04/07/2026
ខ្ញុំតែងតែឃើញនៅពេលមានបទល្មើសកើតឡើង ហើយមានការដកពាក្យបណ្តឹងពីជនរងគ្រោះប្រជាពលរដ្ឋតែងតែមានការយល់ច្រឡំថាជនល្មើសរួចខ្លួនមិនជាប់ទោសទណ្ឌ ។
ក្នុងរឿងព្រហ្មទណ្ឌ នៅពេលមានបទល្មើសមួយកើតឡើង ជាទូទៅមានបណ្តឹងពីរបានកើតឡើង គឺបណ្តឹងអាជ្ញា (ព្រះរាជ្ញាអាជ្ញាជាម្ចាស់បណ្តឹង) និងបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី (ជនរងគ្រោះជាម្ចាស់បណ្តឹង) ។
បណ្តឹងអាជ្ញា (បណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ) គឺមានគោលបំណងពិនិត្យអត្ថិភាពនៃបទល្មើស បង្ហាញឲ្យឃើញពីពិរុទ្ធភាពនៃជនល្មើស និងផ្តន្ទាទោសជននេះតាមច្បាប់កំណត់ មាត្រា២ កថាខណ្ឌទី២ នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ។ បានសេចក្តីថា បណ្តឹងអាជ្ញា គឺជាបណ្តឹងដែលមានគោលបំណងរកឪ្យឃើញថា ពិតជាមាននូវបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌបានកើតឡើង ហើយស្វែងរកជនល្មើស បង្ហាញឪ្យឃើញនូវពិរុទ្ធភាព (ភាពមានកំហុស) របស់ជនដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដោយពិនិត្យទៅលើធាតុផ្សំនៃបទល្មើស ព្រមទាំងផ្តន្ទាទោសជននោះតាមច្បាប់កំណត់ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ទោះបីជាគ្មានបណ្តឹងពីជនរងគ្រោះក៏ដោយ ក៏បណ្តឹងអាជ្ញាមានចលនាដែរ ដោយហេតុថា មានតែព្រះរាជអាជ្ញាតែមួយគត់ដែលជាម្ចាស់បណ្តឹងអាជ្ញាដែលច្បាប់កំពូលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ពោលគឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៩៣ ត្រង់បញ្ញត្តិមាត្រា១៣១ ថ្មី បានផ្តល់អំណាចជូនព្រះរាជអាជ្ញាជាអ្នកតំណាងឲ្យរដ្ឋក្នុងការធានានូវសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈរបស់សង្គម តាមរយៈការចោទប្រកាន់ចំពោះជនដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើស និងសុំឲ្យមានការអនុវត្តច្បាប់នៅចំពោះមុខយុត្តាធិការស៊ើបសួរ និងយុត្តាធិការជំនុំជម្រះ ។ ដូច្នេះ បណ្តឹងអាជ្ញាមិនចាំបាច់មានការប្តឹងពីជនរងគ្រោះ ក៏បណ្តឹងអាជ្ញាមានចលនា ហើយតុលាការនៅតែអាចសម្រេចផ្តន្ទាទោសទៅលើជនទាំងឡាយណាដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌបានដដែល ។
ចំណែកឯ បណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី មិនមានគោលបំណងផ្តន្ទាទោសលើជនរងគ្រោះទេ ពោលគឺជាបណ្តឹងដែលមានគោលបំណងធ្វើការជួសជុលការខូចខាត(ព្យសនកម្ម) ដែលបណ្តាលមកពីអំពើល្មើសដល់ភាគីរងគ្រោះ ព្រមទាំងឲ្យអ្នករងគ្រោះបានទទួលសំណងជម្ងឺចិត្តធួនល្មមនឹងព្យសនកម្មដែលខ្លួនបានទទួលរង មាត្រា២ កថាខណ្ឌទី៣ នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើ ជនរងគ្រោះគាត់បានដកពាក្យបណ្តឹងនឹងនាំឪ្យបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីរលត់ មានន័យថាគាត់លះបង់សិទ្ធិក្នុងការទាមទារសំណងពីជនល្មើស ដោយមិនធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បណ្តឹងអាជ្ញានោះទេ ។ មានន័យថា ការដកពាក្យបណ្តឹងរបស់ជនរងគ្រោះ គ្មានអានុភាពនាំឲ្យបណ្តឹងអាជ្ញារលត់ឡើយ ។ ហេតុនេះ តុលាការនៅតែមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការផ្តន្ទាទោសទៅលើជនដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើស ។
ចុះតើមានមូលហេតុអ្វីខ្លះដែលអាចនាំឲ្យបណ្តឹងអាជ្ញារលត់? អាចខមិនបាន ⚖️🩷
