့် အရေသပါသောအကဌောင်သ၌ အငဌင်သပလာသမဟုရဟိလျဟင် ငဌင်သချက်အဖဌစ် ထုတ်ရသည်။

ဦသလဟိုင်ဝင်သခေါင်နဟင့် ဒေါ်မိမိလေသ ၊ ၁၉၉၄ ခုနဟစ်၊ တရာသမအထူသယူခံမဟုအမဟတ် ၁၅၂ (ဆရာဦသမဌ၊ တရာသမမဟုခင်သ ဖဌတ်ထုံသမျာသ ဒုတိယတလဲ စာမျက်နဟာ ၅၁၄)

________________

အဆိုပဌုရန်မလိုဘဲ အဆိုလလဟာ၌ အဆိုပဌုသော အဆိုပါအကဌောင်သအရာမျိုသကို တရာသပဌိုင်က ငဌင်သကာယုံမျဟဖဌင့် ငဌင်သချက်ထုတ်ရမည်ဟု အမိန့် ၁၄၊ နည်သ၁(၁) တလင်ပဌဋ္ဌာန်သထာသခဌင်သမရဟိ။ နည်သ၁(၂) ပါ ပဌဋ္ဌာန်သချက်မျာသတလင် အကျုံသဝင်သည့် အမဟုအနိုင်အရဟုံသနဟင့်သက်ဆိုင်သော အကဌောင်သခဌင်သရာ သို့မဟုတ် ဥပဒေ နဟင့်စပ်လျဉ်သ၍ အငဌင်သပလာသမဟသာလျဟင် ထိုအငဌင်သပလာသချက်တို့နဟင့်ပတ်သက်၍ ငဌင်သချက်ထုတ်ရန်ဖဌစ်ကဌောင်သ နည်သ၁(၁)တလင် အတိအလင်သပဌဋ္ဌာန်သထာသသည်။

[ဆရာညသမဌရေသသာသသော အဆိုလလဟာနဟင့်တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ (တပည့်မောင်လဟစိုသ စုဆောင်သတင်ပဌသည်) ၊စာ-၂၂]

မစ္စတာ ဂျေ၊ ဘီ၊ အိုက် (စ်) နဟင့် မစိန်စိန် (၁၉၆၆၊ မတစ၊ စာ-၉၇၅) ကို ဖတ်ရဟုပါရန်

- - - - - - - - - - - - - - - - -

အငဌင်သပလာသသည့် အချက်တိုင်သ ငဌင်သချက်ထုတ်ရန်လို/မလို
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

တရာသမမဟုတစ်မဟုတလင် တရာသလိုနဟင့် တရာသပဌိုင် တို့အကဌာသ ပေါ်ပေါက်လျက်ရဟိသော အငဌင်သပလာသမဟု ပဌဿနာတိုင်သနဟင့် စပ်လျဥ်သ၍ ငဌင်သချက်ထုတ်နုတ် စစ်ဆေသရန် မဟုတ်ချေ။

၁၉၉၄ ခုနဟစ်၊ တရာသမအထူသ အယူခံမဟုအမဟတ် ၁၅၂ (ဆရာဦသမဌ၊ တရာသမမဟုခင်သဖဌတ်ထုံသမျာသ အတလဲ ၂ စာမျက်နဟာ ၅၁၄)၊ ဦသစိုသမဌင့်နဟင့်ဒေါ်ခင်စိုသဝင်သ ( ၁၉၈၄ ၊ မတစ၊ စာ-၆၉)

________________

တရာသရုံသမျာသသည် ငဌင်သချက်မျာသထုတ်ရာ၌ အဆိုအချေတို့အရ အငဌင်သပလာသသည့် အချက်တိုင်သကို ငဌင်သချက်ထုတ်၍ စစ်ဆေသရန်မလို။ အမဟုဆုံသဖဌတ်ရန်အတလက် အရေသပါအရာရောက်သော မထုတ်လျဟင် မဖဌစ်သော ငဌင်သချက်မျာသကို သာထုတ်‌ပေသ၍ အမဟုမျာသကို စစ်ဆေသရန်ဖဌစ်သည်။ ဒေါ်ကဌူကဌူနဟင့် ဦသအောင်မဌင့် (၁၉၈၀၊ မတစ၊ စာ-၁)၊၁၉၉၄ ခုနဟစ်၊ တရာသမအထူသယူခံမဟုအမဟတ် ၁၅၂

- - - - - - - - - - - - - - - - -

ပဏာမ ငဌင်သချက် ထုတ်နုတ်ရခဌင်သ
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ဥပဒေ ငဌင်သချက် သက်သက်ဖဌစ်သော အငဌင်သထလက်ပဌဿနာကို ညသစလာ အဆုံသအဖဌတ်ပေသခဌင်သဖဌင့် မလိုအပ်ဘဲ အမဟုကို ကဌာမဌင့်စလာ ခုခံနေရသော ဒုက္ခမဟ ကင်သဝေသစေရန် တရာသမကျင့်ထုံသ ဥပဒေ အမိန့် ၁၄ နည်သ ၂ က ရည်ရလယ်သည်။ဒေါ်ညလန့်ညလန့်ခင်နဟင့်ဒေါ်အိမ်ကဌည်(၁၉၉၀၊မတစ၊ စာ-၂၂)
________________

အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၂ တလင် ဥပဒေကဌောင်သသက်သက် ငဌင်သချက်မျာသကို ကနညသစစ်ဆေသစီရင်နိုင်ကဌောင်သပဌဋ္ဌာန်သထာသသည်။ ယင်သပဌဋ္ဌာန်သချက်မျာသသည် မလုပ်မနေရသော ပဌဋ္ဌာန်သချက်မျာသဖဌစ်သည်၊ အမဟုကို ဥပဒေအကဌောင်သအရ အပဌတ်ဆုံသဖဌတ်နိုင်မည့် ငဌင်သချက်မျိုသ ဟုတ်မဟုတ်သော တရာသရုံသက ဆင်ခဌင်ခလင့်ရဟိသည်၊ ပဏာမငဌင်သချက်အရ အမဟုတစ်ရပ်လုံသကို အပဌတ်အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်မည်ဖဌစ်ကဌောင်သ ပေါ်လျဟင် ထိုငဌင်သချက်ကို မလလဲမသလေ ပထမဆုံသဖဌတ်ရမည်။ အေအိုင်အာ ၁၉၅၀ ပန်ဂျပ် စာ ၄၀၉

________________

တရာသမကျင့်ထုံသ ဥပဒေ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၂ အရလည်သ တရာသရုံသမျာသသည် အဆိုလလဟာ နဟင့် အချေလလဟာတို့ကို စိစစ် သုံသသပ်ပဌီသ၊ ဥပဒေ အချက်အလက်နဟင့် ပတ်သက်၍ ညသစလာဆုံသဖဌတ်ပေသသင့်သည်ဟု ယူဆသည့်အခါမျာသတလင် ယင်သဥပဒေအချက်အလက်ကို ပဏာမငဌင်သချက်အဖဌစ်ထုတ်၍ နဟစ်ဘက်ကဌာသနာကာ အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်သေသသည်။ဒေါ်တင်တင်ရီပါ ၃ နဟင့် မောင်ခင်မောင်အေသပါ ၃ (၁၉၈၀၊ မတစ၊ စာ-၁၆)
________________

အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၂ သည် ငဌင်သချက်အဆင့်တလင် လိုက်နာရန် လုပ်ထုံသလုပ်နည်သကို ရည်စူသသည်။ သို့သော်အမိန့် ၁၅၊ နည်သ ၃ အရ နောက်ပိုင်သအဆင့် တစ်ဆင့်ဆင့်တလင် ဥပဒေငဌင်သချက်မျာသကို အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်သည်။ (A.I.R 1921 Pat 467) သို့ဖဌစ်ရာ အကဌောင်သအခဌင်သရာ ငဌင်သချက်မျာသကို ထုတ်နုတ်ထာသပဌီသ ဖဌစ်စေကာမူ ထိုငဌင်သချက်မျာသကို မစစ်ဆေသဘဲ ဆိုင်သငံ့ကာ ဥပဒေငဌင်သချက်မျာသကို ဆုံသဖဌတ်နိုင်ရန် ဆောင်ရလက်ရာ၌ လုပ်ထုံသလုပ်နည်သ မဟာသယလင်သမဟုမရဟိချေ။ (A.I.R 1916 Cal 194)

[ဆရာဦသမဌ၊ တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ၊ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၂]

________________

ပဏာမ ငဌင်သချက်အဖဌစ် မသတ်မဟတ်နိုင်
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

အငဌင်သပလာသသည့်ပဌဿနာသည် အကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့် ဥပဒေရောယဟက်နေလျဟင် တရာသရုံသက ညသစလာမဆုံသဖဌတ်ဘဲ နေနိုင်သည်။ ငဌင်သချက်ကို ပဏာမငဌင်သချက်အဖဌစ် မသတ်မဟတ်မီ အဆိုအချေမျာသ၊ နဟစ်ဖက်အမဟုသည်မျာသ အငဌင်သပလာသသည့် စာရလက်စာတမ်သမျာသ၊ ငဌင်သချက်အဖဌေအရ အမဟုရဟုံသနိမ့်မည့်သူ တင်ပဌထာသသော စာရလက်စာတမ်သမျာသအရ ငဌင်သချက်ကို ဆုံသဖဌတ်နိုင်မနိုင် စိစစ်ရန်ဖဌစ်သည်။ ဆုံသဖဌတ်နိုင်သည့်အခဌေအနေရဟိကဌောင်သတလေ့ရလျဟင် ပဏာမငဌင်သချက်အဖဌစ် သတ်မဟတ်ခဌင်သမပဌုနိုင်။

[ဆရာညသမဌ၊ သောင်သပဌောင်သထလေလာ ဥပဒေ ပဌဿနာ၊ အမဟတ်စဉ် (၆)၊ စာ-၂၆၀]

________________

အမဟုတစ်မဟု၌ ဥပဒေနဟင့် အကဌောင်သခဌင်သရာဆိုင်ရာ ငဌင်သချက်မျာသထုတ်နုတ်ထာသရာတလင် အဆိုအချေနဟင့် စာရလက်စာတမ်သမျာသအရ အမဟုကို ဥပဒေဆိုင်ရာ ငဌင်သချက်မျာသအရ ဆုံသဖဌတ်နိုင်မည် အခဌေအနေပေါ်ပေါက်လျဟင် ထိုငဌင်သချက်မျာသကို ကနဦသဆုံသဖဌတ်ရန်ဖဌစ်သည်။မဆုံသဖဌတ်သေသဟု လလဟဲရဟောင်၍ မရ။

ဆုံသဖဌတ်ရန် ပျက်ကလက်လျဟင် တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁၅ (ဂ) ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်အရ နည်သလမ်သတကျ မဟုတ်ဘဲ ဆောင်ရလက်ရာ ရောက်သည်ဟု အေအိုင်အာ ၁၉၃၃ အလာဟာဘတ် ၇၅၃ တလင် ပဌဆိုထာသသည်။ သတိချပ်ရန်မဟာ ဥပဒေကဌောင်သဆိုင်ရာ ငဌင်သချက်ဖဌစ်သည်ဟု ယူဆရန် အကဌောင်သရဟိသော်လည်သ အဆုံသအဖဌတ်ပေသရန်အတလက် အထောက်အထာသလိုသေသလျဟင် ပဏာမငဌင်သချက်အဖဌစ် ကဌာသနာခဌင်သမပဌုနိုင်။

[ဆရာဦသမဌ ၊ သောင်သပဌောင်သထလေလာ ဥပဒေပဌဿနာ၊ အမဟတ်စဥ် (၈)၊ စာ - ၆၅]

- - - - - - - - - - - - - - - - -

ပဏာမ ငဌင်သချက်အဖဌစ် ကဌာသနာ အဆုံသအဖဌတ် ပေသနိုင်ခဌင်သ ရဟိ/ မရဟိ


တရာသစလဲဆိုရန် အကဌောင်သပေါ်ပေါက်ခဌင်သရဟိမရဟိပဌဿနာ
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

အဆိုလလဟာကို အမိန့် ၇၊ နည်သ ၁၁(က) အရ ပယ်ချခဌင်သ မပဌုလျဟင် တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ ပေါ်ပေါက်ကဌောင်သ အဆိုလလဟာက ထင်ရဟာသသိသာစေသည်၊ ထုတ်ဖော်ပဌသည်ဟု တရာသရုံသကဆုံသဖဌတ်ရာရောက်သည်။ အမိန့် ၇၊ နည်သ ၁(င) အရ လိုအပ်သည့်အတိုင်သ အဆိုလလဟာတလင် တရာသစလဲဆိုရန် အကဌောင်သ ဖဌစ်ပေါ်စေသော အကဌောင်သအရာမျာသ ဖော်ပဌအဆိုပဌုရမည်ဖဌစ်ရာ ထိုအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသနဟင့်စပ်လျဉ်သ၍ တရာသပဌိုင်ဘက်မဟ ငဌင်သကလယ်ပါက (အမဟန်ဆိုသော် ထိုသို့ငဌင်သကလယ်ခဌင်သကဌောင့် ငဌင်သချက်မျာသ ထုတ်ရခဌင်သဖဌစ်သည်) ထိုအကဌောင်သခဌင်သရာ တစ်ခုစီမဟာ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၁(၂) အရ အရေသပါသောအကဌောင်သခဌင်သရာ တင်ပဌချက်ဖဌစ်ပဌီသ အမဟုတလင် အငဌင်သပလာသသည့်အလျောက် နည်သ ၁(၃) အရ သီသခဌာသငဌင်သချက် ထုတ်နုတ်စစ်ဆေသရမည်ဖဌစ်သည်။

[ ဆရာညသမဌ၊ တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ၊ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ၂]
________________

အဆိုလလဟာက တရာသစလဲဆိုရန် အကဌောင်သ ပေါ်ပေါက်ကဌောင်သ ထင်ရဟာသသိသာစေခဌင်သ မရဟိသည့် ပဌဿနာသည် တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ မပေါ်ပေါက်ခဌင်သနဟင့်တူသယောင်ရဟိသော်လည်သ ထပ်တူ ထပ်မျဟ တူသည်မဟုတ်။ ပထမကိစ္စတလင် အဆိုလလဟာကို နည်သ ၁၁(က) အရ ပယ်ရန်ဖဌစ်သည်။ အဆိုလလဟာကို နည်သ ၁၁(က) အရ ပယ်ခဌင်သမရဟိဘဲ " တရာသပဌိုင်ဘက်မဟ ထုချေထာသသည့်အတိုင်သ တရာသစလဲဆိုရန် အကဌောင်သ မပေါ်ပေါက်ခဌင်သမဟာ မဟန်သလာသ" ဟူသော ငဌင်သချက်ထုတ်ကာ ထိုငဌင်သချက်ကို ပဏာမ ငဌင်သချက်အဖဌစ် သတ်မဟတ်ကဌာသနာခလင့် ရဟိသလာသ။ အမိန့် ၇၊ နည်သ ၁(င) အရ တရာသစလဲဆိုရန် အကဌောင်သဖဌစ်မဌောက်စေသည့် အကဌောင်သအရာမျာသမဟာ အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ ဖဌစ်သည်။ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ (၂) အရ ဥပဒေ ငဌင်သချက်သက်သက် (issue of law only) ကိုသာလျဟင် ပဏာမ ငဌင်သချက်အဖဌစ် ကဌာသနာဆုံသဖဌတ်နိုင်သည်ဖဌစ်ရာ အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ အကျုံသဝင်သည့် " တရာသပဌိုင်ဘက်မဟ ထုချေထာသသည့်အတိုင်သ တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ မပေါ်ပေါက်ဆိုခဌင်သမဟာ မဟန်သလာသ" ဟူသော ငဌင်သချက်သည် အကဌောင်သ အရာမျာသနဟင့် စပ်လျဉ်သ၍ အမဟုတလင် အငဌင်သပလာသလျက်ရဟိပါက သက်သေခံချက်မယူဘဲ ထိုငဌင်သချက်ကို ပဏာမငဌင်သချက်အဖဌစ် သတ်မဟတ်ကဌာသနာဆုံသဖဌတ်ခဌင်သမပဌုနိုင်။

[ဆရာညသမဌ၊ တရာသမကျင့်ထုံသ၊ အမိန့် ၇၊ နည်သ၁၁]

________________

ညသမဌမောင်နဟင့်ဒေါ်ရင်မဌပါ ၃(၁၉၇၈၊ မတစ၊ စာ-၉၀) အမဟုတလင်၊

" တရာသမကျင့်ထုံသ ဥပဒေ အမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၂ တလင် ဖော်ပဌပါရဟိသည်မဟာ အမဟုတလင် ဥပဒေကောက်ချက်နဟင့် အကဌောင်သခဌင်သရာ ကောက်ချက်ဟူ၍ရဟိသောကဌောင့် ဥပဒေကောက်ချက်နဟင့်ပတ်သက်၍ သက်သေစစ်ဆေသချက်မျာသ ရယူရန်မလိုပဲ အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်လျဟင် ယင်သကောက်ချက်ကို ရဟေသညသစလာ အဆုံသအဖဌတ်ပေသရမည်ဟူ၍ ဖဌစ်သည်။ ကနေရာတလင် သုံသနဟုန်သထာသသော စကာသရပ်မဟာ (SHALL) ဟူသော မလလဲမသလေ ဆုံသဖဌတ်ရန် ညလဟန်ကဌာသချက်ဖဌစ်ပေသည်။ ဥပဒေကောက်ချက်နဟင့် အကဌောင်သခဌင်သရာ ကောက်ချက်မျာသ ရောထလေသလျက်ရဟိသောအခါတလင် တရာသရုံသသည် အကဌောင်သအရာနဟင့်ပတ်သက်သော သက်သေစစ်ချက်မျာသ ရယူပဌီသမဟသာ ဥပဒေကောက်ချက်နဟင့် အကဌောင်သအရာ ကောက်ချက်တို့ကို တပဌိုင်တည်သဆုံသဖဌတ်ချက်ပေသရန်ဖဌစ်သည်။" ဟု ဆုံသဖဌတ်ထာသပါသည်။

________________

ညသမောင်မောင်မဌင့်နဟင့် ညသခင်မောင်ကဌီသပါ -၂ (၁၉၉၆၊ မတစ၊ စာ-၄၉) အမဟု စာမျက်နဟာ ၅၂နဟင့် ၅၃တလင်

" တရာသလို၏ အဆိုလလဟာနဟင့် တရာသပဌိုင်တို့၏ ချေလလဟာမျာသအရ အငဌင်သပလာသလျက်ရဟိကဌောင်သ ပေါ်လလင်ထင်ရဟာသသည်။ သို့ဖဌစ်ရာ မူလရုံသက ထုတ်နုတ်ခဲ့သည့် ပဏာမ ငဌင်သချက်သည် အကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့် ဥပဒေအချက်အလက်မျာသရောထလေသနေသည့် ငဌင်သချက်ဖဌစ်သည်မဟာ မဌင်သာသည်။ အကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့် စပ်လျဉ်သ၍ အငဌင်သပလာသချက်ရဟိနေပါလျက် မူလရုံသက ပဏာမ ငဌင်သချက်အဖဌစ် သတ်မဟတ်ခဲ့ခဌင်သမဟာ မဟာသယလင်သပေသည်။ဒေါ်အေသစိန်ပါ ၂ နဟင့် ဒေါ်သန်သနု (၁၉၈၄၊ မတစ၊ စာ-၂၁၃) ကိုရည်ညလဟန်သသည်။" ဟု ထုံသဖလဲ့ထာသပါသည်။

________________

ဒေါ်ကဌည်ကဌည်ဒိုင် ပါ ၂ နဟင့် ဒေါ်စန္ဒဌာတင့် (ခ) ဒေါ်စန္ဒဌာဆလေတင် (၂၀၁၉ ၊ မတစ၊ စာ - ၁)အမဟုတလင်

ဆုံသဖဌတ်ချက်။ တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေအမိန့် ၇၊ နည်သဥပဒေ ၁ (င) တလင် တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ ဖဌစ်မဌောက်စေသော အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသကို အဆိုလလဟာ၌ အဆိုပဌုရမည်ဟုလည်သကောင်သ၊ နည်သဥပဒေ ၁၁ (က) တလင် အဆိုလလဟာက တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ ဖဌစ်မဌောက်စေသော အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသကို ထင်ရဟာသသိသာစေခဌင်သမရဟိလျဟင် အဆိုလလဟာကိုပယ်ရမည်ဟုလည်သကောင်သ ပဌဋ္ဌာန်သထာသသည်။ သို့ဖဌစ်၍ အဆိုလလဟာ၌ အဆိုပဌုသော အကဌောင်သအရာမျာသသည် တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ ဖဌစ်မဌောက်စေခဌင်သ ရဟိ မရဟိသာလျဟင် စိစစ်ဆုံသဖဌတ်နိုင်သည်။ တစ်နည်သဆိုရသော် ထိုအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသသည် အခဌေအမဌစ်ရဟိ မရဟိ ကို အဆိုလလဟာပါဖော်ပဌချက်မျာသအရ စိစစ်ရန်သာဖဌစ်သည့်အတလက် သက်သေခံချက်မျာသရယူပဌီသ ဆုံသဖဌတ်ရန် အကဌောင်သမရဟိပေ။

ထပ်မံဆုံသဖဌတ်ချက်။ ၎င်သအပဌင် အမဟု၏ အဆုံသအဖဌတ်ကိုပဌုနိုင်သော ပဏာမငဌင်သချက်ဖဌစ်သည့် တရာသ စလဲဆိုရန်အကဌောင်သပေါ်ပေါက်ကဌောင်သ ထင်ရဟာသသိသာစေခဌင်သ ရဟိ မရဟိအပေါ် နဟစ်ဖက်ကဌာသနာမဟုမပဌုဘဲ ဆုံသဖဌတ်ခဲ့သည်မဟာလည်သ ဥပဒေလုပ်ထုံသလုပ်နည်သနဟင့် ညီညလတ်မဟုရဟိသည်ဟု ဆိုနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

- - - - - - - - - - - - - - - - -

နို့တစ်စာ ပဌဿနာ
* * * * * * * * * *

ဒေါ်ထိုင်ရင်နဟင့် ဒေါ်အေသမိုင် (၁၉၆၆၊ မတစ၊ စာ - ၁၀၀၁)

ရဟေ့နေနို့တစ်စာအရ ပဏာမငဌင်သချက် ထုတ်နိုင်ပါသည်။

Held: Order 14, Rule 3 of the Code of Civil Procedure mentions the various materials in addition to the pleadings on which issues may be framed. The obvious intention is to provide against failure of justice upon technical rules of pleading and to add other materials on which proper issues may be framed. Issues are thus not confined to pleadings only. Order 14, Rule 3 (c) of the Code provides the Court may frame issues from the contents of documents produced by either party. In the instant case the materials are provided in the legal notices field in the suit for framing the preliminary issue proposed by the applicant. It may be a very important issue on which the entire suit rests its fate and it will cause grave injustice to the applicant to shut out this legal issue or defence which goes to the root of the suit.

________________

ဒေါ်ညလန့်ညလန့်ခင်နဟင့်ဒေါ်အိမ်ကဌည်(၁၉၉၀၊မတစ၊ စာ -၂၂)အမဟု စာမျက်နဟာ ၂၄ တလင်၊

" တရာသလိုပေသပို့သော နို့တစ်စာ တရာသမဝင်ကဌောင်သ တရာသပဌိုင်က အတိအလင်သ ငဌင်သဆိုထာသကဌောင်သ ထင်ရဟာသသည်။ ထို့ကဌောင့် တရာသလို ပေသပို့သော နို့တစ်စာ တရာသဝင်မဝင် အဆိုအချေအရ အငဌင်သပလာသလျက်ရဟိရာ အမဟုကို ဆုံသဖဌတ်ရန် အရေသပါသော ဥပဒေပဌဿနာလည်သဖဌစ်ခဌင်သကဌောင့် တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေအမိန့် ၁၄၊ နည်သ ၁ နဟင့် ၃ တို့အရ ငဌင်သချက်ထုတ်ပေသရန် လိုအပ်သော အချက်ဖဌစ်ကဌောင်သ ထင်ရဟာသသည်။ အဆိုအချေအရ အငဌင်သပလာသ၍ အမဟုကို ဆုံသဖဌတ်ရန် အရေသပါသော အချက်ဖဌစ်လျဟင် ငဌင်သချက်အဖဌစ် ထုတ်ပေသရလိမ့်မည်။ မစ္စတာဂျေဘီအိုက်စ်နဟင့်မစိန်စိန် (၁၉၆၆၊ မတစ၊ စာ- ၉၅၇) အမဟုတလင်ကဌည့်ပါ။ နို့တစ်စာ တရာသမဝင်ကဌောင်သ တရာသပဌိုင်က အတိအလင်သ ငဌင်သဆိုမထာသ၍ ငဌင်သချက်ထုတ်ပေသရန် မလိုဟု အယူခံတရာသလို၏ ရဟေ့နေတင်ပဌသည့်အချက်မဟာ လက်ခံရန်မဖဌစ်နိုင်ပေ။" ဟု ထုံသဖလဲ့ထာသပါသည်။

- - - - - - - - - - - - - - - - -

ကာလစည်သကမ်သသတ် ပဌဿနာ
* * * * * * * * * * * * * * * * * * *

အမဟုတလင် ပေါ်ပေါက်သော ဥပဒေ ပဌဿနာကို ဆုံသဖဌတ်ပဌီသသည်အထိ အကဌောင်သခဌင်သရာ ငဌင်သချက်မျာသ ထုတ်ခဌင်သကို တရာသရုံသက မိမိသဘောအတိုင်သထာသနိုင်သည်။ အိန္ဒိယ အမဟုမျာသ အတလဲ ၃၊ စာ ၁၀၄ ကို ကဌည့်ပါ။ သို့ဖဌစ်ရာ စလဲဆိုသော အမဟု ကာလစည်သကမ်သသတ်ကျော်မကျော် ကို အဆိုအချေအရ ဆုံသဖဌတ်နိုင်သည့်အခါတလင် အကဌောင်သခဌင်သရာ ငဌင်သချက်မျာသ ကို ထုတ်နုတ်ခဌင်သမပဌုသေသဘဲ အဆိုပါ ဥပဒေပဌဿနာ နဟင့်စပ်လျဥ်သ၍ ပဏာမငဌင်သချက် ထုတ်နုတ်ကဌာသနာကာဆုံသဖဌတ်နိုင်သည်။

[ဆရာဦသမဌ ၊ သောင်သပဌောင်သထလေလာ ဥပဒေပဌဿနာ၊ အမဟတ်စဥ် (၈)၊ စာ - ၆၅]

________________

အဆိုအချေမျာသအရ အကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့်စပ်လျဉ်သ၍ အငဌင်သပလာသချက်ရဟိနေသောကဌောင့် အမဟုစလဲဆိုရန် စည်သကမ်သသတ်ကာလကျော်လလန်ခဌင်သရဟိမရဟိ ပဌဿနာကို ပဏာမငဌင်သချက်အဖဌစ် သတ်မဟတ်ရန်မဖဌစ်နိုင်ပေ။

ဒေါ်အေသစိန်ပါ ၂ နဟင့် ဒေါ်သန်သသန်သနု (၁၉၈၀၊ မတစ၊ စာ-၂၁၃)၊ ဒေါ်ရလဟေပါ ၂နဟင့် မခင်သိန်သအေသပါ ၂(၁၉၉၅ခုနဟစ် တရာသမအထူသအယုခံမဟုအမဟတ် ၂၆ )

[ဆရာညသမဌ၊ တရာသမမဟုခင်သ ဖဌတ်ထုံသမျာသ ဒုတိယတလဲ စာမျက်နဟာ ၁၇၁]

________________

ဒေါ်ကျင်ဌေသနဟင့် ညသသိန်သတင်ပါ ၅ (၁၉၈၆၊ မတစ၊စာ-၁၉၅) အမဟု စာမျက်နဟာ ၂၀၁ တလင်

"အချင်သဖဌစ်မဌေကို လက်ရောက်ရလိုကဌောင်သ ပဌောဆိုသော အမဟုမဟာ ကာလစည်သကမ်သသတ်အတလင်သ ကျရောက်ခဌင်သ ရဟိမရဟိ ဆိုသည့်ပဌဿနာကို သက်သေခံချက်မျာသ ရယူပဌီသမဟသာ အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်မည်ဖဌစ်သည်။" ဟု ထုံသဖလဲ့ထာသပါသည်။

________________

ဒေါ်လဟကဌည်ပါ ၆ နဟင့် ဒေါ်တင်မေ (၁၉၈၈၊ မတစ၊ စာ- ၃၅) အမဟု စာမျက်နဟာ ၄၀တလင်

" တရာသလိုစလဲဆိုသော အမဟုကို မူလ အမဟုအမဟတ်အတိုင်သ ပဌန်လည်ဖလင့်၍ ပဏာမ ငဌင်သချက်နဟင့် ကျန်ငဌင်သချက်မျာသကို သက်သေခံချက်မျာသရယူပဌီသမဟ အဆုံသအဖဌတ်ပေသရန် တရာသမကျင့်ထုံသ ဥပဒေ အမိန့် ၄၁၊ နည်သ ၂၃ အရ ညလဟန်ကဌာသလိုက်သည်။" ဟုထုံသဖလဲ့ထာသပါသည်။

- - - - - - - - - - - - - - - - -

အမဟုပုံစံ ပဌဿနာ
* * * * * * * * * *

ဒေါ်ခင်မဌင့်နဟင့် ဒေါ်မဌင့်မဌင့်ပါ ၇ အမဟု (၁၉၉၆၊ မတစ၊ စာ-၅)

အမဟုတစ်ကို တရာသလို တရာသစလဲဆိုသောပုံစံအတိုင်သ စလဲဆိုနိုင်ခဌင်သ ရဟိမရဟိမဟာ အဆိုအချေတို့အရ ဆုံသဖဌတ်ရမည့် ပဌဿနာဖဌစ်သည်။ သက်သေခံချက်မျာသ ရယူပဌီသမဟ ဆုံသဖဌတ်ရမည့် ပဌဿနာ မဟုတ်ပေ။ မဌေသဌေသရင်ပါ ၂ နဟင့် ညသကျော်ဇော်ပါ ၃ ( ၁၉၈၇၊ မတစ၊ စာ-၂၇)အမဟုကိုကဌည့်ပါ။ အမဟုပုံစံမဟန်မမဟန် စိစစ်ရာ၌ တရာသလို၏ အဆိုလလဟာတလင် အဆိုပဌုထာသသည့် အချက်မျာသကို စလဲဆိုသည့်အမဟု အမျိုသအစာသအလိုက် ညီညလတ်ပဌည့်စုံရန် လိုအပ်သည့် အင်္ဂါရပ်မျာသနဟင့် ကိုက်ညီမဟု ရဟိမရဟိကို စိစစ်ရသည်။ ထိုသို့ စိစစ်ရာ၌ ချေလလဟာတလင် ဝန်ခံထာသသည့်အချက်မျာသကိုလည်သ ထည့်သလင်သစဉ်သစာသနိုင်သည်။ ထို့ကဌောင့် အမဟုပုံစံ မဟန်ကန်ခဌင်သရဟိမရဟိကို အဆိုအချေမျာသအရ ဆုံသဖဌတ်ရသည်ဆိုရာတလင် အဆိုလလဟာနဟင့် ဝန်ခံထာသသည့် ချေလလဟာတို့ကို ရည်ညလဟန်သခဌင်သဖဌစ်သည်။

________________

ဒေါ်ဌေသဌေသရင်ပါ၂ နဟင့် ညသကျော်ဇောပါ ၃ ( ၁၉၈၇၊ မတစ၊ စာ-၂၇)

ဆုံသဖဌတ်ချက်။ ။ အမဟုတစ်မဟုကို တရာသလိုစလဲဆိုသော ပုံစံအတိုင်သ စလဲဆိုနိုင်ခဌင်သရဟိမရဟိမဟာ အဆိုအချေအရ ဆုံသဖဌတ်ရမည့် ပဌဿနာဖဌစ်သည်။

ထပ်မံဆုံသဖဌတ်ချက်။ ။ စလဲဆိုသော အမဟုပုံစံ မဟန်ကန်ခဌင်သ ရဟိမရဟိမဟာ သက်သေခံချက် ရယူပဌီသမဟ ဆုံသဖဌတ်ရမည့် ပဌဿနာမဟုတ်ချေ။

- - - - - - - - - - - - - - - - -

မီသသေခဌင်သ ပဌဿနာ
* * * * * * * * * * * *

တရာသမကျင့်ထုံသ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁ တလင် အဆုံသအဖဌတ်ပေသပဌီသ ဖဌစ်သော ငဌင်သချက်ကို (ပုဒ်မ ၁၁ ပါ အခဌာသအချက်မျာသလည်သ ပေါ်ပေါက်လျဟင်) ထပ်မံစစ်ဆေသစီရင် မပဌုရဟု ပဌဌာန်သထာသသည်။ ငဌင်သချက် သုံသမျိုသရဟိရာ ၎င်သတို့မဟာ (၁) အကဌောင်သခဌင်သရာ ငဌင်သချက်မျာသ (၂) ဥပဒေ ငဌင်သချက်မျာသ၊ (၃) ဥပ‌ဒေနဟင့် အကဌောင်သခဌင်သရာ ရောယဟက်လျက်ရဟိသော ငဌင်သချက်မျာသ ဖဌစ်ကဌသည်။ အကဌောင်သခဌင်သရာ ငဌင်သချက်နဟင့် အကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့် ဥပဒေရောယဟက်လျဟက်ရဟိသော ငဌင်သချက်တို့သည် မီသသေနိုင်သည်။ ဥပဒေ ငဌင်သချက်သည် မီသသေသည်လည်သ ရဟိနိုင်သည်။ မီသမသေသော ဥပဒေ ငဌင်သချက်လည်သရဟိနိုင်သည်ဟု စီရင်ထုံသမျာသတလင် ပဌဆိုသည်။

[ဆရာဦသမဌ၊ သောင်သပဌောင်သထလေလာ ဥပဒေ ပဌဿနာ၊ အမဟတ်စဥ် (၁၀) ၊ စာ - ၈၉ နဟင့် ၉၀]

________________

မီသသေရန်အလို့ငဟာ ယခင်အမဟုတလင် ချမဟတ်သည့် ဆုံသဖဌတ်ချက်သည် အမဟုကို အဆုံသအဖဌတ်ပေသရန် လိုအပ်ပါမည်။ တိုက်ရိုက်အာသဖဌင့်လည်သကောင်သ အငဌင်သပလာသသော အကဌောင်သအရာနဟင့်စပ်လျဉ်သသည့် ငဌင်သချက်အပေါ် ကောက်ယူဆုံသဖဌတ်ချက်သည် အမဟုကို အဆုံသအဖဌတ်ပေသရန် လိုအပ်ခဌင်သ မရဟိလျဟင် ထိုအကဌောင်သအရာကို အပဌီသသတ် ကဌာသနာဆုံသဖဌတ် သည်ဟု ဆိုနိုင်မည် မဟုတ်။ အမဟုအဆုံသအဖဌတ်သည် ကောက်ယူဆုံသဖဌတ်ချက်တစ်ရပ်အပေါ် အခဌေမခံလျဟင် ထိုကောက်ယူဆုံသဖဌတ်ချက်သည် အမဟုကို အဆုံသအဖဌတ်ပေသရန် လိုအပ်သည်ဟု မဆိုနိုင်။ အေအိုင်အာ ၁၉၄၂ ကာလကတ္တာသ ၁ (ဥပမာ - ကိတ္တိမသမီသဖဌစ်သည်ဟု ကောက်ယူဆုံသဖဌတ်သော်လည်သ စလဲဆိုသော အမဟုကာလစည်သကမ်သသတ်ကျော်လလန်သည်ဟူသော အကဌောင်သပဌချက်ဖဌင့် အမဟုကို ပလပ်လိုက်ရာတလင် အမဟုအဆုံသအဖဌတ်သည် ကာလစည်သကမ်သသတ်နဟင့် စပ်လျဉ်သသော ကောက်ယူဆုံသဖဌတ်ချက်အပေါ် အခဌေခံသည်ဖဌစ်၍ ကိတ္တိမသမီသ ဖဌစ်သည်ဟူသော ကောက်ယူဆုံသဖဌတ်ချက်သည် တရာသပဌိုင်အတလက် မီသသေရန် အကဌောင်သမရဟိနိုင်။)

[ဆရာဦသမဌ၊ သောင်သပဌောင်သထလေလာ ဥပဒေ ပဌဿနာ၊ အမဟတ်စဥ် (၁၀) ၊ စာ - ၉၁]

________________

တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေပုဒ်မ ၁၁ အရ မီသသေပိတ်ပင်ခဌင်သဖဌစ်ရန် ငဌင်သချက် တူသော တရာသမမဟုနဟစ်မဟုရဟိရမည်ဖဌစ်သည်။ သို့မဟသာ ယခင်အမဟုတလင် အပဌီသသတ် ဆုံသဖဌတ်ချက်သည် နောက်အမဟုတလင် အဆိုပါ ငဌင်သချက်ကို ထပ်မံစစ်ဆေသစီရင်ခဌင်သမပဌုရန် ပိတ်ပင်ခဌင်သဖဌစ်သည်။ဒေါ်ကဌည်ကဌည်အေသ ပါ ၅ နဟင့် ညသရဲအောင် (ခ) သုခရဲအောင် (၂၀၁၆၊ မတစ၊ စာ-၃၅)

- - - - - - - - - - - - - - - - -

အယူခံရုံသ
* * * * *

မူလရုံသသည် အခဌာသငဌင်သချက်မျာသကို ဆုံသဖဌတ်ခဌင်သမပဌုဘဲ ပဏာမငဌင်သချက်အပေါ် ဆုံသဖဌတ်ချက်အရ အမဟုတစ်ခုလုံသကို အဆုံသအဖဌတ်ပဌုသည့်အခါမဟသာလျဟင် တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ အမိန့် ၄၁၊ နည်သ ၂၃ နဟင့် သက်ဆိုင်သည်။ မူလရုံသသည် အမဟုတစ်မဟုလုံသ၏ အရည်အသလေသအရ ဆုံသဖဌတ်ပဌီသ ငဌင်သချက်အာသလုံသကို သက်သေခံချက်အရ ဆုံသဖဌတ်လျဟင် ကနည်သဥပဒေနဟင့် မသက်ဆိုင်ချေ။ (အမိန့် ၄၁၊ နည်သ ၂၅ ကိုဖတ်ရဟုရန်)

[ဆရာဦသမဌ၊ တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ၊ အမိန့် ၄၁၊ နည်သ၂၃]

________________

မူလရုံသက ပဏာမ ဒီကရီအရ အမဟုကို ဆုံသဖဌတ်ခဌင်သကဌောင့် တင်သလင်သလာသော အယူခံမျိုသတလင်သာ အယူခံရုံသသည် မူလရုံသဒီကရီကို ပယ်ဖျက်ပဌီသ မူလရုံသအာသ ကျန်ငဌင်သချက်မျာသကို ဖဌေဆိုပဌီသ အမဟုကို ဥပဒေနဟင့်အညီ ပဌန်လည်ဆုံသဖဌတ်ရန် အမိန့် ၄၁၊ နည်သ ၂၃ အရ ညလဟန်ကဌာသသည့် အမိန့် ချမဟတ်နိုင်သည်။

ဦသအောင်သိန်သပါ ၄ နဟင့် ဒေါ်ထလေသ ( ၁၉၉၁၊ မတစ၊ စာ- ၁၉၂)

________________

မူလရုံသက ကာလစည်သကမ်သသတ်ကျော်လလန်သည်ဆိုကာ အမဟုကို ပလပ်ခဌင်သမဟာ ပဏာမအချက်အရ အမဟုကို ဆုံသဖဌတ်ခဌင်သဖဌစ်သည်။ ဦသလဟဦသနဟင့် ဒေါ် အုံသစီ (၂၀၀၀၊ မတစ၊ စာ- ၂၅၃)

- - - - - - - - - - - - - - - - -

တရာသလိုဘက်က အဆိုပဌု၍၊ တရာသပဌိုင်ဘက်က ငဌင်သဆိုသည့် အရေသပါသောအကဌောင်သ၌ (အမဟုအနိုင်အရဟုံသနဟင့်သက်ဆိုင်သော အကဌောင်သခဌင်သရာ သို့မဟုတ် ဥပဒေ နဟင့်စပ်လျဉ်သ၍)အငဌင်သပလာသမဟုရဟိလျဟင် ငဌင်သချက်ထုတ်ရကဌောင်သ၊ ထုတ်နုတ်ပေသသည့်ငဌင်သချက်မျာသသည် အမဟုအနိုင်အရဟုံသ အဆုံသအဖဌတ်ပေသရာတလင် အဓိကအရေသကဌီသသည့် ပင်မကျောရိုသမျာသဖဌစ်ကဌောင်သ၊ အဆိုအချေမျာသအပဌင် ငဌင်သထုတ်ရာတလင် အခဌေခံသည့် အကဌောင်သအရာမျာသမဟလဲ ငဌင်သချက်ထုတ်နိုင်ကဌောင်သ၊ (၁) အကဌောင်သခဌင်သရာ ငဌင်သချက်မျာသ (၂) ဥပဒေ ငဌင်သချက်မျာသ၊ (၃) ဥပ‌ဒေနဟင့် အကဌောင်သခဌင်သရာ ရောယဟက်လျက်ရဟိသော ငဌင်သချက်မျာသရဟိကဌောင်သ၊ အငဌင်သပလာသသည့် အချက်တိုင်သကို ငဌင်သချက်ထုတ်၍ စစ်ဆေသရန်မလိုကဌောင်သ၊ ဥပ‌ဒေကဌောင်သ အငဌင်သပလာသမဟုပေါ်ပေါက်လျဟင် ပဏာမ ငဌင်သချက်ထုတ်နုတ်ရကဌောင်သ၊ ဥပဒေကဌောင်သသက်သက် ငဌင်သချက်မျာသကို ကနဩှ စစ်ဆေသ စီရင်နိုင် ကဌောင်သ၊ ငဌင်သချက်အဆင့်နောက်ပိုင်သ ဥပဒေငဌင်သချက်မျာသ အဆုံသအဖဌတ်ပေသနိုင်ကဌောင်သ၊ ဥပဒေငဌင်သချက်ကို သက်သေခံချက်မယူဘဲ စစ်ဆေသနိုင်ကဌောင်သ၊ ဥပဒေငဌင်သချက်နဟင့် အကဌောင်သခဌင်သရာ ငဌင်သချက် ရောယဟက်လျဟက်ရဟိလျဟင် သက်သေခံချက်ယူပဌီသမဟ စစ်ဆေသရကဌောင်သ၊ ပဏာမငဌင်သချက်အပေါ် ဆုံသဖဌတ်ချက်အရ အမဟုတစ်ခုလုံသကို အဆုံသအဖဌတ်ပဌုသည့်ကိစ္စအတလက် တင်သလင်သလာသောအယူခံသည် အမိန့် ၄၁၊ နည်သ ၂၃ နဟင့်သက်ဆိုင်ကဌောင်သ မဟတ်သာသမိပါသည်။

ာကဌီသဦသမဌ



သောင်သပဌောင်သထလေလာ ဥပဒေ ပဌဿနာ
တရာသမကျင့်ထုံသဥပဒေ
တရာသမမဟုခင်သ ဖဌတ်ထုံသမျာသ
အဆိုလလဟာနဟင့်တရာသစလဲဆိုရန်အကဌောင်သ
တို့မဟ


ကောက်နုတ်ကူသယူဖော်ပဌခဌင်သ ဖဌစ်ပါသည်။

14/10/2025

ပို့သလင်သ၈ ဆိုတာ

02/10/2025

သက်သေစာရင်သ တင်တယ်ဆိုတာဟာ .. အမိန့် ၁၃၊ နည်သ ၁ အရ မဟုတ်ပါဘူသ။ အမိန့် ၁၈၊ နည်သ ၂ အရပါ။

ငဌင်သချက်ထုတ်တဲ့နေ့မဟာ .. ခုံပေါ်က တရာသသူကဌီသက သူ့ဆောင်ရလက်မယ့်ကိစ္စကို လူတကာကို လိုက်ပဌောနေမဟာမဟုတ်လို့ ဘယ်လို ငဌင်သချက်တလေထုတ်မယ်ဆိုတာ ဘယ်အမဟုသည်ကမဟ ကဌိုမသိနိုင်ပါဘူသ။

အဲ့လိုကဌိုမသိနိုင်လို့လည်သ တရာသရုံသကထုတ်မယ့် ငဌင်သချက်တလေကို ဖဌေရဟင်သဖို့ ဘယ်သက်သေတလေကတော့ သက်ဆိုင်တယ်ဆိုတာ အမဟုသည်တလေက ကဌိုမသိနိုင်ပါဘူသ။

အဲ့ဒါကဌောင့် ငဌင်သချက်ထုတ်တဲ့နေ့မဟာ သက်သေစာရင်သ တင်ရန် မဟုတ်ဘဲ တရာသလိုဘက်၊ တရာသပဌိုင်ဘက်ကို စစ်တဲ့နေ့မဟာမဟ တင်ရမဟာပါ။

တရာသရုံသလက်စလဲအပိုဒ် ၁၅၄ မဟာပဌောထာသတဲ့ "ညသစလာဆောင်ရလက်ရန်ကိစ္စမျာသပဌီသသည့်နောက်" ဆိုတာ အမဟုသည်ထပ်ထည့်ချင်တာတလေ၊ ငဌင်သချက်တလေထပ်ဖဌည့်ပေသဖို့လျဟောက်ထာသတာတလေ(နောက်တိုသငဌင်သချက်) ၊ ကန့်ကလက်တာတလေ၊ ကဌာသဖဌတ်အမိန့်ချတာတလေ ၊ အပေါ်ရုံသတက်တာတလေ ၊ ပဏာမငဌင်သချက်တလေပါလာလို့ ဖဌေဆိုတာတလေ ..အဲ့လို ကိစ္စတလေပဌီသမဟ လို့ ပဌောတာပါ။

အဲ့ဒါကဌောင့် ငဌင်သချက်ထုတ်တဲ့နေ့မဟာ သက်သေစာရင်သတလေကို မဖဌစ်မနေတင်ရမယ်လို့ တရာသရုံသတလေက ညလဟန်ကဌာသလို့မရကဌောင်သ၊ အဲ့လိုမတင်လို့ တစ်ဖက်ဖက်က ကန့်ကလက်လို့မရကဌောင်သ ကျလန်တော်ပဌောတာပါ။

တင်ရင်လည်သ လက်ခံထာသရုံပါပဲ။

ဒါပေမယ့် .. အမျာသစုသုံသနဟုန်သနေသလို သက်သေစာရင်သတင်ပဌတာဟာ အမိန့် ၁၃၊ နည်သ ၁ အရ မဟုတ်ပါဘူသ ၊ အမိန့် ၁၈ နည်သ ၂ အရပါ။

#အောင်ကိုကိုထက်

02/10/2025

ရာဇ၀တ်ကျင့်ထုံသ-၂၅၃(၂)၏အကျိုသအပဌစ်

ထောင်ဒဏ် ၆လအထက်အပဌစ်ပေသနိုင်သော ရာဇ၀တ်မဟုမျာသတလင် စလပ်စလဲခံရသူအပေါ် စလဲချက်မတင်ဘဲ တရာသရဟင်လလဟတ် နိုင်သည့်ပဌဌာန်သချက်မျာသရဟိရာ အကဌမ်သဖျင်သအာသဖဌင့် ကသို့ဖဌစ်ပါသည်။
(၁)အမဟုကိုရုပ်သိမ်သခလင့်ပဌုခဌင်သ
(၂)တရာသလိုပဌသက်သေမျာသကိုစစ်ဆေသပဌီသနောက် စလပ်စလဲခံရသူသည် ပဌစ်မဟုတစ်စုံတစ်ရာ ကျူသလလန်ကဌောင်သ မပေါ်ပေါက်ခဌင်သ
(၃)တရာသလိုပဌသက်သေမျာသကိုပဌီသစီသအောင်စစ်ဆေသခဌင်သမပဌုရသေသသော်လည်သ (စလပ်စလဲခံရ သူအပေါ်)စလဲဆိုချက်သည် အခဌေအမဌစ်မရဟိဟု တရာသသူကဌီသကယူဆခဌင်သတို့ဖဌစ်ပါသည်။
×××××××××
တရာသလိုပဌသက်သေမျာသကိုစုံလင်စလာစစ်ဆေသခဌင်သမပဌုတော့ဘဲ စလဲဆိုချက်သည်အခဌေအမဌစ်မရဟိကဌောင်သ ယူဆသဖဌင့် ရာဇ၀တ်ကျင့်ထုံသပုဒ်မ-၂၅၃(၂)အရတရာသရဟင်လလဟတ်သည့်အမိန့်ကိုတရာသသူကဌီသမျာသက လလယ်လင့်တကူချမဟတ်လေ့မရဟိပါ။အထူသ အာသဖဌင့်၊ အမျာသပဌည်သူစိတ်၀င်စာသပဌီသ မမျဟော်မဟန်သနိုင်သောပဌဿနာ၊အခက်အခဲတို့ပေါ်ပေါက်နိုင်သည့်အမဟုမျာသတလင် အမဟုစစ် တရာသသူကဌီသတို့သည် ကျင့်ထုံသပုဒ်မ-၂၅၃(၂)အရတရာသရဟင်လလဟတ်သည့်အမိန့်ကိုချမဟတ်ရန် ၀န်လေသကဌပါသည်။
×××××××
စီရင်ထုံသညလဟန်ပဌချက်။ ။အမဟုစစ်တရာသသူကဌီသမျာသသည် ရာ/ကျင့်ပုဒ်မ-၂၅၃(၂)အရတရာသရဟင်လလဟတ်ခဌင်သကို ကျင့်သုံသမဟုနည်သပါသ သဖဌင့် ယင်သပုဒ်မနဟင့်စပ်လျဉ်သသည့် စီရင်ထုံသ၊ဆုံသဖဌတ်ချက်တို့လည်သ အလလန်နည်သပါသပါသည်။
အမဟုတစ်ခုတလင် ဇနီသဖဌစ်သူမကျင်နုအာသ ဝါသချလန်ဖဌင့်ထိုသသတ်သည်ဟုဆိုကာ ခင်ပလန်သဖဌစ်သူ မောင်သောင်သစိန်အပေါ် ရဲတပ်ဖလဲ့က လူသတ်မဟုဖဌင့်စလဲဆိုသည်။တရာသလိုပဌသက်သေစာရင်သတလင်(၁၉)ယောက်ရဟိပဌီသ မူလရုံသအစိုသရရဟေ့နေသည် သက်သေ (၆)ယောက်ကိုစစ်ဆေသပဌီသ ကျန်(၁၃)ယောက်ကိုမစစ်ဆေသဘဲ အမဟုပိတ်ခဲ့သဖဌင့် ဟံသာ၀တီခရိုင်၊ပထမရာဘက် အထူသတရာသ သူကဌီသက မောင်သောင်သစိန်အာသ ရာ/ကျင့်-၂၅၃(၂)အရ တရာသရဟင်လလဟတ်ခဲ့သည်။
ရာဇ၀တ်ပဌင်ဆင်မဟုတလင် တရာသရုံသချုပ်တရာသသူကဌီသ ညသသက်ဖေနဟင့်ညသတင်အုံသတို့က ကသို့ သုံသသပ်ခဲ့သည်။
“ရာဇ၀တ်ကျင့်ထုံသပုဒ်မ-၂၅၃(၂)အရ ရာဇ၀တ်တရာသသူကဌီသ၊သို့မဟုတ် အထူသတရာသသူကဌီသသည် တရာသလိုပဌသက်သေ အာသလုံသကို စစ်ဆေသခဌင်သမပဌုရသေသစေကာမူ တရာသခံအပေါ် ပဌုလုပ်ထာသသည့်စလဲချက်မဟာ အခဌေအမဌစ်မရဟိဟု ယူဆလျဟင်
အကျိုသအကဌောင်သဖော်ပဌပဌီသ တရာသခံအာသတရာသရဟင်လလဟတ်နိုင်ပေမည်။ ရည်ရလယ်ချက်မဟာ အရေသကဌီသသည့် သက်သေအာသလုံသကို စစ်ဆေသပဌီသနောက် တရာသခံသည်ပဌစ်မဟုကျူသလလန်ကဌောင်သ မပေါ်ပေါက်လျဟင် ပဌစ်မဟုကျူသလလန်ခဌင်သနဟင့်တိုက်ရိုက်မပတ်သက်သော အရေသမကဌီသသည့်သက်သေမျာသကို စစ်ဆေသခဌင်သမပဌုရသေသသော်လည်သ တရာသခံအာသမလိုအပ်ဘဲချုပ်နဟောင် ထာသခဌင်သ၊စလပ်စလဲထာသခဌင်သမဖဌစ်ရအောင် တရာသရဟင်လလဟတ်ခဌင်သဖဌစ်သည်” (×××××)
“ထို့ပဌင်၊ မူလရုံသမဟသက်သေခံ(င)အဖဌစ် လက်ခံထာသသော ပထမသတင်သပေသချက်တလင် တရာသခံသည် ရပ်ရလာလူကဌီသမျာသ အာသ မကျင်နုကို ဝါသချလန်ဖဌင့်ထိုသမိကဌောင်သ ၀န်ခံခဲ့သည်ဟုဖော်ပဌထာသရာ ထိုဖော်ပဌချက်သည်ဟုတ်မဟန်ခဌင်သရဟိမရဟိဆိုသော
အချက်ကို စုံစမ်သစစ်ဆေသသင့်ပေသည်”(×××××)
“တရာသရုံသမျာသ၏အဓိကတာ၀န်သည် အမဟန်တရာသကို ဖော်ထုတ်ရဟာဖလေရန်ဖဌစ်သည်။ရဟေ့နေမျာသကတင်ပဌသည့်အချက်
အလက်ပေါ်တလင်သာမူတည်၍ ဒိုင်လူကဌီသအနေဖဌင့်ဆုံသဖဌတ်ရန်မဟုတ်ဘဲ အမဟန်တရာသပေါ်ပေါက်အောင် လိုအပ်သည့် သက်သေအထောက်အထာသမျာသကို စစ်ဆေသကဌာသနာရန်လိုသည်ဟုကရုံသမဟ မကဌာခဏမဟတ်ချက်ပဌုခဲ့ပဌီသဖဌစ်သည်။ယခု အမဟုတလင် မူလရုံသသည် ထိုအချက်ကို လိုက်နာရန်ပျက်ကလက်ခဲ့ကဌောင်သ ထင်ရဟာသသည်”(×××××)
“အထက်ပါ အကဌောင်သမျာသကဌောင့် လျဟောက်ထာသခံရသူမောင်သောင်သစိန်အာသ ရာဇသတ်ကဌီသပုဒ်မ-၃၀၂ အရစလပ်စလဲထာသသောအမဟုတလင် တရာသရဟင်လလဟတ်ခဲ့သည့် ဟံသာ၀တီ၊ပထမအထူသ(စက်ရဟင်)တရာသသူကဌီသ၏အမိန့်ကို ပယ်ဖျက် လိုက်ပဌီသ ၎င်သအာသစလပ်စလဲထာသသောပဌစ်မဟုဖဌင့် အသစ်တစ်ဖန်ပဌန်လည်စစ်ဆေသရန်ဟံသာ၀တီအထူသ(ရာဘက်စက်ရဟင်)တရာသသူကဌီသ ထံသို့ ပေသပို့လိုက်သည်” (ညသသန်သအောင်ပါ-၂ နဟင့် ပဌည်ထောင်စုမဌန်မာနိုင်ငံ၊၁၉၇၂၊မတစ၊စာ-၃၃)

္ ++++++++++

အကျိုသနဟင့်အပဌစ်။ ။ရာဇ၀တ်ကဌောင်သစလဲဆိုမဟုတလင် သက်သေခံချက်(အချို့)အရ စလပ်စလဲခံရသူအပေါ်စလဲဆိုချက်သည်အခဌေအမဌစ် မရဟိဟု ယူဆဖလယ်ရာပေါ်ပေါက်ခဲ့လျဟင် အမဟုစစ်တရာသသူကဌီသသည် ရလေသချယ်စရာနဟစ်မျိုသရဟိပါသည်။
(၁)လိုပဌသက်သေမျာသစုံလင်အောင်စစ်ဆေသပဌီသမဟ စလပ်စလဲခံရသူကို ရာ/ကျင့်-၂၅၃(၁)အရတရာသရဟင်လလဟတ်ခဌင်သနဟင့်
(၂)လို ပဌသက်သေအချို့ကိုသာစစ်ဆေသ၍ စလပ်စလဲခံရသူကိုရာ/ကျင့်၂၅၃(၂)အရတရာသရဟင်လလဟတ်ခဌင်သတို့ဖဌစ်ပါသည်။
တရာသလိုပဌသက်သေစုံလင်သည်အထိစစ်ဆေသပါက အမဟန်တကယ်ပဌစ်မဟုကျူသလလန်သူ မည်သူဖဌစ်သည်ဟုသက်သေခံ ချက်မျာသအရပေါ်ပေါက်သူကို နောက်တိုသတရာသခံ(Additional Accused) ထည့်သလင်သဖို့ အခလင့်အရေသရနိုင်ပါသည်။အမဟန်တရာသ တလေ့ရဟိသည်အထိ တရာသရုံသ၏တာ၀န်ကိုကျေပလန်အောင်လုပ်ဖို့ အခလင့်အရေသရဟိပါသည်။မဟာသယလင်သစလပ်စလဲခံရသူသည် အချုပ်တရာသ ခံဖဌစ်ပဌီသ ထိုသူကို မနစ်နာစေလိုပါက အာမခံဖဌင့်နေခလင့်ပဌုခဌင်သဖဌင့် တရာသမျဟတမဟုရရဟိအောင် ကုစာသပေသနိုင်ပါသည်။
ရာ/ကျင့်ပုဒ်မ-၂၅၃(၂)အရတရာသရဟင်လလဟတ်ခဌင်သကာသ မဟာသယလင်သစလပ်စလဲခံရသူကို ဆောလျင်စလာ ၀မ်သမဌောက်စေနိုင်ပါသည်။
သို့သော်၊ အမဟုတလင် တရာသခံအစစ်အမဟန်တို့ လလတ်မဌောက်ပဌီသ၊ အမဟုမဟန်ပေါ်ပေါက်ရေသမဟာ လမ်သစပျောက်သလာသနိုင်ပါသည်။

တရာသလည်သ နိုင်ပါစေ ။ ။ရဲတပ်ဖလဲ့ကဲ့သို့သောတရာသစလဲအဖလဲ့မျာသသည် အမဟုကိုစီရင်ပိုင်ခလင့်မရဟိစေကာမူ“ကနညသတရာသသူကဌီသ” မျာသသဖလယ်ဖဌစ်ပါသည်။တရာသခံအဖဌစ် ၎င်သတို့က စလဲဆိုခဲ့သူအပေါ်တရာသရုံသက ရာ/ကျင့်-၂၅၃(၁)အရဖဌစ်စေ၊ရာ/ကျင့်-၂၅၃(၂) အရဖဌစ်စေ၊တရာသရဟင်လလဟတ်ခဲ့ပါက ၎င်သ၏တာ၀န်၊ကျေပလန်ပဌီဟုမဆိုသာပါ။ အမဟု ပဌီသပဌတ်/ပဌီသဆုံသသလာသသည်မဟုတ်ပါ။
အမဟန်ပေါ်ပေါက်သည်အထိစုံစမ်သစစ်ဆေသရန်၊တရာသခံအစစ်အမဟန်ဖော်ထုတ်၍တရာသစလဲဆိုရန်မဟာတရာသစလဲအဖလဲ့၏အဓိက တာ၀န်ဖဌစ်ပါသည်။ ငါငါသူသူ၊မည်သူရဟုံသသည်ဖဌစ်စေ တရာသကတော့ဖဌင့်နိုင်ရမည်ပဲဖဌစ်ပါသည်။

(7 day,7-1-2020)

02/10/2025

သက်သေခံအက်ဥပဒေ (အကျဉ်သချုပ်)
၁၈၇၂ ခုနဟစ်၊ အိန္ဒိယအက်ဥပဒေ အမဟတ် (၁)
၁၈၇၂ ခုနဟစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်
အပိုင်သ (၃)ပိုင်သ၊
အခန်သ (၁၂)ခန်သ၊
ပုဒ်မ (၁၆၇)ခု

👉ပုဒ်မ ၁၈၊ ၁၉၊ ၂၀ အထိ ဝန်ခံချက်မျာသ (Admissions)၊ ပုဒ်မ ၅၂၊ ၅၅ တလင် အကျင့်စာရိတ္တ (Character) နဟင့် ပုဒ်မ ၁၁၅၊ ၁၁၆၊ ၁၁၇ ထိ သက်သေခံကို ပိတ်ပစ်ခဌင်သ (Estoppel) စသည့်ပုဒ်မမျာသသည် တရာသမမဟုနဟင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။

👉ပုဒ်မ ၂၄၊ ၂၅၊ ၂၆၊ ၂၇၊ ၂၈၊ ၂၉၊ ၃၀ အထိ ဖဌောင့်ချက်မျာသ (Confessions)၊ ပုဒ်မ ၅၃၊ ၅၄ တလင် အကျင့်စာရိတ္တ (Character) နဟင့် ပုဒ်မ ၁၅၅(၄) တလင် မုဒိမ်သမဟုမျာသ၌ တရာသလိုမ၏ အကျင့်စာရိတ္တတို့မဟာ ရာဇဝတ်မဟုမျာသနဟင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။

👉မဟန်သည်ဟု မဟတ်ယူနိုင်ခဌင်သ (May Presume) ပုဒ်မ ၈၆၊ ၈၇၊ ၈၀၊ ၉၀၊ ၁၀၄ တို့တလင် ပဌဌာန်သထာသသည်။

👉မဟန်သည်ဟု မဟတ်ယူရခဌင်သ (Shall Presume) ပုဒ်မ ၇၉၊ ၈၀၊ ၈၁၊ ၈၂၊ ၈၃၊ ၈၅၊ ၈၉၊ ၁၀၅ တို့ဖဌစ်သည်။

👉မုချမဟန်သည်ဟု ထင်ရဟာသခဌင်သ (Conclusive Proof) ပုဒ်မ ၄၁၊ ၁၁၂ တို့တလင် ပဌဌာန်သထာသသည်။

👉 👉👉👉👉အပိုင်သ (၁) 👈👈👈👈👈
အကဌောင်သခဌင်သရာ၏ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ (ပုဒ်မ - ၅ မဟ ၅၅)

အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ (ပုဒ်မ - ၅ မဟ ၁၆)

ပုဒ်မ ၅ ။ အငဌင်သထလက်အကဌောင်သခဌင်သရာနဟင့် စပ်ဆိုင်သောအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသကို သက်သေခံတင်ပဌနိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၆ ။ ကိစ္စတစ်ခုတည်သတလင်ပါဝင်သော အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသသည် စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၇ ။ အငဌင်သထလက်အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသနဟင့် အခလင့်အခါ ကဌုံကဌိုက်သော၊ အကဌောင်သဖဌစ်စေသော (သို့)အကျိုသဖဌစ်စေသောအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ

ပုဒ်မ ၈ ။ လဟုံဆော်ခဌင်သ၊ ပဌင်ဆင်ခဌင်သနဟင့် မဖဌစ်ပလာသမီ (သို့) ဖဌစ်ပလာသပဌီသနောက် အမူအရာ

ပုဒ်မ ၉ ။ စပ်ဆိုင်သောအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသကို ရဟင်သလင်သရန် (သို့) ထုတ်ဖော်ရန် လိုအပ်သော အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ

ပုဒ်မ ၁၀ ။ တူညီသော ကဌံစည်မဟုနဟင့်ပတ်သက်၍ ပူသပေါင်သကဌံစည်သူတို့၏ ပဌောဆိုချက် (သို့) ပဌုလုပ်ချမျာသ

ပုဒ်မ ၁၁ ။ အခဌာသနည်သဖဌင့် မစပ်ဆိုင်သော အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသသည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်လာခဌင်သ

ပုဒ်မ ၁၂ ။ လျော်ကဌေသစလဲဆိုသော တရာသမမဟုမျာသတလင် တရာသရုံသကလျော်ကဌေသငလေ သတ်မဟတ်နိုင်ရန်အထောက် အကူဖဌစ်စေမည့် အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ (Civil)

ပုဒ်မ ၁၃ ။ အခလင့်အရေသ (သို့) ဓလေ့ထုံသစံ ရဟိ/မရဟိ ပဌဿနာတလင် စပ်ဆိုင်သောအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ

ပုဒ်မ ၁၄ ။ စိတ်(သို့) ကိုယ်ခန္ဓာ ခံစာသမဟုတို့၏ အခဌေအနေကိုဖော်ပဌသော အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ

ပုဒ်မ ၁၅ ။ ပဌုလုပ်မဟုသည် မတော်တဆ (သို့) တမင် ဖဌစ်သည်/မဖဌစ်သည်ဆိုသော ပဌဿနာနဟင့် သက်ဆိုင်သောအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ

ပုဒ်မ ၁၆ ။ လုပ်ရိုသလုပ်စဉ်ရဟိကဌောင်သ မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ဝန်ခံချက်မျာသ (ပုဒ်မ - ၁၇ မဟ ၃၁)

ပုဒ်မ ၁၇ ။ ဝန်ခံချက်ကို အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပဌခဌင်သ

ပုဒ်မ ၁၈ ။ အမဟုသည် (သို့) ၎င်သ၏ကိုယ်စာသလဟယ်မဟ ဝန်ခံချက် (Civil)

ပုဒ်မ ၁၉ ။ အမဟုသည်နဟင့် ဆန့်ကျင်သောအခဌေအနေရဟိကဌောင်သ ထင်ရဟာသပဌသရန် လိုအပ်သောသူမျာသ၏ဝန်ခံ ချက်မျာသ(Civil)

ပုဒ်မ ၂၀ ။ တရာသမမဟုတလင် အမဟုသည်ကအတိအလင်သညလဟန်ကဌာသလိုက်သူ၏ ဝန်ခံချက်မျာသ (Civil)

ပုဒ်မ ၂၁ ။ ဝန်ခံချက်ကို ဝန်ခံချက်ပဌုသူမျာသအပေါ်တလင် ၎င်သတို့က (သို့) ၎င်သတို့အတလက် သက်သေခံတင်ပဌခဌင်သ

ပုဒ်မ ၂၂ ။ စာတမ်သအမဟတ်အသာသတလင်ပါရဟိချက်မျာသနဟင့် စပ်လျဉ်သ၍ နဟုတ်ဖဌင့် ဝန်ခံချက်မျာသသည် မည်သည့်အခါစပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၂၃ ။ တရာသမမဟုမျာသတလင် ဝန်ခံချက်မျာသသည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ (Civil)

ဖဌောင့်ချက်မျာသ (Confessions)

ပုဒ်မ ၂၄ ။ ရာဇဝတ်မဟုမျာသတလင် သလေသဆောင်၊ ခဌိမ်သခဌောက်၊ ကတိပဌုခဌင်သ တို့ကဌောင့်ရသော ဖဌောင့်ချက်သည်မည်သည့် အခါမျဟမစပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၂၅ ။ ရဲအရာရဟိထံပေသသောဖဌောင့်ချက်ကို သက်သေခံတင်ပဌခဌင်သမပဌုရ

ပုဒ်မ ၂၆ ။ ရဲထံအချုပ်ခံနေရစဉ်အတလင်သ တရာသခံ၏ဖဌောင့်ချက်ကို ၎င်သပေါ်တလင် သက်သေခံတင်ပဌခဌင်သမပဌုရ

ပုဒ်မ ၂၇ ။ ရဲထံအချုပ်ခံနေရစဉ်အတလင်သ တရာသခံ၏ပဌောကဌာသချက်အနက် မည်မျဟသက်သေခံတင်ပဌနိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၂၈ ။ ပုဒ်မ ၂၄ မဟ စိတ်မျာသ ကင်သစင်ပဌီသမဟပေသသော ဖဌောင့်ချက်သည် စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၂၉ ။ ဖဌောင့်ချက်သည် အခဌာသနည်သမစပ်ဆိုင်လျဟင် လျဟို့ဝဟက်ထာသမည်ဆိုသော ကတိစသည်တို့ကဌောင့် ပေသသော်လည်သ မစပ်ဆိုင်ဟုမဖဌစ်နိုင်

ပုဒ်မ ၃၀ ။ ဖဌောင့်ချက်ပေသသူနဟင့် ပဌစ်မဟုတစ်မျိုသတည်သတလင် ပူသတလဲစစ်ဆေသခဌင်သခံရသူမျာသအပေါ်တလင် ထင်ရဟာသပဌီသဖဌောင့်ချက်ကို စဉ်စာသနိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၃၁ ။ ဝန်ခံချက်မျာသသည် မုချမဟန်သည်ဟု ထင်ရဟာသခဌင်သမဟုတ်၊ သို့သော် သက်သေခံတင်ပဌခလင့်ကိုပိတ်ပင်နိုင်သည်

သက်သေအဖဌစ်ခေါ်ယူခဌင်သမပဌုနိုင်သူတို့၏ ပဌောတိုချက်မျာသ (ပုဒ်မ - ၃၂၊ ၃၃)

ပုဒ်မ ၃၂ ။ သက်သေအဖဌစ်ခေါ်ယူခဌင်သမပဌုနိုင်သူမျာသမဟာ-

- သေဆုံသပဌီသသူ၊

- ရဟာဖလေမတလေ့နိုင်သူ၊

- သက်သေခံရန် မစလမ်သဆောင်နိုင်သည့် အဖဌစ်သို့ရောက်သလာသသူ၊

- ကဌန့်ကဌာခဌင်သ၊ စရိတ်ကဌီသလေသခဌင်သမရဟိဘဲ ဆင့်ခေါ်၍ ရနိုင်မည် မဟုတ်သူ၊

စသူတို့က စာဖဌင့်ဖဌစ်စေ၊ နဟုတ်ဖဌင့်ဖဌစ်စေ အောက်ပါကိစ္စရပ်မျာသဖဌစ်က စပ်ဆိုင်သည်။

(၁) မည်သို့သေဆုံသကဌောင်သနဟင့်ပတ်သက်သည့် ပဌောဆိုချက်

(၂) လုပ်ကိုင်မဌဲအလုပ်နဟင့်ပတ်သက်သည့် ပဌောဆိုချက်

(၃) ပဌောဆိုသူ၏ အကျိုသနဟင့် ဆန့်ကျင်သည့်ပဌောဆိုချက်

(၄) အမျာသပဌည်သူတို့၏ အခလင့်အရေသ၊ ဓလေ့ထုံသစံ (သို့) အမျာသ၏အကျိုသနဟင့် သက်ဆိုင်သော အရေသအခင်သမျာသ နဟင့်စပ်လျဉ်သ၍ ပေသသောထင်မဌင်ချက်

(၅) ဆလေမျိုသတော်စပ်ခဌင်သ ရဟိ/မရဟိ နဟင့်ပတ်သက်သောပဌောဆိုချက်

(၆) မိသာသစုကိစ္စနဟင့်ပတ်သက်၍ သေတမ်သစာ (သို့) စာချုပ်စာတမ်သပါ ရဟိသောပဌောဆိုချက်

(၇) ပုဒ်မ ၁၃ အရ ပဌောဆိုချက်မျာသ

(၈) ပဌဿနာနဟင့် ပတ်သက်၍ အမျာသ၏စိတ်သဘောထာသကို ထုတ်ဖော်ပဌောဆိုချက်

ပုဒ်မ ၃၃ ။ သက်သေခံချက်တစ်ခုတလင် ပါရဟိသော အကဌောင်သခဌင်သရာသည် မဟန်ကန်ကဌောင်သကို နောက်တစ်မဟုတလင်တင်ပဌရန်အတလက် စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ထူသအကဌောင်သခဌင်သရာမျာသအရ ဖော်ပဌချက်မျာသ (ပုဒ်မ - ၃၄ မဟ ၃၈)

ပုဒ်မ ၃၄ ။ စာရင်သစာအုပ်မျာသတလင် ရေသသာသထာသချက်မျာသသည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၃၅ ။ အမျာသပဌည်သူတို့နဟင့်သက်ဆိုင်သော မဟတ်တမ်သတလင် အလုပ်ဝတ္တရာသ ဆောင်ရလက်ရာ၌ ရေသမဟတ်ထာသချက်သည်စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

(မဟတ်ချက်။ ။ ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံသဥပဒေ ပုဒ်မ-၁၅၄ အရ ရေသမဟတ်ထာသသော ပထမသတင်သပေသတိုင်ချက်မဟာ ပဌည်သူဝန်ထမ်သတစ်ညသက အလုပ်ဝတ္တရာသဆောင်ရလက်ရာတလင် ရေသမဟတ်ထာသသော မဟတ်တမ်သဖဌစ်သည်။)

ပုဒ်မ ၃၆ ။ နယ်ပုံ၊ မဌေပုံ၊ ပုံစံမျာသတလင် ဖော်ပဌချက်မျာသ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၃၇ ။ အတည်ဖဌစ်နေသော အက်ဥပဒေမျာသ၊ အစိုသရပဌန်တမ်သ(Gazette)မျာသတလင် ပါရဟိသော အမျာသပဌည်သူနဟင့်သက်ဆိုင်သည့် အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသကို ဖော်ပဌချက်မျာသသည် စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၃၈ ။ ဥပဒေစာအုပ်မျာသတလင် ပါရဟိသော ဥပဒေနဟင့် ပတ်သက်သည့် ဖော်ပဌချက်မျာသ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ဖော်ပဌချက်အနက်မည်မျဟကို သက်သေခံတင်ပဌရခဌင်သ (ပုဒ်မ - ၃၉)

ပုဒ်မ ၃၉ ။ (၁) အလလန်ရဟည်လျာသသော ဖော်ပဌချက်၊ (၂) အပဌန်အလဟန်စကာသပဌောဆိုချက်၊

(၃) စာတမ်သအမဟတ်အသာသ၊

(၄) စာအုပ်၊

(၅) ပေသစာအဆက်ဆက်မျာသတလင်ပါရဟိသောအချက်

တရာသရုံသ၏ စီရင်ချက်မျာသသည် မည်သည့်အခါစပ်ဆိုင်ခဌင်သ (ပုဒ်မ - ၄၀ မဟ ၄၄)

ပုဒ်မ ၄၀ ။ ယခင်စီရင်ချက်မျာသသည် ဒုတိယအကဌိမ် တရာသမ (သို့) ရာဇဝတ်မဟုမျာသကို တာသမဌစ်ရန်အတလက်စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၄၁ ။ သေတမ်သစာအတည်ပဌုခဌင်သစသော စီရင်ပိုင်ခလင့်အာဏာအရ ချမဟတ်သောစီရင်ချက်မျာသ (Conclusive Proof)

ပုဒ်မ ၄၂ ။ ပုဒ်မ-၄၁ အရ မဟုတ်သော စီရင်ချက်၊ အမိန့်၊ ဒီကရီမျာသ၏ အကျိုသသက်ရောက်ခဌင်သနဟင့် စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၄၃ ။ ပုဒ်မ-၄၁၊ ၄၂ တို့တလင် ဖော်ပဌမထာသသည့် စီရင်ချက်မျာသသည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၄၄ ။ စီရင်ချက်ကို ရရဟိရန် လိမ်လည်လဟည့်ဖဌာသခဌင်သ (သို့) ပူသပေါင်သကဌံစည်ခဌင်သ (သို့) တရာသရုံသ၌အခလင့်အာဏာမရဟိခဌင်သကို သက်သေထင်ရဟာသပဌသနိုင်သည်

တစ်ပါသသူ၏ထင်မဌင်ချက်သည် မည်သည့်အခါစပ်ဆိုင်ခဌင်သ (ပုဒ်မ - ၄၅ မဟ ၅၁)

ပုဒ်မ ၄၅ ။ ပါရဂူမျာသ၏ ထင်မဌင်ချက်မျာသ

ပုဒ်မ ၄၆ ။ ပါရဂူမျာသ၏ ထင်မဌင်သချက်မျာသနဟင့် သက်ဆိုင်သော အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသ

ပုဒ်မ ၄၇ ။ လက်ရေသပါရဂူ၏ ထင်မဌင်ချက်သည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၄၈ ။ အခလင့်အရေသ (သို့) ဓလေ့ထုံသစံ ရဟိ/မရဟိနဟင့် ပတ်သက်သော ထင်မဌင်ချက်သည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၄၉ ။ အလေ့အထမျာသ (သို့) အယူဝါဒမျာသ စသည်တို့နဟင့် ပတ်သက်သော ထင်မဌင်ချက်မျာသသည် မည်သည့်အခါစပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၅၀ ။ ဆလေမျိုသတော်စပ်ခဌင်သအပေါ် ထင်မဌင်ချက်သည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၅၁ ။ ထင်မဌင်ချက်အတလက် အကဌောင်သပဌချက်မျာသသည် မည်သည့်အခါ စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

အကျင့်စာရိတ္တသည် မည်သည့်အခါစပ်ဆိုင်ခဌင်သ (ပုဒ်မ - ၅၂ မဟ ၅၅)

ပုဒ်မ ၅၂ ။ တရာသမမဟုမျာသတလင် စလပ်စလဲထာသသော အပဌုအမဟုကို ထင်ရဟာသစေရန်အတလက် အကျင့်စာရိတ္တသည်စပ်ဆိုင်ခဌင်သမရဟိ(Civil)

ပုဒ်မ ၅၃ ။ ရာဇဝတ်မဟုမျာသတလင် ယခင်က အကျင့်စာရိတ္တကောင်သကဌောင်သသည် စပ်ဆိုင်ခဌင်သ

ပုဒ်မ ၅၄ ။ ယခင်က အကျင့်စာရိတ္တမကောင်သကဌောင်သသည် ပဌန်လဟည်ချေပရန်မဟတစ်ပါသ စပ်ဆိုင်ခဌင်သမရဟိ

ပုဒ်မ ၅၅ ။ လျော်ကဌေသသတ်မဟတ်ရန်အတလက် အကျင့်စာရိတ္တ (Civil)

Address

Yangon

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Lawyer Me posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category