04/02/2021
Η ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΝΟΗΤΟΥ
Κάθε θαύμα τρεις ημέρες το μεγάλο τέσσερις, κατά τη σοφή λαϊκή παροιμία. Τούτη η λαϊκή, αλλά μεστή σε νόημα παραδοχή, βρίσκει εφαρμογή στον τρόπο λειτουργίας και επιχειρησιακού σχεδιασμού των ΜΜΕ. Κάποιο θέμα προβάλλεται για τόσο χρονικό διάστημα όσο είναι ικανό να προσελκύσει το ενδιαφέρον των θεατών – καταναλωτών. Εκ των πραγμάτων η επιβίωση ενός θέματος στην επικαιρότητα είναι βραχύβια. Και τούτο διότι η ίδια η φύση της τηλεοπτικής ενημέρωσης, αλλά και η φύση του ανθρώπου από μόνη της, υπαγορεύουν την εμφάνιση κάθε φορά νέων θεμάτων και θεαμάτων ικανών να ικανοποιήσουν τα ανθρώπινα ένστικτα, συνήθως τα πιο ταπεινά.
Θα ανέμενε, λοιπόν, κανείς ευλόγως ότι η δημοσιοποίηση καταγγελιών γνωστών στο ευρύ κοινό προσώπων, αρχικά, για σεξουαλική παρενόχληση και στη συνέχεια για λεκτική, σωματική βία ή σε κάθε περίπτωση ζητημάτων κατάχρησης θα ατονούσε σε εύλογο χρονικό διάστημα, όπως ακριβώς επιτάσσει η επιχειρησιακή λογική των Μ.Μ.Ε. Εντούτοις, το εύρος των καταγγελιών καθιστά το θέμα επίκαιρο, ενταγμένο απόλυτα στην λογική του κέρδους των Μ.Μ.Ε. Κάθε μέρα και ένας ηθοποιός ή μη, γνωστός η λιγότερα γνωστός, καταγγέλλει δημόσια είτε παρενοχλήσεις σεξουαλικής φύσης που υπέστη ως αντάλλαγμα για την ανέλιξή του είτε σωματική και ψυχολογική βία που δέχθηκε από τον άνθρωπο που εκ της φύσεως της επαγγελματικής του θέσης βρισκόταν το συγκεκριμένο χρόνο της συνεργασίας τους σε θέση υπεροχής έναντί του, (π.χ. σκηνοθέτες).
Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι η Σοφία Μπεκατώρου ποτέ δεν θα περίμενε ότι η καταγγελία της για τη σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη κατά την ανήλικη ζωή της από ενήλικα – θεσμικό παράγοντα, ο οποίος εκμεταλλεύθηκε τη θέση εμπιστοσύνης που η ίδια η Πολιτεία του είχε προσδώσει προς την ίδια, θα είχε τέτοιες αλυσιδωτές αντιδράσεις. Εδώ, όμως, θα πρέπει να γίνει η εξής ποιοτική διάκριση μεταξύ των καταγγελιών που δημοσιοποιούνται από όλους τους τομείς της ζωής, από τα θέατρα, τον αθλητισμό μέχρι τα γραφεία και τα αμφιθέατρα των πανεπιστημίων. Χρήζει τελείως διαφορετικής αξιολόγησης και αντιμετώπισης από άποψη ηθικής και ποινικής απαξίας η καταγγελία διάπραξης σεξουαλικού εγκλήματος τετελεσμένου ή σε απόπειρα σε βάρος ανηλίκου από ενήλικα και η αντίστοιχη καταγγελία διάπραξης αντίστοιχου αδικήματος ή αδικημάτων από ενήλικα σε ενήλικα.
Τούτο είναι γνωστό σε όλους. Προς τούτο και ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου με την υπ’ αριθμ. 3/2021 εγκύκλιό του εφιστά την προσοχή και το ενδιαφέρον των Εισαγγελέων της χώρας βασικά σε υποθέσεις που αφορούν καταγγελίες διάπραξης αδικημάτων γενετήσιου χαρακτήρα σε βάρος ανηλίκων. Η ανηλικότητα ρητά προστατεύεται, το πρώτον, από το Σύνταγμα μας. Οι ενήλικες εκ του νόμου μπορούν μόνοι τους να προστατεύσουν τη σωματική και ψυχική ακεραιότητά τους, όταν θεωρούν ότι προσβάλλεται με οποιονδήποτε τρόπο και σε οποιονδήποτε χώρο από οποιονδήποτε με τα όπλα που τους δίδει ο νόμος.
Επομένως, ο ενήλικας ηθοποιός, αθλητής, φοιτητής, ο οποίος υπομένει τη σεξουαλική κακοποίηση ή τη λεκτική και σωματική βία κατά την εργασία του ή κατά τη διάρκεια των σπουδών του ή ακόμη και ή υποψήφια υπάλληλος ενός Δήμου που δοκιμάζεται σκληρά στο κρεβάτι του θεσμικού υπό οποιαδήποτε ιδιότητα φέρει αυτός τοπικού «άρχοντα», με αντάλλαγμα μία 8μηνη σύμβαση εργασίας, βασικά, κάνει μία επιλογή. Επιλέγει, λοιπόν, ότι θα πρέπει να υποστεί αυτές τις συμπεριφορές είτε για λόγους προσωπικής και επαγγελματική ανέλιξης ή σε κάποιες περιπτώσεις για λόγους επιβίωσης. Η θεώρηση και αξιολόγηση των καταστάσεων και των επιλογών μας είναι πάντοτε υποκειμενική. Ο καθένας έχει το δικό του αξιακό σύστημα, τις δικές του αρχές, προτεραιότητες και σκέψεις. Οι αποφάσεις μας πιστώνονται σε μας τους ίδιους. Κατά τον Καμύ η ζωή είναι το άθροισμα των επιλογών μας. Κάποιος, λοιπόν, τα δέχεται και κάποιος δεν τα δέχεται. Ο τελευταίος προβαίνει σε καταγγελία σύγχρονη με αυτά που υπέστη, μάχεται για το δίκιό του, κυνηγάει τον καταπιεστή του μέχρι να δικαιωθεί, οποιαδήποτε μορφή και αν λάβει η τελική του δικαίωση. Άλλως, η μη αντίδραση ή η βολική από άποψη χρόνου αντίδραση μόνον υποκρισία δηλώνει. Στην περίπτωση αυτή υπήρχε μία αποδεκτή μεταξύ ενηλίκων σχέση ανταλλαγής ή καλύτερα μία σύμβαση αγοραπωλησίας. Προς τι λοιπόν η αντίδραση τώρα: επέλεξες να δώσεις και πήρες αυτό που συμφωνήσαμε. Τουλάχιστον, φρόντισε να μείνεις στη σιωπή και να μην γίνεις αυτό που μίσησες, αλλά αποδέχθηκες ως αυτονόητο εξαρχής.
“Οι καταπιεστές σου προέρχονται, σήμερα, από τον δικό σου περίγυρο, όπως στο παρελθόν προέρχονταν από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Αυτοί είναι ακόμα μικρότερα ανθρωπάκια από σένα ανθρωπάκο. Γιατί χρειάζεται γενναία δόση μικρότητας για να γνωρίσεις την αθλιότητα στην πράξη και μετά να χρησιμοποιήσεις τη γνώση αυτή, για να καταπιέσεις πιο σκληρά πιο ανελέητα» (Βίλχελμ Ράϊχ, Άκου ανθρωπάκο, εκδόσεις γνώση, σελ.28).
