16/02/2026
⚖️ නීතිඥ වෘත්තිය , සාධාරණ නඩු විභාගයක අයිතිය සහ ම්ලේච්ඡත්වය:
අපි කොතැනටද?
******************************************
සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන් සම්බන්ධ නඩු කටයුතු වෙනුවෙන් නීතීඥවරුන් ගරු අධිකරණයේ පෙනී සිටීම සම්බන්ධයෙන් කතිකාවක් සමාජය තුල මතුව ඇත. අපරාධ නඩු කටයුතු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි බව කියන තරුණ නීතිඥයකු සහ ඔහුගේ බිරිඳ මහමගදී පසුගිය දා ඝාතනයට ලක්විය.
මෙම ඝාතන සම්බන්ධව විමර්ශන ආරම්භයේදීම , මෙම නීතීඥවරයා (අපරාධ ක්රියාකාරිකයන් වෙනුවෙන් නඩු කටයුතු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නිසාවෙන්) එම කණ්ඩායම් සමග සම්බන්ධයන් පැවැත්වූයේ යැයි චෝදනා කිරීම කෙතරම් යුක්ති සහගත වේද ?.
එවැනි නඩු කටයුතු වෙනුවෙන් නීතීඥවරුපෙනී සිටීම අද ඊයේ ආරම්භ වූවක් නොවන අතර එවැනි කටයුතු වලදී තම සීමා සහ වෘත්තීය ආචාර ධර්ම නොදැන නීතීඥවරු එසේ සිදු නොකරනු ඇත.
නීතිඥවරයෙකු සහ ඔහුගේ බිරිඳ මහමගදී අමානුෂික ලෙස ඝාතනය කිරීමේ පුවත ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජයක් ලෙස අප සැමගේ හෘද සාක්ෂිය කම්පනයට පත් කරන්නකි. වෘත්තීයමය වශයෙන් නඩුවකට පෙනී සිටීම හෝ ඒ ආනුෂංගික කරුණ මත හෝ වෙනත් ඕනෑම කරුණක් මත පදනම්ව පුද්ගල ජීවිත දඩයම් කිරීම කිසිසේත්ම අනුමත කළ නොහැක.
මෙම සිදුවීමත් සමඟ "අපරාධකරුවන් වෙනුවෙන් නීතිඥයන් පෙනී සිටිය යුතුද?" යන කතිකාව සමාජය තුළ නැවතත් නිර්මාණය වී තිබේ:
අපි මේ ගැන නිවැරදිව සිතා බැලිය යුතුය:
🗞️ වෘත්තීය වගකීම: වෛද්යවරයෙකු තමා වෙත එන රෝගියා අපරාධකරුවෙකුද නැද්ද යන්න නොබලා ප්රතිකාර කරන්නා සේම, නීතිඥවරයෙකුගේ කාර්යය වන්නේද නීතියේ පාලනය තහවුරු කිරීම සඳහා තම සේවාදායකයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමයි. නීතිඥයකු යනු නීතිමය ක්රියාවලියක කොටස්කරුවෙකි. ඔහු පෙනී සිටින්නේ පුද්ගලයා වෙනුවෙන් නොව, එම පුද්ගලයාට හිමි නීතිමය අයිතිය වෙනුවෙනි.
🗞️ විභාග නොවූ චෝදනා: ඕනෑම අයෙකු අධිකරණයකින් වැරදිකරු කරන තෙක් "නිවැරදි කරුවෙකු" ලෙස සැලකීම නීතියේ මූලික සිද්ධාන්තයකි. විත්තිකරුවෙකු වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම යනු ඔහු කළ අපරාධය අනුමත කිරීමක් නොවේ.
🗞️ පද්ධතියේ පැවැත්ම: සැකකරුවෙකුට තමන් වෙනුවෙන් කරුණු දැක්වීමට ඇති අයිතිය අහිමි වූ දිනට, සාධාරණ නඩු විභාගයක් පිළිබඳ බලාපොරොත්තුව මුළුමනින්ම ගිලිහී යනු ඇත.
නීතිඥවරයා යනු අධිකරණ පද්ධතියේ එක් පුරුකක් පමණි.ඔහුට එල්ල කරන වෙඩි උණ්ඩය ඇත්ත වශයෙන්ම එල්ල වන්නේ රටේ නීතියට සහ යුක්ති ධර්මයටයි.
නීතීඥ සංගමය වෙත මාධ්ය වේදීන් යොමු කල ප්රශ්නය:
******************************************
මෙම නීතිඥවරයා මැරූ සැකකරුවන් වෙනුවෙන් නඩු කටයුත්තකදී නීතිඥවරු පෙනී සිටිනවාද යන්න නීතිඥ සංගමයේ සභාපතිවරයාගෙන් මාධ්ය වේදීන් විමසා සිටියා. එය නීති වෘත්තියේ ඇති අසීරුතම අභියෝගයයි. තමන්ගේ සංගමයේ සාමාජිකයකු මරා දැමූවන් වෙනුවෙන් වුවද නීතිමය නියෝජනයක් තිබීම නීතියේ පාලනය (Rule of Law) පවත්වා ගැනීමට අත්යාවශ්ය වේ. එය කෙසේ වන්නේද යන්න ගැන අනාගතයේදි දැක ගත හැකි වේවි.කවරෙකුට වූවද නීතීඥ සහ ලබා ගැනීමේ සාධාරණ අයිතියක් තිබේ.එය නීතියේ ආධිපත්යය සුරකින, සමාජයක ලක්ෂණයක් වේ.
නමුත්,
"අදහස් ප්රකාශ කිරීම සහ වෘත්තීය නිදහස මූලික අයිතියක් සේ සුරැකෙන රටක, වෘත්තිය නිසාවෙන් ජීවිතයෙන් වන්දි ගෙවීමට සිදුවීම අතිශය ඛේදනීයයි." වෘත්තීවේදීන්ට සේම සෑම පුරවැසියෙකුටම මහමග තම ජීවිතයෙන් වන්දි ගෙවීමට සිදු නොවන වටපිටාවක් මේ වන විට මුලු සමාජයක්ම ඉල්ලා සිටී.
⚖️ නීතිඥ වෘත්තිය සහ සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන්
********************************************
"සල්ලි වෙනුවෙන් කුඩුකාරයෝ, මිනීමරුවෝ බේරන නීතිඥයෝ" ලෙස ඇතැමුන් කරන චෝදනාව ගැඹුරින් විමසිය යුත්තකි. ඇතැම් නීතිඥවරුන් සහ අපරාධකරුවන් අතර පවතින අසම්මත සබඳතා සහ මුදල් මතම තීරණය වන වෘත්තීය භාවිතය පිළිබඳව සමාජය තුළ ඇත්තේ සාධාරණ කෝපයකි. රැල්ලට චෝදනා නොකර , එවැනි නඩු වලට පෙනී සිටින සියලු නීතීඥවරු එම බාස්කට් එකටම දමන්නේද යන්න ඔබම සිතා බලන්න.
නීතිඥවරුන් "මුදල් පසුපසම හඹායන" බවට "අධික මුදලක් අය කරමින් අපරාධකරුවන් සහ පාතාල ක්රියාකාරිකයන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිනවා" යන මැසිවිල්ල සමාජය තුළ තදින්ම, ඇති චෝදනාව නීතිඥ ප්රජාව විසින්ම ස්වයං විවේචනයකට ලක් කරගත යුත්තකි. නමුත්, එම චෝදනාව මත පදනම්ව මිනීමැරුම් සාධාරණීකරණය කිරීම සමාජයක් ලෙස අප අගාධයට ඇද වැටීමකි.
නීතීඥවරු යනු අපරාධකරුවන් සුරකින පාර්ශවයක් නොවේ. එසේ කිරීමට හැකියාවක් සහිත සුවිශේෂී බලතල, වරප්රසාද ඔවුනට නැත. නීතීඥයන් යනු ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට නීතිය ඉදිරියේ සාධාරණය ඉටුකිරීමට බැඳී සිටින යුක්තිගරුක නීති පද්ධතියක අත්යාවශ්යම වෘත්තිකයින් බව සැවොම මතක තබා ගත යුතු සේම එය එසේම කිරීමේ වගකීමද එම කාර්යයේ නියැළෙන සැවොමත් මනාව තේරුම් ගත යුතුය.
නඩු කටයුත්තකදී වෘත්තීයමය වශයෙන් පෙනී සිටීමත්, අපරාධකරුවන් සමග පුද්ගලික සබඳතා පැවැත්වීමත් අතර පැහැදිලි රේඛාවක් තබා ගත යුතුය. එසේම කිසිදු නඩුවක් නිසා පුද්ගල ජීවිත අහිමි කිරීම කිසිසේත්ම අනුමත කළ නොහැක. එවන් ම්ලේච්ඡ ක්රියා හමුවේ නීතියේ ආධිපත්යය බිඳවැටීමට ඉඩ නොදිය යුතුය.
යුක්තිගරුක සමාජයක් යනු නීතිය කාටත් සමානව සහ නිසි පරිදි ක්රියාත්මක වන සමාජයකි.
✒️ සටහන : නීතීඥ සාගර හේමාල් විතාරණ
#නීතිපොත
