28/05/2026
ඉබ්බන්වල මහ මුදලිතුමා සහ රාජකීය රොල්ස් රොයිස් පළිගැනීම
1930 දශකයේදී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ජීවත් වූ ඉබ්බන්වල මහ මුදලිතුමා යනු ලෝක ප්රසිද්ධ, අතිමහත් ධනස්කන්ධයකට හිමිකම් කී මැණික් ව්යාපාරිකයෙකි. බ්රිතාන්ය ආණ්ඩුකාරවරයා පවා ඉතා ඉහළින් පිළිගත් මුදලිතුමා, දිනක් මැණික් ව්යාපාරික කටයුත්තක් සඳහා එංගලන්තයේ ලන්ඩන් නුවර බලා පිටත් විය.
ලන්ඩනයේ රැඳී සිටි දිනක, මුදලිතුමා ඉතා සාමාන්ය දේශීය ඇඳුමකින් (රෙද්ද සහ බැනියම) සැරසී, කිසිදු ආරක්ෂකයෙකු නොමැතිව ලන්ඩන් නුවර සුප්රසිද්ධ 'රොල්ස් රොයිස්' (Rolls-Royce) රථ ප්රදර්ශනාගාරය අසලින් ඇවිද ගියේය. එහි තිබූ අලුත්ම මාදිලියේ මෝටර් රථයක් දුටු මුදලිතුමා, එය මිලදී ගැනීමේ අදහසින් ප්රදර්ශනාගාරය තුළට ඇතුළු විය.
කෙසේ වෙතත්, එහි සිටි සුදු ජාතික විකුණුම් කළමනාකරු මුදලිතුමාගේ සාමාන්ය දේශීය පෙනුම දෙස බලා අවඥාවෙන් සිනාසුණේය. ඔහු සිතුවේ මේ ලංකාවෙන් පැමිණි අසරණ, දුප්පත් මිනිසෙකු කියාය. "මේවා තමුසෙලා වගේ අයට බලන්න තියෙන ඒව නෙමෙයි, පාරට බැහැලා යනවා!" යැයි පවසමින් එම සුදු ජාතිකයා මුදලිතුමාට නිහීන ලෙස අපහාස කර ප්රදර්ශනාගාරයෙන් එළියට ඇද දැමීය.
තම දේශීයත්වයට සහ පෙනුමට කළ මෙම අපහාසයෙන් ඉබ්බන්වල මුදලිතුමා දැඩි ලෙස කෝපයට පත් විය. ඔහු නිහඬවම තමන් නැවතී සිටි සුඛෝපභෝගී හෝටලය වෙත පැමිණියේය.
පසුදින උදෑසන, මුදලිතුමා තමන් සතු සියලුම නිල රාජකීය මුදලි ඇඳුම් ආයිත්තම්වලින් සැරසී, බ්රිතාන්ය උසස් නිලධාරීන් කිහිපදෙනෙකුද සමඟින්, පෙරහැරකින් මෙන් විශාල රථ පෙළකින් නැවතත් එම ප්රදර්ශනාගාරය වෙත ගියේය. ලංකාවේ ඉහළම ප්රභූවරයෙකු තමන් ඉදිරියට පැමිණ ඇති බව දුටු ප්රදර්ශනාගාරයේ කළමනාකාරිත්වය මුදලිතුමා ඉදිරියේ දණින් වැටී ආචාර කළහ. ඊයේ තමන්ට අපහාස කළ සේවකයාද බියෙන් ගැහෙමින් එහි සිටිනු මුදලිතුමා දුටුවේය.
මුදලිතුමා කිසිවක් සිදු නොවූවාක් මෙන්, "මට මෙතන තියෙන රොල්ස් රොයිස් කාර් 6 ම ඕනේ. දැන්ම සල්ලි දෙන්නම්," යැයි පවසා, බ්රිතාන්ය පවුම්වලින් මුළු මුදලම එකවරම ගෙවා දැමුවේය. එමෙන්ම තමන්ට අපහාස කළ සුදු ජාතික සේවකයා ලවාම එම රථ 6 ලංකාවට නැව්ගත කරවීමටද මුදලිතුමා වගබලා ගත්තේය.
මාස කිහිපයකට පසු මෝටර් රථ 6 කොළඹ වරායට ළඟා විය. මුදලිතුමා එම රථ සියල්ල තමන්ගේ රත්නපුරයේ පිහිටි වලව්ව වෙත ගෙන්වා ගත්තේය. ලංකාවේ ප්රභූන් සිතුවේ මුදලිතුමා මේවායින් ගමන් බිමන් යනු ඇතැයි කියාය.
නමුත් මුදලිතුමා කළේ විශ්මයජනක දෙයකි. ඔහු එම සුපිරි රොල්ස් රොයිස් රථ 6 ම තම නගර සභාව වෙත යැවීය. රථවල පසුපස කොටස් වෙනස් කර කුණු කසළ ප්රවාහනය කිරීමට ඔහු මෙම සුපිරි රථ යෙදෙව්වේය.
වැඩි කල් නොගොස්, ලෝකයේ අංක එකේ සුඛෝපභෝගී මෝටර් රථය ලංකාවේ කුණු ඇදීමට ගන්නා බවට වූ පුවත ලොව පුරා ප්රසිද්ධ විය. යුරෝපයේ හෝ ඇමරිකාවේ යමෙකු තමන්ට රොල්ස් රොයිස් රථයක් ඇති බව පවසා පුරසාරම් දොඩද්දී, අනෙක් අය "ඒ අර සිලෝන්හි කුණු අදින වර්ගයේ එකක්ද?" කියමින් සමච්චල් කරන්නට වූහ.
තත්ත්වය බරපතල බව වටහාගත් රොල්ස් රොයිස් සමාගමේ ප්රධානීන් වහාම ක්රියාත්මක විය. ඔවුන් ලංකාවේ ඉබ්බන්වල මහ මුදලිතුමා වෙත නිල වශයෙන් සමාව අයැදීමේ ලිපියක් එවූ අතර, පස් සහ කුණු ඇදීම සඳහා රොල්ස් රොයිස් රථ වෙනුවට භාවිතා කිරීමට විශේෂ ට්රක් රථ 6 ක් සහ මුදලිතුමාට ගමන් බිමන් යාම සඳහා අලුත්ම රොල්ස් රොයිස් රථයක් නොමිලේම තෑගි කළේය.
සමාගම තමන්ගේ වරද පිළිගෙන පාඩමක් ඉගෙන ගත් බව වටහාගත් ඉබ්බන්වල මහ මුදලිතුමා, ඉන්පසු එම රථ පතල් සේවයෙන් ඉවත් කර, සිංහලයෙකුගේ අභිමානය ලෝකයටම පෙන්වා දුන්නේය.