26/09/2025
ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေပုဒ်မ ၈ နှင့် သက်သေပြရန်တာ၀န်
××××××××××××××××××××××××××××××××××××××
ပညာဟူသည် မည့်သည့်အာဘော်မဆို
အသုံးတည့်မည်ဆိုမှတ်သားကြပါ။
ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၁၇/ ၂၀၁၂ ဖြင့် (၇-၁၀-၂၀၁၂)နေ့တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၅ ဖြင့် သွင်းကုန်ထုတ်ကုန်နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ယခင်ဥပဒေဟောင်းဖြစ်သည့် The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပါသည်။
ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေပုဒ်မ ၈ တွင် ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၅ နှင့် ၆ ပါ ပြဌာန်း ချက်များကို ဖောက်ဖျက်သည့်အတွက် ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်ကို ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။
ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေပုဒ်မ ၅ တွင် မည်သူမျှ ကန့်သတ်တားမြစ်ပိတ်ပင် ထားသောကုန်ပစ္စည်းများကို တင်ပို့ခြင်း သို့မဟုတ် တင်သွင်းခြင်း မပြုရဟု ပြဋ္ဌာန်း ထားပြီး ပုဒ်မ ၆ တွင် မည်သူမျှ ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် သတ်မှတ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ခွင့်ပြုချက်ရယူခြင်း မရှိဘဲ တင်ပို့ခြင်း သို့မဟုတ် တင်သွင်းခြင်း မပြုရဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။
“တင်ပို့ခြင်း” ဆိုသည့်စကားရပ်ကို ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၂(ခ)တွင် ကုန်ပစ္စည်း တစ်ရပ်ရပ်ကို ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်း သို့မဟုတ် အခြားနည်း တစ်ရပ်ရပ်ဖြင့် နိုင်ငံတော်ပြင်ပသို့ တင်ပို့ခြင်းကို ဆိုသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆို ပါသည်။
“တင်သွင်းခြင်း” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၂(ဂ)တွင် ကုန်ပစ္စည်းတစ်ရပ်ရပ်ကို ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်း သို့မဟုတ် အခြားနည်း တစ်ရပ်ရပ်ဖြင့် နိုင်ငံတော်အတွင်းသို့ တင်သွင်းခြင်းကို ဆိုသည်ဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုပါသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ကန့်သတ်တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများကိုဖြစ်စေ၊
ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် သတ်မှတ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ခွင့်ပြုချက်ရယူခြင်း မရှိ ဘဲဖြစ်စေ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အတွင်းသို့ တင်ပို့ခြင်း သို့မဟုတ် တင်သွင်းခြင်းပြုလျှင် ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေပုဒ်မ ၈ အရ ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်း ခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။
ပုဒ်မ ၅ နှင့် ၆ တွင်ဖော်ပြထားသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်းသို့ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်က တင်ပို့ခြင်း သို့မ ဟုတ် တင်သွင်းခြင်း ဟုတ်မဟုတ် ပြဿနာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သက်သေပြရန်တာ၀န် သည် မည်သူ့အပေါ်တွင် ကျရောက်ပါသနည်း။
စွပ်စွဲသူ တရားလိုအပေါ်တွင် ကျရောက်သလား သို့မဟုတ် စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံအပေါ်တွင် ကျရောက်ပါသလား။ လေ့လာဆန်းစစ်ရန် လိုအပ်လာပါသည်။
----
ယခင် ဥပဒေဟောင်းဖြစ်သည့် The Control of Imports and Exports (Temporary)Act, 1947 အရ သက်သေပြရန်တာ၀န် မည်သူ့အပေါ် ကျရောက်ခဲ့ သည်ကို ဦးစွာ ခြေရာကောက်ကြည့်မိပါသည်။
The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 ပုဒ်မ ၃ (၁)အရ တားမြစ်ထားသောပစ္စည်းများသည် ပင်လယ်အကောက်ခွန် အက် ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ ဖြင့် တားမြစ်ထားသောပစ္စည်းများအဖြစ် အဓိပ္ပာယ် ကောက်ယူ ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ယင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၃(၂)တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။
ထို့ကြောင့် The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 အရ အရေးယူဆောင်ရွက်သောအမှုတွင် အချင်းဖြစ်ကုန်ပစ္စည်းများသည် ပင်လယ်အကောက်ခွန်အက်ဥပဒေ(The Sea Customs Act) ပုဒ်မ ၁၆၇-က နှင့် အကျုံး၀င်ပါသည်။
ပင်လယ်အကောက်ခွန်အက်ဥပဒေ(The Sea Customs Act) ပုဒ်မ ၁၆၇-က တွင် ပုဒ်မ ၁၉ အရ တားမြစ်၊ ကန့်သတ်ထားသည့် ကုန်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း၊ တင်သွင်းတင်ပို့ရန် အားထုတ်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စွဲဆို သည့်ပြစ်မှုတွင် ထိုသို့ တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း၊ အားထုတ်ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားအောင် သက်သေပြရန်တာ၀န်မှာ တရားခံအပေါ်တွင် ကျရောက်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။
အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 ပုဒ်မ - ၃(၂)ဖြင့် The Sea Customs Act ကို ချိတ် ဆက်ထားသည်ဖြစ်ရာ The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၆၇-က ပါ သက်သေပြရန် တာ၀န်ပြဋ္ဌာန်းချက်သည် The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947အရ အရေးယူဆောင်ရွက်သော အမှုများတွင်လည်း အကျုံး၀င်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ယခင်ဥပဒေဟောင်းဖြစ်သည့် The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 အရ အရေးယူဆောင်ရွက်သော အမှုတွင် အချင်းဖြစ် ကုန်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရသော တရားခံကသာလျှင် ပြည်တွင်းသို့ သွင်းယူခြင်း မပြုကြောင်း၊ နိုင်ငံခြားသို့ ခိုးထုတ်ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း သက်သေထင်ရှားပြသရန်တာ၀န်ရှိကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။
ယင်းမူသဘောကို Major San Aung v. The Union of Burma (၁၉၅၈၊ မတစ၊ လွှတ်တော်ချုပ်၊ စာ- ၁၈)၊ မိုဟာမက်ဟူစိန်(ဆောင်း)ပါ၂ နှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ(၁၉၆၆၊ မတစ၊ စာ-၁၅၀၉)၊ ရွှေသန်း ပါ-၅ နှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၉၄၊ မတစ ၊ စာ -၁၆၁)၊ ဦးစိုင်းစိုင်းနှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာ နိုင်ငံတော်(၁၉၉၇၊မတစ ၊စာ-၂၁) အမှုများတွင် လမ်းညွှန်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါ သည်။
ထို့ကြောင့် ယခင်ဥပဒေဟောင်းဖြစ်သည့် The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 အရ အရေးယူဆောင်ရွက်သော အမှုများတွင် သက်သေပြရန်တာ၀န်သည် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအပေါ် ကျရောက်သဖြင့် တားမြစ်၊ ကန့်သတ်ထားသည့် ကုန်ပစ္စည်းများကို တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း၊ အားထုတ်ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း တရားခံက သက်သေထူရန် ဖြစ်ပါသည်။
----
ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေတွင် The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 ပုဒ်မ ၃(၂) ကဲ့သို့သော The Sea Customs Actနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်စုံတစ်ရာ မပါရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပါ သည်။
သို့ဖြစ်ရာ The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၆၇-က ပြဋ္ဌာန်းချက်သည် ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေအလို့ငှာ အကျုံးမ၀င်ကြောင်းမှာ မြင်သာသောအချက်ဖြစ်ပါ သည်။
ထို့ပြင် The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၆၇-က နှင့် အလားတူသော ပြဋ္ဌာန်းချက်မျိုးလည်း ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်း မရှိပါ။
The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၆၇-က သည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဥပဒေ အမှတ် - ၁၆ ဖြင့် ယင်းဥပဒေတွင် ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါ သည်။
ယင်းသို့ဆိုလျှင် ပုဒ်မ ၁၆၇-က ကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်းမပြုရသေးသော ၁၉၅၃ ခုနှစ်မတိုင်မီ ကာလများက ယခင်ဥပဒေဟောင်း The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 အရ စွဲဆိုသော အမှုများတွင် သက်သေပြရန် တာ၀န်သည် မည်သူ့အပေါ် ကျရောက်ခဲ့သနည်း။
စွပ်စွဲသူအပေါ်လား၊ စွပ်စွဲခံရသူ အပေါ်လား။ ဆက်လက်လေ့လာရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။
-----
KANTILAL GORDHANDAS SHAH v. THE ASSISTANT COLLECTOR OF CUSTOMS(၁၉၅၁၊ မတစ၊ လွှတ်တော်ချုပ်၊ စာ -၂၄၄)တွင် တားမြစ်ကုန်စည်များတင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တရားခံအပေါ် စွပ်စွဲ ချက်ထင်ရှားအောင် သက်သေပြရန်တာ၀န်သည် စွပ်စွဲသူအပေါ် ကျရောက် ကြောင်း၊ စွပ်စွဲသူသည် မိမိစွပ်စွဲချက်ကို ထင်ရှားမပြနိုင်လျှင် တရားခံကို လွှတ်ရ မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားသူကြီးချုပ် ဆာဘဦးက လမ်းညွှန်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။
ပြစ်မှုဆိုင်ရာအမှုများတွင် တရားခံအပေါ် စွပ်စွဲချက်ထင်ရှားအောင် သက်သေပြရန်တာ၀န်သည် စွပ်စွဲသူအပေါ် ကျရောက်သည်ဆိုခြင်းမှာ ပြစ်မှု တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အဓိကကျသောနည်းဥပဒေ (cardinal rule of criminal jurisprudence) ဖြစ်ပါသည်။
အထက်ပါ ၁၉၅၁၊ မတစ၊ လွှတ်တော်ချုပ်၊ စာ - ၂၄၄ စီရင်ထုံးတွင်လည်း တရားသူကြီးချုပ် ဆာဘဦးက ယင်းအချက်ကို ထောက် ပြပါသည်။
သက်သေပြရန်တာ၀န် တရားခံအပေါ်ထားရှိမည်ဆိုလျှင် သက်သေပြရန် တာ၀န်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အထူးပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ်ကို သီးခြားပြဌာန်းထားရှိရပါသည်။
သက်သေပြရန်တာ၀န်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အထူးပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ်ကို ယင်းဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိပါဘဲလျက် စွပ်စွဲခံရသူ(တရားခံ)အပေါ် သက်သေပြရန်တာ၀န် ထားရှိမည်ဆိုပါက ပြစ်မှုတရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အဓိကကျသော နည်းဥပဒေ (cardinal rule of criminal jurisprudence)နှင့် ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီးဆန့်ကျင်နေမည် (antithesis) ဖြစ်ပါသည်။ အထက်ပါ ၁၉၅၁၊ မတစ၊ လွှတ်တော်ချုပ်၊ စာ - ၂၄၄ စီရင်ထုံးတွင်လည်း တရားသူကြီးချုပ် ဆာဘဦးက "antithesis"ဟုပင် သုံးနှုန်းခဲ့ပါ သည်။
ထို့ကြောင့် ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေတွင် သက်သေပြရန်တာ၀န်နှင့်စပ်လျဉ်း ၍ အထူးပြဋ္ဌာန်းချက် တစ်စုံတစ်ရာမရှိသည့် အခြေအနေတွင် ယင်းဥပဒေအရ စွဲဆိုသော အမှုများတွင် သက်သေပြရန်တာ၀န်သည် ပြစ်မှုတရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အဓိကကျသော နည်းဥပဒေ(cardinal rule of criminal jurisprudence)နှင့်အညီ စွပ်စွဲသူ(တရားလို)အပေါ် ကျရောက်သည်ဟု ကောက်ယူရန်သာ ရှိပါသည်။
သို့မဟုတ်ပါက ပြစ်မှုတရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာအဓိကကျသောနည်းဥပဒေ(cardinal rule of criminal jurisprudence)နှင့် ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီး ဆန့်ကျင်နေမည် (antithesis) ဖြစ်ပါသည်။
--
ထို့ကြောင့် ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈ အရ စွဲဆိုသောအမှုများတွင် တရားခံသည် တားမြစ်ထားသောကုန်ပစ္စည်းကိုဖြစ်စေ၊ ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် သတ် မှတ်ထားသည့် ကုန်ပစ္စည်းကို ခွင့်ပြုချက်ရယူခြင်းမရှိဘဲဖြစ်စေ ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်းသို့ တင်ပို့ခြင်း သို့မဟုတ် တင်သွင်းခြင်းပြုကြောင်း သက်သေပြရန်တာ၀န်သည် "cardinal rule of criminal jurisprudence" နှင့် အညီ စွပ်စွဲသူ(တရားလို)အပေါ် ကျရောက်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။
---
မျက်မှောက်ခေတ် မော်တော်ယာဉ်တိုက်မှုများတွင် အချင်းဖြစ် မော်တော် ယာဉ်သည် ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန(က.ည.န)တွင် မှတ်ပုံတင် ထားခြင်း မရှိပါက တရားစွဲအဖွဲ့အစည်းက တရားခံအပေါ် ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် တရားစွဲတင်ပို့ကြသည်ကို တစ်ခါတစ်ရံ တွေ့ရတတ်ပါသည်။
မော်တော်ယာဉ်များ၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များသည် စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်း ရောင်း၀ယ်ရေး၀န်ကြီးဌာန၏ (၁၄-၁၂-၂၀၁၇)ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၁/ ၂၀၁၇ အရ သွင်းကုန်လိုင်စင်လျှောက်ထားရန် လိုအပ်သောကုန်စည်ဖြစ်ရာ ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေပုဒ်မ ၆ အရ ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် လိုအပ်သော ကုန်ပစ္စည်းဖြစ် ကြောင်း အငြင်းပွားရန် မရှိပါ။
က.ည.နတွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမရှိသော ယာဉ်အား အများပြည်သူဆိုင် ရာနေရာတွင် မောင်းနှင်ခြင်းသည် မော်တော်ယာဉ်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ်- ၅၅/ ၂၀၁၅)ပုဒ်မ ၄၅ ပါပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ဖောက်ဖျက်ခြင်းဖြစ်၍ ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၅၈(က) အရ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရမည့်ကိစ္စဖြစ်ရာ တရားစွဲအဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် မော်တော်ယာဉ်ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မည်ဆိုပါကလည်း အငြင်းပွားရန် မရှိပါ။
ထို့ပြင် က.ည.န တွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမရှိသော ယာဉ်အား The Sea Customs Act သို့မဟုတ် The Land Customs Act တို့ဖြင့် အရေးယူဆောင် ရွက်မည်ဆိုပါကလည်း စောဒကတက်ရန် မရှိပါ။
The Land Customs Act ပုဒ်မ ၉ တွင်လည်း The Sea Customs Act နှင့်ချိတ်ဆက်ထားသဖြင့် The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၆၇-က သည် အကျုံး ၀င်လျက်ရှိပါသည်။ အထက်တွင် ဆိုခဲ့ပြီးဖြစ်သည့်အတိုင်း The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၆၇-က သက်သေပြရန်တာ၀န်သည် တရားခံအပေါ် ကျရောက်သည် ဖြစ်ရာ တရားလိုအနေဖြင့် ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် လိုအပ်သောကုန်ပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း တင်ပြနိုင်လျှင်ပင် သက်သေပြရန်တာ၀န် ကျေပွန်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။
သို့ရာတွင် ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈ အရ အရေးယူဆောင်ရွက် မည်ဆိုပါက အငြင်းပွားရန် ရှိပါသည်။
ပို့ကုန်သွင်းကုန် ဥပဒေပုဒ်မ ၆ တွင် အကျုံး ၀င်ရန် အောက်ပါ ပြစ်မှုအင်္ဂါ(၃)ရပ် ပြည့်စုံရန် လိုပါသည်။
(၁) အချင်းဖြစ်ပစ္စည်းသည် ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် လိုအပ်သော ကုန်စည် ဖြစ်ခြင်း
(၂) ခွင့်ပြုချက် ရယူထားမှု မရှိခြင်း
(၃) တရားခံသည် ထိုကုန်ပစ္စည်းကို နိုင်ငံတော်ပြင်ပသို့ တင်ပို့ခြင်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော် အတွင်းသို့ တင်သွင်းခြင်း
----
ရာဇ၀တ်မှု ကျူးလွန်ကြောင်း စွဲဆိုရာတွင် တရားခံသည် မည်သည့် တာ၀န်ရှိ၍ ယင်းတာ၀န်ပျက်ကွက်ခြင်းကြောင့် မည်သည့်ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်းကို ယင်းပြစ်မှုဖြစ်စေသည့် အင်္ဂါစုံလင်အောင် တင်ပြသက်သေထူရန် တရားလိုဘက် တွင် တာ၀န်ရှိသည်ဟု မောင်ဟန်စိုးနှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ (၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင်ထုံး(အထူးရာဇ၀တ်ရုံးအယူခံအဖွဲ့)၊ စာ - ၆) တွင် လမ်းညွှန် ထားပါသည်။
ထို့ကြောင့် ပြဋ္ဌာန်းထားသော ပြစ်မှု အင်္ဂါရပ် စုံလင်အောင် စွပ်စွဲသူ တရားလိုဘက်က သက်သေထူရန် လိုပါသည်။
ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈ အရ စွဲဆိုမှုတွင် အချင်းဖြစ်ယာဉ်ကို စွပ်စွဲ ခံရသူ တရားခံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်းသို့ တင်ပို့ခြင်း ပြုကြောင်း စွပ်စွဲသူ(တရားလို)ဘက်က သက်သေထူရန်လိုမည် ဖြစ်ပါသည်။
---
သို့ရာတွင် က.ည.န တွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမရှိသော ယာဉ်ဖြစ်သည်ဆို သည့် အချက်တစ်ခုသာ တရားလိုဘက်က အများအားဖြင့် သက်သေထူနိုင်သည် ကိုတွေ့ရပါသည်။
က.ည.န တွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမရှိသောယာဉ် ဖြစ်သည် ဆိုသောအချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် အချင်းဖြစ်ယာဉ်ကို တရားခံသည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အတွင်းသို့ တင်သွင်းခဲ့ကြောင်း ကောက်ယူနိုင်ရန် အကြောင်း မရှိပါ။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ဦးမောင်မောင် (၁၉၆၇၊မတစ၊စာ-၄၈၀) အမှု တွင်
တရားခံ ဦးမောင်မောင်၏နေအိမ်ကိုရှာဖွေကြရာ အလေးချိန် ၈ ကျပ် ၉ ပဲ နှင့် ၃ ရွေးရှိ ယိုးဒယားစာများပါသော ရွှေဆွဲကြိုးသုံးကုံးအပြင် အခြားကျောက်မျက် ပစ္စည်း လက်စွပ်များဖမ်းဆီးရမိသဖြင့် The Control of Imports and Exports (Temporary) Act, 1947 ပုဒ်မ ၅(၁) နှင့် Foreign Exchange Regulation Act ပုဒ်မ ၂၄(၁) အရ တရားခံ ဦးမောင်မောင်အပေါ် တရားစွဲဆိုခဲ့ပါသည်။
ယင်းအမှုတွင် နိုင်ငံတော်တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီး ဦးကျော်ဇံဦး၏ အောက်ပါ သုံးသပ်ချက်မှာ အတုယူ မှတ်သားဖွယ်ဖြစ်ပါသည်။
“ဤရွှေဆွဲကြိုးများသည် နိုင်ငံခြားလုပ်ဖြစ်စေကာမူ အယူခံ တရားခံအိမ်မှ ရရှိရုံနှင့် နိုင်ငံခြားမှ ခိုးသွင်းယူလာသည်ဟု မည်သို့မျှ မဆို နိုင်ပေ။
ဤသို့သာ ယူဆရမည်ဆိုလျှင် ယခုအခါ ပါတိတ်လုံခြည်များကို ၀တ်ဆင်သော အမျိုးသမီးအားလုံးတို့ကိုပင် ဘမ်းချုပ် တရားစွဲဆိုပြီး ထောင်ချရမည်သာ ရှိပေသည်။ ဤကား ဥပဒေ မဟုတ်။
Foreign Exchange Regulation Act ပုဒ်မ ၉ သော်၄င်း၊ The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၉ သော်၄င်း ပိုင်ဆိုင်ခြင်းကို မှုပြစ်ဟု မဆိုလို၊ ပြည်တွင်းသို့ယူဆောင်ခိုးသွင်းလာခြင်းကိုသာဆိုသည်။ အယူခံတရားခံ သည် ပြည်တွင်းသို့ ဤသက်သေခံပစ္စည်းများကို ယူဆောင်သွင်းယူ လာသည်ဟု သက်သေထွက်ဆိုချက် တစိုးတစေ့မျှ မရှိ။ ဤပစ္စည်းများကို ၄င်း၏အိမ်မှသာတွေ့သည်ဟု ထွက်ဆိုချက်ရှိသည်။
မြန်မာပြည်တွင် ရာခိုင်နှုန်း ၅၀ ကျော်ခန့် ပစ္စည်းများသည် နိုင်ငံခြားမှ တရားဥပဒေအရ၊ အစိုးရက သော်၄င်း၊ လုပ်သားပြည်သူက သော်၄င်း၊ သွင်းယူခဲ့သောပစ္စည်းများဖြစ်သည်မှာ မငြင်းနိုင်ပေ။ ဤပစ္စည်း တစ်ခုခုကို လုပ်သားပြည်သူ တစ်ဦးတစ်ယောက်ထံမှ တွေ့ရှိရုံနှင့်ပင် နိုင်ငံခြားမှ ခိုးသွင်းယူလာခဲ့သည်ဟု မည်သို့မျှ မဆိုနိုင်ပေ။
The Sale of Good Act ပုဒ်မ ၄ နှင့် ၅ တို့ကို ဘတ်ရှု စစ်ဆေးကြည့်သော် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်းတစ်ခုခုကို အရောင်း အ၀ယ်ပြုလုပ်ရာ၌ နှုတ်ဖြင့်လည်း ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ အရေးကြီးသောအချက်မှာ တန်ဖိုးပေး၍ ပစ္စည်းကို လက်ရောက်ပေးအပ် လျှင်ပင် အရောင်းအ၀ယ်မြောက်သည်။ စာချုပ်စာတမ်းများ မလိုပေ။”
---
ထို့ပြင် ကျွန်တော်တို့နေအိမ်များတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော ရုပ်မြင် သံကြားဖမ်းစက်(TV)၊ ဗွီဒီယိုဖွင့်စက်များသည် ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်် ဗွီဒီယိုဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ်-၈/၁၉၉၆)အရ လက်၀ယ်ထားရှိခွင့်လိုင်စင်ကို လက်၀ယ်ရရှိပြီး ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း လျှောက်ထားရယူရပါသည်။ စာတိုက်တွင် လိုင်စင်ကြေး သွင်းရပါသည်။ သက်တမ်းတိုး ရပါသည်။ ယင်းပစ္စည်းများသည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း တင်သွင်းလျှင် ခွင့်ပြုချက်လိုသော ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပါသည်။
ယင်း ရုပ်မြင်သံကြားဖမ်းစက်(TV)၊ ဗွီဒီယိုဖွင့်စက်များကို လိုင်စင်ပြုလုပ် ထားခြင်းမရှိသည့်အကြောင်းဖြင့် ယင်းပစ္စည်းများကို လက်၀ယ်တွေ့ရှိသူသည် နိုင်ငံခြားမှ ယင်းပစ္စည်းများကို တင်သွင်းလာသည်ဟု ယူဆလျက် ပို့ကုန်သွင်းကုန် ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈ အရ အရေးယူမည်ဆိုပါက ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် အတွင်း တစ်အိမ်တက်ဆင်း လိုက်လံဖမ်းဆီးပြီး အရေးယူရမည်ဖြစ်ရာ အကျဉ်း ထောင်ပင်ဆံ့မည် မဟုတ်ပါ။ ဥပဒေသည် ကွက်ကြား မိုးရွာရန် အကြောင်းမရှိပါ။
---
အဓိကထားတင်ပြချင်သည်မှာ နိုင်ငံအတွင်း တည်ဆဲဥပဒေတစ်ရပ်အရ မှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ မတင်ခြင်းက သီးခြားကိစ္စဖြစ်ပြီး၊ ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် လိုအပ်သော ကုန်ပစ္စည်းကို ခွင့်ပြုချက်ရယူခြင်းမပြုဘဲ နိုင်ငံအတွင်း တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း က သီးခြားကိစ္စဖြစ်ပါသည်။
မှတ်ပုံတင်မထားခြင်းကြောင့် လက်၀ယ်တွေ့သူသည် ယင်းပစ္စည်းကို နိုင်ငံအတွင်း တင်သွင်းခြင်းပြုသူဟု လိုရာဆွဲယူ၍ ကောက်ယူနိုင် မည် မဟုတ်ပါ။
မောင်မြင့်နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ(ရွေးချယ်ထားသော စီရင်ချက်များ (၁၈၇၂-၁၈၉၂)အောက်မြန်မာပြည်၊စာ-၁၃၄)တွင် The word “necessary inference” must mean the only reasonable inference possible, not merely a “probable” inference from the facts appearing in evidence. ဟု လမ်းညွှန်ပါသည်။ ယင်းမူသဘောကို မတင်ရွှေ နှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ (၁၉၆၅၊ မတစ၊ စာ - ၆၅၀)တွင် လိုက်နာပါသည်။
က.ည.န တွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမရှိသော ယာဉ်ကို တရားခံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်းရှိ အရောင်းပြခန်းတစ်ခုခုမှ ၀ယ်ယူခဲ့ ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း မှာပင် အချင်းဖြစ်ယာဉ်သည် အခြားအကြောင်းတစ်ရပ်ရပ်ဖြင့် တရားခံလက်၀ယ် ရောက်ရှိခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ယုတ်စွအဆုံး နိုင်ငံအတွင်း တစ်နေရာရာမှ ခိုးမှု ကျူးလွန်၍ သော်လည်းကောင်း၊ ခိုးရာပါပစ္စည်း လက်ခံ၍သော်လည်းကောင်း တရားခံ၏လက်၀ယ် ရောက်ရှိနေခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ပေသည်။
က.ည.နတွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်း မရှိသည်ကိုအကြောင်းပြု၍ အချင်းဖြစ် ယာဉ်ကို တရားခံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်းသို့တင်သွင်း ခဲ့ကြောင်း ကောက်ယူမည်ဆိုပါက အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့် မောင်မြင့်နှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ(S.J.L.B (၁၈၇၂-၁၈၉၂)အောက်မြန်မာပြည်၊ စာ-၁၃၄) အမှု လမ်းညွှန်ချက်အရ တရား၀င်သော လိုအပ်သည့် ယူဆချက် (necessary inference)မဟုတ်ဘဲ စိတ်ကူးယဉ်မျှသာ ဖြစ်ပါမည်။
အထက်ပါ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ဦးမောင်မောင် (၁၉၆၇၊ မတစ၊ စာ-၄၈၀)အမှုတွင် သုံးသပ်သကဲ့သို့ပင် ပြည်တွင်း၌ နိုင်ငံခြားဖြစ်ပစ္စည်း လက်၀ယ် တွေ့ရှိသူအားလုံးကို ဘမ်းချုပ်တရားစွဲဆိုပြီး ထောင်ချရမည့်ကိစ္စ ဖြစ်သဖြင့် မလျော်သော ကောက်ယူချက် ဖြစ်ပေမည်။ ဥပဒေသည် မဖြစ်နိုင်သည်ကို မရည် ရွယ်ပေ။
---
ပြစ်မှုများတွင် တရားခံသည် ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း သက်သေထင်ရှား ပြသရန်တာ၀န်မှာ အစဉ်တစိုက် တရားလိုအပေါ်တွင် ကျရောက်သည်။ ထိုတာ၀န်ကို မည်သည့်အခါမှ တရားခံအပေါ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကျရောက်ခြင်း မရှိ ဟု အစိုးရ နှင့် ဦးဓမ္မပါလ (အိန္ဒိယစီရင်ထုံးများ၊ အတွဲ - ၁၄၊ ရန်ကုန်၊ စာ - ၆၆၆) အမှုတွင် လမ်းညွှန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါသည့်။
ထိုမူသဘောကို ဦးစိန်လှ နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင်ထုံး (လွှတ်တော်) စာ - ၂၈၉)အမှု၊ ဒေါ်စီစီနှင့် ပြည် ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင်ထုံး ၊ စာ - ၈၇၆) အမှုနှင့် ဥာဏ်ဝြေဖိုးနှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် (၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ တရားစီရင်ထုံး၊ စာ - ၂၄) အမှုတွင် အစဉ်တစိုက်လိုက်နာခဲ့သည်။
ရာဇ၀တ်မှုတစ်ခုတွင် တရားခံသည် စွပ်စွဲသောပြစ်မှုကို ကျူးလွန်ကြောင်း ပြည့်စုံစွာ သက်သေထင်ရှားပြရန်တာ၀န်သည် တရားလိုအပေါ်တွင် ကျရောက် သည်။ တရားလိုဘက်မှ စွပ်စွဲပြီးလျှင် တာ၀န်ကျေပွန်ပြီးဆုံးပြီး စွပ်စွဲခံရသူက မဟုတ်လျှင် ခိုင်လုံစွာချေပရမည်ဟု တာ၀န်ကိုပခုံးပြောင်း၍ မရပေ ဟု ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နှင့် ဖိုးနီ ပါ ၅ (၁၉၉၆ ၊ မတစ ၊ စာ-၁၂၄) တွင် ထုံးဖွဲ့လမ်းညွှန်သည်။
မောင်ကြီးမောင် နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ (၁၉၆၈ခုနှစ် ၊ မြန်မာနိုင်ငံ တရားစီရင်ထုံး(အထူးရာဇ၀တ်ရုံးအယူခံအဖွဲ့)၊စာ-၅၂)တွင်လည်း တရားလိုဘက် ကစွပ်စွဲပြီးလျှင် တာ၀န်ကျေပွန်ပြီးဆုံးပြီး စွပ်စွဲခံရသူက မဟုတ်လျှင် ခိုင်လုံစွာချေပရမည်ဟု တာ၀န်ပခုံးပြောင်း၍မရချေ။ ပြည်စုံစွာစုံစမ်း၍ ခိုင်လုံစွာသက်သေ ထူရန်တာ၀န်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် တရားလိုပေါ်တွင် တည်နေသည်။ ဤသို့မဟုတ်လျှင် မသမာသူတို့က လွယ်လွယ်စွပ်စွဲကာ အပြစ်မဲ့သောသူတို့က ခုခံချေပရခြင်းဖြင့် ပင်ပန်းဆင်းရဲကြလိမ့်မည် ဟု ညွှန်ပြခဲ့ပါသည်။
---
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် မျိုးရန်နိုင်( ပြည်ထောင်စုတရား လွှတ်တော်ချုပ်၊ ရာဇ၀တ်အထွေထွေလျှောက်လွှာ(အထူး) အမှတ် ၂၄၂/၂၀၁၅၏ (၃၀-၈-၂၀၁၆)ရက်စွဲပါအမိန့်)တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်က အောက် ပါအတိုင်း ညွှန်ပြပါသည်။
"တရားခံ ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း သက်သေထင်ရှားပြရန်မှာ သက်သေခံအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀၁ အရ တရားလို၏တာ၀န်သာ ဖြစ်သည်။ သက်သေပြရန်တာ၀န်မှာ လက်၀ယ်ထားရှိသူအပေါ်တွင် ကျရောက်သည်ဟု ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်ကို မတွေ့ရပေ။"
----
သို့ဖြစ်ရာ ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်သော အမှုများတွင်
- တရားခံသည် ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၅ ပါ ကန့်သတ် တားမြစ်ပိတ်ပင် ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများကိုဖြစ်စေ၊ ပုဒ်မ ၆ ပါ ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် သတ်မှတ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ခွင့်ပြုချက် ရယူခြင်း မရှိဘဲ ဖြစ်စေ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်းသို့ တင်ပို့ ခြင်း သို့မဟုတ် တင်သွင်းခြင်းပြုကြောင်း သက်သေပြရန်တာ၀န်သည် စွပ်စွဲသူတရားလိုအပေါ် ကြီးလေးစွာ ကျရောက်ပါကြောင်း၊
- သက်သေပြရန်တာ၀န် ကြီးလေးသည်ဟု တရားစွဲ အဖွဲ့အစည်း အနေဖြင့် ထင်မြင်ယူဆပါက ပို့ကုန်သွင်းကုန်ဥပဒေတွင် သက်သေ ပြရန်တာ၀န်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ The Sea Customs Act ပုဒ်မ ၁၆၇-က ကဲ့သို့သော အလားတူပြဋ္ဌာန်းချက်မျိုးကို ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန် ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်သို့ တင်ပြ၍ ဥပဒေကိုပြင်ဆင်ရန် အားထုတ် သင့်ပါကြောင်း
လေ့လာတင်ပြအပ်ပါသည်။
---
လေးစားစွာဖြင့်။
Crd ဦးထွန်းမျိုးဌေး
